OUR YouTube Channel 1. SampratiVartah |  
Statutary Warning- चलन मुद्रिका download कृत्वा विद्यालयेषु प्रदर्शनीया https://twitter.com/samprativartah

marquee

संस्कृतपठनेन बुद्धि: वर्धते इति मतिमुन्नीय गवेषका:॥ व्यावहारिकप्रयोगैः संस्कृतं राष्ट्रियभाषा भवितव्या - डॉ. बलदेवानन्दसागरः।

Social Media

Call for Papers
Samprati Vārtāḥ (Śodhamañjarī)
An International Peer-Reviewed /Refereed Research Journal on Indology and Indian Knowledge System
🌐 Publishing in: Sanskrit | English | Hindi

Friday, September 18, 2026

 भारत-अफ्गानिस्थान टि-२० परम्परायां भारतस्य सम्पूर्णविजयः। 

तृतीयस्पर्धायां भारतस्य १२७ धावनाङ्कानां विजयः। 

योगासनेन अभिषेकशर्मणः  शतकविजयाह्लादः। 

नवदिल्ली> प्रारम्भकस्य अभिषेक शर्मणः शतकयुक्ते  अत्युज्वलताडनपाटवे तृतीयस्पर्धायामपि भारतस्य विजयः। अनेन अफ्गानिस्थानं विरुध्य टि-२० क्रिकट् परम्परायां भारतस्य ३-० क्रमेण सम्पूर्णविजयः। 

  प्रथमं कन्दुकताडनं कृतवता भारतगणेन २० क्षेपणचक्रेषु सप्त ताडकानां विनष्टे २२१ धावनाङ्काः प्राप्ताः। तत्र  ३० कन्दुकैः शतकं प्राप्य परं ४ कन्दुकानपि अभिमुखीकृत्य आहत्य १०८ धावनाङ्कान् सम्पाद्य बहिर्गतस्य अभिषेक शर्मणः क्रीडा विशिष्टा वर्तते। केरलीयः सञ्जू सांसणः ५० धावनाङ्कान् सम्प्राप्तवान्। प्रत्युत्तरक्रीडायाम् अफ्गानिस्थानं ९४ धावनाङ्कान् सम्पाद्य सर्वे बहिर्नीताः।

 हूतयः मक्कानगरम् आक्रमणलक्ष्यमकरोत् - सौदी।

निषिध्य हूतयः।

रियादः> इस्लामधर्मविश्वासिनां विशुद्धनगरं मक्कां प्रति यमनस्थाः हूतयः ड्रोणाक्रमणाय प्रयतितवन्त इति सौदी अरेबियया आरोपितम्। मंगलवासरे सायं दक्षिणतः आगतं ड्रोणायुधं मक्कायाः व्योममण्डलप्रवेशात् पूर्वमेव  प्रतिरोधसंविधानेन भञ्जितमिति सौद्याः नेतृत्वे वर्तमानस्य सख्यबलस्य वक्ता मेजर् जनरल् तुर्की अल् मालिकी न्यगादीत्। 

  किन्तु आरोपणमिदं व्याजमिति हूतिभिः निरस्तम्। मक्कां वा इतराणि इस्लामिकविशुद्धकेन्द्राणि वा न लक्ष्यीकृतानीति तैः निगदितम्।

 आरबसागरे पाकिस्थानस्य नौका भारतीययुद्धनौकया सह संघट्टिता।

नवदिल्ली> अरबसागरे प्रतिदिननिरीक्षणे वर्त्तमानायां भारतीययुद्धनौकायां पाकिस्तानस्य नौसेनानौका संघट्टिता। घटनायामस्यां विदेशकार्यमन्त्रालयेन पाकिस्तानस्य नयतन्त्रज्ञं साद्-अहमदमाहूय प्रतिषेधः प्रकटितः। अन्तर्राष्ट्रियसमुद्रसीमायां सञ्जाता एषा घटना पाकिस्तानस्य नौसेनायाः असावधानतापूर्णं कृत्यं भवति। एतदङ्गीकर्तुं नार्हमिति भारतेन सूचितम्।

Thursday, September 17, 2026

 अनन्त नागाय फाल्के पुरस्कारः। 


नवदिल्ली> भारतीयचलच्चित्रमण्डलस्य विशिष्टयोगदानाय दीयमानः २०२४ तमवर्षस्य दादा साहिब फाल्के पुरस्कारः  कन्नडस्य विख्यातः चलच्चित्राभिनेता अनन्त नागः इत्यस्मै दीयते। अस्मिन् मासे २२ तमदिनाङ्के गुजराते केवाडिया इत्यत्र सम्पत्स्यमाने राष्ट्रिय चलच्चित्रपुरस्कारकार्यक्रमे राष्ट्रपतिः द्रौपदी मुर्मू पुरस्कारं दास्यति। 

  मुम्बैय्यां कोङ्कणी, कन्नडभाषयोः नाटकाभिनयेन चलच्चित्रमण्डलं प्रविष्टवान् अनन्त नागः विभिन्नभाषासु ३००तः अधिकेषु चलच्चित्रेषु अभिनीय स्वप्रतिभां प्रकाशयति स्म। 

  एतत्कालाभ्यन्तरे राजनैतिकक्षेत्रम् अपि प्रविष्टवान् अनन्तनागः कर्णाटकविधानसभायां सदस्यः भूत्वा प्रशासने नगरविकसनमन्त्री आसीत्। २०२५ तमे वर्षे पद्भूषणपुरस्कारेण समादृतः अभवत्।

 गुरूपदेशेन विधानसभासदस्यः याचकः अभवत्। 

पराग शाहः भिक्षुवेषे। 

मुम्बई> कोटिशः रूप्यकाणाम् आर्थिकसञ्चयाधिकारादिभिः विराजमानः जनप्रतिनिधिः एकस्मिन् दिने भिक्षुकरूपेण वेषं धृत्वा जनमध्यं प्राविशत्।मलिनतरवस्त्रं धृत्वा सुस्मेरवदनः सन्  स 'याचकः' वीथ्यां चचार। किन्तु कोSपि तं न प्रत्यभिजानाति स्म। जनाः तस्मै नाणकानि भोजनं च दत्तवन्तः। प्रमुखः भवननिर्माता, कोटीश्वरः तथा च घाट् कोपरमण्डलस्य भाजपा सदस्यः पराग् शाहः एव सः आधुनिकयाचकः। 

 स्वस्य आत्मीयगुरोः नम्रमुनेः उपदेशानुसारमासीत् भाजपासदस्यस्य एकदिवसीयम् इदं वेषपरिवर्तनम्। जैनधर्मविश्वासप्रकारेण अयं पुण्यमासः इत्यस्मात् जनानां जीवितक्लेशान् सङ्कटान् च अनुभूय विज्ञातुं जनमध्यमवतरतु इत्यासीत् गुरूपदेशः। "जनाः स्वस्मात् महत्वपूर्णाः इति प्रत्यभिज्ञानमभवत्" इति सः प्रत्यभिजानाति। ३३८३ कोटिरूप्यकाणां सम्पन्नः भवत्ययम्!

 गासायां भवनसमुच्चयः विशीर्य २१ मरणानि।

गासानगरं> गासायां बहुस्तरीयं भवनं विशीर्य निपत्य १२ बालकान् अभिव्याप्य २१ जनाः मृत्युवशं गताः। ४५ जनाः क्षताः अभवन्। पूर्वं इस्रयेलस्य आक्रमणे जातः बलक्षयमेव भवनस्य नाशकारणमिति  अधिकृतैरुक्तम्। 

  गासानगरे वर्तमानं षट्स्तरीये भवने शताधिकाः अभयार्थिनः वसन्तः सन्ति। तत्र एव दुर्घटना दुरापन्ना।

 प्रधानमन्त्रिणः नरेन्द्रमोदिनः पञ्चविंशतिवर्षीयं शासनम्

       नवदेहली> भारतस्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी जनप्रतिनिधिरूपेण शासनप्रमुखरूपेण च पञ्चविंशतिं वर्षाणि पूरयति। २००१ तमस्य वर्षस्य अक्टोबर्-मासस्य सप्तमे दिनाङ्के सः गुजरात्-राज्यस्य मुख्यमन्त्रिरूपेण कार्यम् आरब्धवान्। ततः परम् २०१४ तमे वर्षे सः भारतस्य प्रधानमन्त्री अभवत्। लोकतन्त्रे एतावन्तं दीर्घं कालम् एकः एव नेता सर्वकारस्य प्रमुखः अस्ति इति विषयः महत्वपूर्णः अस्ति।

      अस्य अवसरस्य कृते देशे सर्वत्र जनसेवायाः विभिन्नाः कार्यक्रमाः आयोज्यन्ते। मुख्यमन्त्रिकाले तेन प्रवर्तिताः योजनाः पश्चात् राष्ट्रियस्तरे अपि प्रसारिताः। जनधनयोजना, स्वच्छभारताभियानम्, सर्वेषामर्थे आवासयोजना इत्यादयः मुख्यकार्याणि जनानाम् जीवनस्य परिवर्तनम् अकुर्वन्।

     शासकपक्षस्य नेतारः वदन्ति यत् एतेन शासनेन भारतस्य आर्थिकी शक्तिः वर्धिता। २०४७ तमस्य वर्षस्य कृते भारतस्य समग्रस्य विकासस्य दृढः आधारः निर्मितः अस्ति इति ते अभिप्रयन्ति।

     परन्तु विपक्षस्य नेतारः वदन्ति यत् एतावति दीर्घे काले जनानाम् समस्यानाम् निवारणम् अधिकम् आवश्यकम् आसीत्। उद्योगस्य अभावः, वस्तूनाम् मूल्यवर्धनम् च मुख्ये समस्ये स्तः इति ते कथयन्ति। तथापि एकस्मात् राज्यात् आरब्धा विकासस्य यात्रा अद्य सम्पूर्णस्य देशस्य नवीकरणस्य रूपेण दृश्यते। नरेन्द्रमोदिनः एषा शासनयात्रा भारतीयराजनीतेः प्रमुखः अध्यायः वर्तते।

Wednesday, September 16, 2026

 आरबसागरे पाकिस्थानस्य नौका भारतीययुद्धनौकया सह संघट्टिता।
प्रतीकात्मकं चित्रम्

      नवदिल्ली> अरबसागरे प्रतिदिननिरीक्षणे वर्त्तमानायां भारतीययुद्धनौकायां पाकिस्तानस्य नौसेनानौका संघट्टिता। घटनायामस्यां विदेशकार्यमन्त्रालयेन पाकिस्तानस्य नयतन्त्रज्ञं साद्-अहमदमाहूय प्रतिषेधः प्रकटितः। अन्तर्राष्ट्रियसमुद्रसीमायां सञ्जाता एषा घटना पाकिस्तानस्य नौसेनायाः असावधानतापूर्णं कृत्यं भवति। एतदङ्गीकर्तुं नार्हमिति भारतेन सूचितम्।

 'ए. ऐ अस्मान् सर्वान् विनाशयितुं शक्नोति'; गूगल्-डीपमैन्ड्-शोधकर्तुः आपदीयसूचना।

      गूगल्-डीपमैन्ड्-संस्थायाः पूर्वसुरक्षाशोधकर्ता बिलाल्-चुग्ताई पूर्वसूचनां यच्छति यत् कृत्रिमा बुद्धिमत्ता (AI) तीव्रगत्या वर्धमाना मानवजातेः कृते गम्भीरं सङ्कटं जनयितुं शक्नोति। ए ऐ-प्रौद्योगिकी यदा तीव्रगत्या विकसिता भवति, तदा तां नियन्त्रयितुं सुरक्षाव्यवस्थाः मन्दगत्या विकसति इति सः चिन्तां प्रकटयति।  

​     कृत्रिमबुद्धिमत्तायाः (AI) द्रुतगत्या विकासः मानवजातेः अस्तित्वाय एव गम्भीरं भयमुत्पादयितुं शक्नोति इति सूचनां दत्त्वा गूगल्-डीपमैन्ड्-संस्थायाः पूर्वसुरक्षाशोधकर्ता बिलाल-चुग्ताई अग्रे आगतः। ए ऐ-प्रौद्योगिकी यदि अनेनैव वेगेन विकसिता भविष्यति तर्हि मानवजातेः विनाशः भवितुमर्हति, एतादृशीं विपत्तिं निवारयितुम् अस्माकं समीपे समयः अल्पः अस्ति इति सः स्वस्य सामाजिक-माध्यमद्वारा पूर्वसूचनां दत्तवान्।

 भ्रमणपथे तैः बाह्याकाशायुधः विन्यस्तः इति अमेरिकेन अङ्गीकृतम्।

वार्ताहरा - रमा टी के

ए. ऐ निर्मितम्

     भूमेः भ्रमणपथे बाह्याकाशायुधः विन्यस्तः इति अमेरिकेन अङ्गीकृतम्। इदंप्रथमतया एव एतादृशी आक्रमणक्षमता तेषाम् अस्ति इति अमेरिकेन लोकसमक्षम् अङ्गीकृतम्। शत्रूणाम् आक्रमणात् स्वसेनां संरक्षितुम् एतादृशः आयुधः आवश्यकः इति यू. एस्. व्योमसेनायाः कार्यदर्शिना ड्रोय् मेङ्क् इत्यनेन स्पष्टीकृतम्।

      उपग्रहान् आक्रमितुं सक्षमः उपग्रहः रष्येन विक्षिप्तः इति २०२४ तमे संवत्सरे अमेरिकेन उक्तमासीत्। किन्तु रष्येन लोकसमक्षं प्रतिवचनं न दत्तमातीत्। चीनया अपि बाह्याकाश प्रतिरोधक्षमता विकासयन् अस्ति इति प्रतिवेदनमपि अस्ति।

 एष्यन् गयिंस् 

 कायिकताराणां वासाय महानौका!

कोस्टा सेरीना आडम्बरमहानौका। 

नगोया [जापानं]> सहस्रशः यात्रिकैः सह उल्लासयात्रां गच्छन्ती 'कोस्टा सेरीना' नामिका महानौका आगामिषु त्रि सप्ताहेषु नूतने कार्यभारे व्यापृता भविष्यति। २० तम एष्यन् गयिंस् क्रीडायै जापानं प्राप्तानां क्रीडकाणाम् अधिवासाय सज्जा अस्तीयं महानौका। 

  मङ्गलवासरे महानौका नगोया नौकाश्रये कीलबन्धमुपस्थिता। ओक्टेबर् षष्ठदिनाङ्कपर्यन्तमत्र भविष्यति। ४००० कायिकताराणां वाससुविधा महानौकायामस्ति। वाससुविधासज्जीकरणं शीघ्रगत्या प्रचलदस्ति।

 अतिशीघ्ररेल् केरलाय अनिवार्यम् - ई श्रीधरः।

ई श्रीधरः अङ्कमाल्यां वार्ताहरैः सह संवदति। 

अङ्कमाली> अतिशीघ्ररेल् यानाभियोजना केरलाय अनिवार्या इति 'मेट्रोमान्' इत्यभिज्ञातेन ई श्रीधरवर्येण प्रोक्तम्। 'वेन्दे भारत' रेल् याने जनसम्मर्दः अस्य प्रमाणमिति तेनोक्तम्। स्वेन समर्पितायै अभियोजनायै यावच्छीघ्रम् केरलसर्वकारात् अनुज्ञा लप्स्यते इति सः प्रतीक्षां प्रकटितवान् च। अङकमालीनगरे ऐ सी ई सी इन्जिनीयेर्स् [Integrated Civil Engineers' Council] शिखरसम्मेलनस्य उद्घाटनानन्तरं वार्ताहरैः सह भाषमाणः आसीत् ई श्रीधरः। 

  केरले प्रतिदिनं पञ्चलक्षं जनाः दक्षिणोत्तरदिशि यात्रां कुर्वन्ति। तदेव अतिशीघ्ररेल् यानस्य प्राधान्यं द्योतयति। अनन्तपुरीतः होरात्रयेण कण्णूर् प्राप्तुं शक्यते। २३ निस्थानानि सन्ति। ६०,००० कोटि रूप्यकाणां व्ययः प्रतीक्षते। पूर्णतया सौरोर्जे प्रवर्तमाना अभियोजना स्यात्। अनन्तपुरीतः कण्णूर् पर्यन्तं ८०० रूप्यकाणि चीट्कामूल्यं भविष्यति। पञ्चवर्षाभ्यन्तरे निर्माणं समापयितुं शक्यते। श्रीधरमहोदयः स्वाभियोजनायाः सविशेषताः एवं वर्णितवान्।

Tuesday, September 15, 2026

 'चतुरङ्ग ओलिप्याड्' अद्य आरभ्यते। 

दिव्या देशमुखः, कोनेरू हम्पी, डि गुकेषः, आर् प्रज्ञानन्दः। 

समर्खण्डः> चतुरङ्ग ओलिप्याड् [Chess Olimpiad] मङ्गलवासरे  उस्बकिस्थाने आरभ्यते। 'ओपण्' विभागे महिलाविभागे च भारतमेव वर्तमानीनप्रवीरः। उद्घाटनकार्यक्रमाः अद्य सम्पत्स्यते। प्रतिद्वन्द्वाः बुधवासरे आरप्स्यन्ते। २७ तमे दिनाङ्के समाप्तिर्भविष्यति। 

  विश्वप्रवीरः डि गुकेशः, आर् प्रज्ञानन्दः, अर्जुन एरिगासी, निहाल् सरिनः, विजित् गुजराती इत्येते सामान्यविभागे भारताय स्पर्धिष्यन्ते। अमेरिका, उस्बकिस्थानं, चीनः जर्मनी इत्येतेषां राष्ट्राणां गणेभ्यः भारतं तीव्रां प्रतिस्पर्धाम् अभिमुखीकरिष्यन्ति।

  महिलाविभागे कोनेरु हम्पी, दिव्या देशमुखः, आर् वैशाली, वन्दिका अगर्वाल्, बि सविताश्री इत्येताः भारतं नयन्ति।

 सहासीनानामपि सुरक्षापट्टबन्धः अनिवार्यः - सर्वोच्चन्यायालयः।

नवदिल्ली> यानानां पृष्ठासने उपविशद्भिः यात्रिकैः अपि सुरक्षापट्टबन्धः धर्तव्यः इति यन्त्रवाहननियमः कर्कशेन विधातव्यः इति सर्वोच्चन्यायालयेन आदिष्टम्। अस्मिन् विषये   शपथपत्रं समर्पयितुं राज्यानि केन्द्रप्रशासनप्रदेशान् च सर्वोच्चन्यायालयः आदिदेश। केरलीयेन डो. ज्योतिदेव केशवदेवेन समर्पितायां सामाजिकतात्पर्ययाचिकायामस्ति नीतिपीठस्य एतादृशः प्रक्रमः।


    

 भाजपा शासनराज्येषु समान नागरिकसंहिता विधास्यते - अमित शाहः।


मुम्बई> २०२९ तमवर्षस्य लोकसभानिर्वाचनात् पूर्वं  भाजपा दलेन नियन्त्रितेन एन् डि ए सख्येन शासमानेषु २१ राज्येषु समान नागरिक विधिसंहिता [Uniform Civil Code] विधास्यतीति गृहमन्त्री अमित शाहः प्रोक्तवान्। 

  उत्तराखण्डः, गुजरातः, असमः इत्येषु राज्येषु एतदाभ्यन्तरे समाननागरिकसंहिता विधत्ता। मध्यप्रदेशे संग्रहनिर्माणाय समितिः रूपीकृता। मुम्बय्यां सेवा सङ्कल्प अभियानस्य कार्यक्रमान् विशदीकृत्य भाषमाण आसीत् अमितशाहवर्यः।

Monday, September 14, 2026

 यमनदेशस्य दक्षिणलोहितसमुद्रे स्थिते तन्त्रप्राधान्ययुक्ते ग्रेट्टर्- लोवर् -हनीष्-द्वीपसमूहाः हूती-विद्रोहिभिः गृहीताः।

कल्पितं चित्रम्

 सना> बाब् अल्-मन्देब्-जलान्तराल-समीपमागतान् हूती-विद्रोहिणः प्रतिरोद्धुं सौदी-साहाय्यित-सर्वकारसैन्यस्य पुनस्सङ्घटनप्रयासेषु प्रचलितेषु सत्सु एव एते द्वीपाः हूती-विद्रोहिभिः स्वाधीनीक्रियते। तन्त्रप्राधान्ययुक्तस्य  मोखा-नौकाश्रयनगरस्य, तथैव लोहितसमुद्रम् एदेन्-उपसमुद्रेण सह योजयतः मय्यून्-द्वीपस्य च स्वाधीनीकरणस्य सद्यः अनन्तरमेव हनीष्-द्वीपावपि हूती-दलस्य वशे अभवत्। एतेन हूती-विद्रोहिभ्यः अन्तर्राष्ट्रियसमुद्र-गमनागमनस्योपरि अधीशत्वं भीषणिं वा प्रदर्शयिष्यन्ति इति सम्भाव्यते।

 मणिपुरे पुनरपि संघर्षः- चत्वारः हताः। 

कोल्कोत्ता> मणिपुरे नाग-कुक्किविभागयोः संघर्षस्य अनुस्यूततया रविवासरे चत्वारः कुक्कीगोत्रीयाः हताः। तामन् लोङ्, नोने इति द्वयोः जनपदयोः दुरापन्ने आक्रमणे सन्ति इमाः हत्याः। एकः अदृष्टः जातः।

 रक्तसमुद्रतीरे युद्धं तीव्रं;

यमनात् सहस्रशः पलायन्ते। 

यमनात् पलायमानाः जनाः। 

दुबाय्> यमनदेशस्य रक्तसमुद्रतीरप्रदेशेषु इरानस्य साहाय्यं लभमानाः हूतिविभागाः सौदी अरेबियायाः आलम्बनेन वर्तमानाः यमनसेना च मिथः तीव्रयुद्धमनुवर्तते। रक्तसमुद्रस्य बाबुल् मन्दिप नामकः समुद्रसङ्कोचः हूतिसेनया निगृहीतः आसन्। तीरस्थानि यमननगराणि च हूतिविभागेन निगृहीतानि। तीव्रयुद्धहेतोः दशसहस्रशः जनाः यमनदेशात् पलायनं कुर्वन्ति। ५०,००० जनाः एतावत् पलायिताः इति सूच्यते।

 बालवृत्तिः - कर्णाटके ८०० बालकाः आरक्षकैः विमोचिताः। 

बङ्गलुरु> बालवृत्तिं विरुध्य कर्णाटकप्रशासनस्य सक्षमप्रक्रमाः। राज्यस्य विभिन्नस्थानेषु कृते मार्गणे बालवृत्त्यधीनाः ८०० ऊनचतुर्दशवयस्काः बालकाः आरक्षकसंघैः विमोचिताः। एषु ५०३बालकाः बङ्गलुरुनगरादेव रक्षिताः। 

  मैसुरुतः १३, हुब्बल्लीतः १०, कलबुरगीतः २२, मंगलुरूतः ३, बङ्गलुरुप्रान्तीयजनपदात् ९ - इत्येवमस्ति रक्षितानां बालकानां संख्या। 

  मुख्यमन्त्रिणः डि के शिवकुमारस्य निर्देशानुसारं समग्रे राज्ये त्वरितपरिशोधना विधत्ता। व्यापारकेन्द्राणि, भोजनालयाः, अधिवासकेन्द्राणि, रेल्वे निस्थानानि, निर्माणस्थानानि इत्यादिषु ५८९७ स्थानेषु आरक्षकपरिशोधना सम्पन्ना। बङ्गलुरु नगरे एव १८ अपराधप्रकरानि वृत्तिस्वामिनः विरुध्य पञ्जीकृतानि।

 'नवदिल्ली उद्घोषणम्' ऐककण्ठ्येन अनुमोद्य 

ब्रिक्स् शिखरमेलनस्य विजयपरिसमाप्तिः।

भारतमण्डपस्य अङ्कणे सदस्यराष्ट्रनेतारः नरेन्द्रमोदिना सह । 

नवदिल्ली> भौगोलिकशासनपरिष्कारः, प्रादेशिकसंघर्षः, पश्चिमेष्यासन्दिग्धता, व्यापारः, ऋतुविज्ञानीयनयम् इत्यादिविषयेषु सुव्यक्तं सुनिश्चितं च दृढमतं प्रकाश्य १८ तमं ब्रिक्स् सदस्यराष्ट्राणां शिखरसम्मेलनं विजयकरेण परिसमाप्तम्। प्रस्तुतविषयेषु रूपीकृतं १४० खण्डिकोपेतं 'नवदिल्ली प्रघोषणं'  सदस्योपसदस्यराष्ट्रैः ऐककण्ठ्येन अङ्गीकृतम्। पश्चिमेष्यायां शान्तिसंस्थापनं, भौगोलिक व्यापारश्रृङ्खलायाः अनुस्यूतप्रयाणम् इत्यादिविषयेषु सन्देहातीतमभिमतं प्रकाशितम्। 

  नरेन्द्रमोदिनः चीनराष्ट्रपतिः षी जिन् पिङ्, रष्यायाः राष्ट्रपतिः व्लादिमिर् पुतिनः इत्येतयोः सह उपवेशनं भारतस्य अन्ताराष्ट्रियमण्डले अनिषेध्यतां दृढीचकार। यू एन् रक्षासमित्यां भारतस्य ब्रसीलस्य च स्थिरसदस्यत्वाय चीन-रष्ययोः सहयोगम् आवर्तितम्।

Sunday, September 13, 2026

 आणवायुधप्राप्त्यर्थं न यतते - इरानप्रधानमन्त्री।

मसूद पेसेष्कियानः। 

नव दिल्ली> इरानेन आणवायुधं सम्पादयितुं प्रयत्नं न क्रियते, स्वकीया आणवाभियोजना अन्ताराष्ट्रनियमानुसारेणैव प्रवर्तते इति इरानस्य राष्ट्रपतिः मसूद पेसष्कियानः अवदत्। दिल्ल्याम् 'इन्डिया टुडे' नामकाय माध्यमाय दत्ते अभिमुखे भाषमाणः आसीत् सः। अन्ताराष्ट्रियस्तरे अङ्गीकृताः आणवनिरायुधीकरणव्यवस्थाः अनुसृत्य चर्चा एव  राष्ट्रेण अभिकाम्यते इति च तेनोक्तम्। 

  "अस्माभिः इतःपर्यन्तं युद्धं नारब्धम्। स्वयं प्रतिरोध एव कृतः। राष्ट्रभीकरवाद एव अमेरिकया इस्रयेलेन च विधत्ते।" पेसेष्कियानः उक्तवान्।

 प्रतिरोधक्षमता, नूतनीकरणं,सहयोगः, सुस्थिरता।

स्तम्भचतुष्टयम् आधारीकृत्य 'ब्रिक्स्' समूहस्य प्रवर्तनाभियोजना।


नवदिल्ली> भारतस्य अध्यक्षतायां सहयोग-ऐकरूप्यप्रवर्तनेभ्यः अधिकक्षमतां विनियुज्यमानं प्रवर्तनक्रमं सज्जीकृत्य 'ब्रिक्स्'सदस्यराषिट्राणाम् १८तमं सम्मेलनं नवदिल्ल्यां भारतमण्डपे समारब्धम्। राष्ट्ररक्षा, नूतनीकरणं, सदस्यराष्ट्राणां सहयोगः, राष्ट्राभिवृद्धये उपयुज्यमानेषु विभिन्नविषयेषु सुस्थितिः इत्येषु चतुर्षु स्तम्भेषु आधारितानि बहूनि संविधानानि नूतनप्रवर्तमाभियोजनाश्च  सदस्यराष्ट्रनेतारः रूपीकृतवन्तः। 

  प्रथमस्तम्भे - राष्ट्रसुरक्षानामके - कृषि-प्रकृतिदुरन्तनिवारण-स्वास्थ्य-उन्मादकद्रव्य-पर्यावरण-गमनागमन-व्यापारमण्डलेभ्यः प्राधान्यं दत्तम्। नूतनीकरणमिति द्वितीयस्तम्भे कृष्यादिषु विविधक्षेत्रेषु डिजिटल प्रौद्योगिकीयविद्यानां सक्षममुपयोगः विधास्यते। 

  तृतीयस्तम्भे सहयोगाख्ये सदस्यराष्ट्राणां मिथः सम्बन्धस्य शक्तीकरणं सङ्कल्पते। सुस्थितिरिति चतुर्थस्तम्भे हितकरं  पर्यावरणसंरक्षणं,  ऋतु विज्ञानीयप्रवर्तनानि, हरितोर्जः, हितकरी जीवनशैली च विषयरूपेण अन्तर्भवन्ति।

 महिला एष्यन् चषकः। 

अद्य भारत-श्रीलङ्कयोः अन्तिमस्पर्धा। 

दुबाय्> महिलानाम् एष्याचषक टि-२० क्रिकटक्रीडायाः अन्तिमप्रतिद्वन्द्वे भारतं श्रीलङ्कया सह स्पर्धते। पूर्वान्त्यचरणस्य प्रथमस्पर्धायां बङ्गलादेशं पराजित्य आसीत् भारतस्य अन्तिमस्पर्धाप्रवेशः। ह्यः सम्पन्ने द्वीतीये पूर्वान्त्यप्रतिद्वन्द्वे श्रीलङ्का पाकिस्थानं चतुर्णां द्वारकाणां पराजापयत। प्राप्ताङ्कसूचिका - पाकिस्थानं २० क्षेपणचक्रेषु १३०/५।श्रीलङ्का १८.५ क्षेपणचक्रेषु १३४/६।

Saturday, September 12, 2026

 रक्तसमुद्रे युद्धं व्याप्यते। 

यमने सौद्याः व्योमाक्रमणम्। 

हूतिनियन्त्रणाधीनं मोखा विमाननिलयः भग्नः। 

यमनस्थाः हूत्यनुकूलिनः। 

केय्रो> यू एस्-इरानसंघर्षेण सह यमनदेशे आन्तरिकसंघर्षे आरब्धे, रक्तसमुद्रमण्डले युद्धं व्याप्यते। एतत्तु विश्वस्य आशङ्कां संवर्धयति च।

  यमनस्थं मोखाविमाननिलयं प्रति शुक्रवासरे सौदी अरेब्यया व्योमाक्रमणं विधत्तमिति हूतिमाध्यमैः वृत्तान्तीकृतम्। रक्तसमुद्रतीरे वर्तमानं तन्त्रप्रधानं नौकाश्रयनगरमस्ति मोखा। मोखानगरं इरानस्य सहयोगेन विमतहूतिभिः संगृहीतमासीत्। तदनन्तरमस्ति सौद्याः व्योमाक्रमणरूपेण  प्रतिक्रिया। 

  हूतिभटाः यमनात् ३.५ कि मी समीपे वर्तमानं 'मायून्' द्वीपं [पेरिम द्वीपः], तत्समीपस्थं 'दुबाब्' इति तीरनगरं च निगृहीतवन्तः। हूतिभटाः रक्तसमुद्रे तन्त्रप्रधानः पण्यवस्तुसञ्चारमार्गः इति मन्यमानस्य 'बाब् एल् माण्टब्' नामकसमुद्रधुनेः ८० कि मी दूरे वर्तन्ते इति रक्तसमुद्रमार्गेण महानौकागमनागमनाय भीषा अस्तीति आशङ्क्यते।


     

संस्कृतमासमहोत्सवः

 राजकीयस्नातकोत्तरमहाविद्यालये कोटद्वारे संस्कृतमासमहोत्सवस्य अन्तर्जालीयसङ्गोष्ठी सम्पन्ना

Sanskrit Month Programme.

​वार्ताहर:-कुलदीपमैन्दोला

    उत्तराखण्डसंस्कृतसंस्थानेन आयोजितस्य संस्कृतमासमहोत्सवस्य अन्तर्गतं पौड़ीजनपदे भारतीयज्ञानपरम्परायां वैदिकदार्शनिकं चिन्तनं इत्यस्मिन् विषये अन्तर्जालीयसङ्गोष्ठी उच्चतकनीकिपद्धत्या राजकीयस्नातकोत्तरमहाविद्यालये कोटद्वारे महता उत्साहेन सम्पन्नाभूत्।

 एष्याचषकमहिलाक्रिकट् टि-२०

बङ्गलादेशं विजित्य भारतम् अन्त्यस्पर्धायाम्।

दुबाय्> महिलानाम् एष्याचषक टि-२० क्रिकट् स्पर्धायाः पूर्वान्त्यप्रतिद्वन्द्वे बङ्गलादेशं ४० धावनाङ्कैः पराजित्य भारतं अन्तिमप्रतिद्वन्द्वं प्राविशत्। पाकिस्थान-श्रीलङ्कयोः स्पर्धायां यो गणः जेष्यति सः रविवासरे भारतं प्रति अन्तिमस्पर्धायां क्रीडिष्यति। 

  प्रथमं कन्दुकताडनं कृतवत् भारतं षट् द्वारकाणां विनष्टे १४९ धावनाङ्कान् सम्प्राप। ४० कन्दुकेभ्यः षेफाली वर्मा भारताय अर्धशतकं [६४] प्राप्तवती। प्रत्युत्तरक्रीडायां २० क्षेपणचक्रेषु १०९ धावनाङ्कान् सम्पाद्य बङ्गलादेशस्य क्रीडिकाः सर्वे बहिरानीताः।

 ब्रिक्स् शिखरसम्मेलनम्। 

दिल्ल्यां दढा सुरक्षा जागरूकता च। 

दिल्ल्यां विधत्ता सुरक्षा। 

नवदिल्ली> भारतस्य राजधानीनगरे 'भारतमण्डपे' अद्य आरभ्यमाणस्य ब्रिक्स् शिखरसम्मेलनस्य अंशतया नगरे सर्वत्र शक्ता सुरक्षा विधत्ता। शनिवासरे रविवासरे च नगरे गमनागमननियन्त्रणं च आदिष्टम्। बस् याननिस्थानानि, विपण्यः, भोजनालयाः, मेट्रो निस्थानानि, रेल् निस्थानानि इत्यादिषु सामाजिकस्थानेषु नितान्तजागरूकता च विधत्ता अस्ति। 

  वीथिषु दृश्यमानेषु अनाथेषु  परित्यक्तेषु  च वस्तुषु स्पर्शनादिव्यवहारः न कार्य इति जनाः निर्दिष्टाः। गृहेषु अपरिच्तानां कृते वासव्यवस्था न कार्या। 

 रविवासरे अपराह्णे शिखरसम्मेलनं परिसमाप्स्यते।

Friday, September 11, 2026

 ब्रिक्स-शिखरसम्मेलनात् पूर्वं मोदि-पुतिनयोः सम्मेलनम्; द्विपक्षीयव्यापारस्य दश-लक्ष-कोटि-रूप्यकाणि (१०० अरब-डॉलर) यावत् वर्धनस्य सहमतिः
Modi Putin

​ स्वकीयलेखकः

       ​देहली> स्वः आरभ्यमाणस्य ब्रिक्स्-शिखरसम्मेलनात् पूर्वं भारतस्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी रष्यादेशस्य राष्ट्रपतिना व्लादिमिर-पुतिनेन सह मिलितवान्। प्रधानमन्त्री मोदी रष्या-राष्ट्रपतिने तिरुवल्लुवरेण रचितस्य 'तिरुक्कुरळ्'-ग्रन्थस्य रष्याभाषानुवादं उपहाररूपेण समर्पितवान्। रष्या-यूक्रेनयोः सङ्घर्षस्य निवारणस्य सम्भावनाः उभौ नेतृवृन्दौ  समालोकितवन्तौ। भारत-रष्या- उभयपक्षीयव्यापारस्य २०३० तमवर्षपर्यन्तं दश-लक्ष-कोटि-रूप्यकाणि (१०० अरब-डॉलर्) यावत् वर्धनस्य सहमतिः अपि अस्मिन् उपवेशने संजाता। प्रधानमन्त्री मोदी शीघ्रमेव ईरानस्य राष्ट्रपतिना मसूद-पेज़ेश्कियानेन सह सम्भाषयिष्यते। श्वः चीनादेशस्य राष्ट्रपतिना शी-जिन्पिङ्गेन सह अस्य वार्ता भविष्यति। आर्थिकसहयोगः अन्ये च विषयाः कार्यसूच्यां सन्ति।

 बालकानां सामाजिकमाध्यमोपयोगः - 

केन्द्रस्य मतमन्वेषयन् सर्वोच्चन्यायालयः। 

नवदिल्ली> अपक्ववयस्कानां बालकानां समाजमाध्यमोपयागान् नियन्त्रयितुं सुरक्षासंविधानानि विधातुं वा केन्द्रसर्वकारः निर्देष्टव्यः इति याचिकायां सर्वोच्चन्यायालयः केन्द्रसर्वकारस्य मतम् अन्वैक्षत। 'Just Rights for Children Alliance' नामकेन संघटनेन समर्पितायां याचिकायामस्ति नियम- ऐ टि मन्त्रालयान् प्रति सर्वच्चन्यायालयस्य अन्वेषणपत्रप्रेषणम्।

 एस् ऐ आर् - १३. ३७ कोटि मतदानिनः अपसृताः। 


आहत्य मतदानिसंख्या ८७ कोटि भवेत्। 

निष्कासिताः अधिकतया  उत्तरप्रदेशे। 

नवदिल्ली> समग्रमतदान्यावलीपरिष्करणस्य [SIR] तृतीयचरणे समाप्तिं प्राप्तवति सति आराष्ट्रम् आहत्य १३. ३७ कोटि मतदानिनः आवलीतः अपसृताः इति गण्यते। २०२४ लोकसभानिर्वाचने आहत्य मतदानिनः ९९ कोटि आसीत्। परिष्करणप्रक्रियायाः  तृतीयचरणे समाप्यमाने मतदानिनां संख्या ८७ कोटि भवेदिति सूच्यते। 

  अत्यधिके मतदानिनः उत्तरप्रदेशादेव अपसृताः - २.८ कोटि। महाराष्ट्रात् २.१ कोटि, कर्णाटकात् १ कोटि, पश्चिमवंगात् ९० लक्षं च मतदानिनः नूतनावलीतः निष्कासिताः।

 ब्रिक्स् उच्चशिखरसम्मेलनं श्वः आरभते। 

सम्मेलनस्य प्रचरणार्थं अमृतसरे सज्जीकृते विज्ञप्तिपत्रे चित्रकारस्य वृत्तिः। 

नवदिल्ली> भारतेन आतिथ्यं वहमानं ब्रिक्स् उच्चशिखरसम्मेलनं शनिवासरे आरभते। रविवासरे समाप्स्यते। सम्मेलनाभ्यन्तरे विविधराष्ट्रनेतृभिः सह भारतस्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी उभयराष्ट्रचर्चां विधास्यति। बहवः सदस्यराष्ट्रनेतारः भारतं प्राप्तवन्तः सन्ति। 

  सम्मेलनस्य अन्ते प्रकाश्यमानाय संयुक्तप्रस्तावाय ऐकरूप्यं दुष्करमिति सूच्यते। पश्चिमेष्यासंघर्षस्य पश्चाद्भूमिकायां ११ सदस्यराष्ट्राणां नयतन्त्रोद्योगस्थाः अनुरञ्जितप्रस्तावं सज्जीकर्तुम्  अतिक्लेशमनुभवन्ति। इरानं, यू ए ई, सौदी अरेब्याराष्ट्राणि तर्कविषयेषु विरुद्धमतानि स्वीकुर्वन्ति इत्यतः अनुरञ्जनं दुष्करमस्ति।

Thursday, September 10, 2026

 एष्यन् गयिंस्

भारतीयसंघानां प्रस्थानम् आरब्धम्। 

नवदिल्ली> जापानराष्ट्रे २० तमायै एष्यन् गयिंस् क्रीडायै नवदिनेषु अवशिष्टेषु भागभाजः विभिन्नविभागाः भारतीयसंघाः जापानं प्रति प्रस्थानं समारभन्त। भारतस्य महिला होक्कीसंघः कुजवासरे, पुरुषसंघः बुधवासरे च प्रस्थितौ। कयाकिंग् कानोयिंग् संघाः जापानं सम्प्राप्य परिशीलनमारब्धवन्तः।

  तरणसंघः गुरुवासरे, कायिकक्रीडासंघः शनिवासरे च प्रस्थास्यते।