OUR YouTube Channel 1. SampratiVartah |  
Statutary Warning- चलन मुद्रिका download कृत्वा विद्यालयेषु प्रदर्शनीया https://twitter.com/samprativartah

marquee

संस्कृतपठनेन बुद्धि: वर्धते इति मतिमुन्नीय गवेषका:॥ व्यावहारिकप्रयोगैः संस्कृतं राष्ट्रियभाषा भवितव्या - डॉ. बलदेवानन्दसागरः।

Social Media

Call for Papers
Samprati Vārtāḥ (Śodhamañjarī)
An International Peer-Reviewed /Refereed Research Journal on Indology and Indian Knowledge System
🌐 Publishing in: Sanskrit | English | Hindi

Monday, September 14, 2026

 बालवृत्तिः - कर्णाटके ८०० बालकाः आरक्षकैः विमोचिताः। 

बङ्गलुरु> बालवृत्तिं विरुध्य कर्णाटकप्रशासनस्य सक्षमप्रक्रमाः। राज्यस्य विभिन्नस्थानेषु कृते मार्गणे बालवृत्त्यधीनाः ८०० ऊनचतुर्दशवयस्काः बालकाः आरक्षकसंघैः विमोचिताः। एषु ५०३बालकाः बङ्गलुरुनगरादेव रक्षिताः। 

  मैसुरुतः १३, हुब्बल्लीतः १०, कलबुरगीतः २२, मंगलुरूतः ३, बङ्गलुरुप्रान्तीयजनपदात् ९ - इत्येवमस्ति रक्षितानां बालकानां संख्या। 

  मुख्यमन्त्रिणः डि के शिवकुमारस्य निर्देशानुसारं समग्रे राज्ये त्वरितपरिशोधना विधत्ता। व्यापारकेन्द्राणि, भोजनालयाः, अधिवासकेन्द्राणि, रेल्वे निस्थानानि, निर्माणस्थानानि इत्यादिषु ५८९७ स्थानेषु आरक्षकपरिशोधना सम्पन्ना। बङ्गलुरु नगरे एव १८ अपराधप्रकरानि वृत्तिस्वामिनः विरुध्य पञ्जीकृतानि।

 'नवदिल्ली उद्घोषणम्' ऐककण्ठ्येन अनुमोद्य 

ब्रिक्स् शिखरमेलनस्य विजयपरिसमाप्तिः।

भारतमण्डपस्य अङ्कणे सदस्यराष्ट्रनेतारः नरेन्द्रमोदिना सह । 

नवदिल्ली> भौगोलिकशासनपरिष्कारः, प्रादेशिकसंघर्षः, पश्चिमेष्यासन्दिग्धता, व्यापारः, ऋतुविज्ञानीयनयम् इत्यादिविषयेषु सुव्यक्तं सुनिश्चितं च दृढमतं प्रकाश्य १८ तमं ब्रिक्स् सदस्यराष्ट्राणां शिखरसम्मेलनं विजयकरेण परिसमाप्तम्। प्रस्तुतविषयेषु रूपीकृतं १४० खण्डिकोपेतं 'नवदिल्ली प्रघोषणं'  सदस्योपसदस्यराष्ट्रैः ऐककण्ठ्येन अङ्गीकृतम्। पश्चिमेष्यायां शान्तिसंस्थापनं, भौगोलिक व्यापारश्रृङ्खलायाः अनुस्यूतप्रयाणम् इत्यादिविषयेषु सन्देहातीतमभिमतं प्रकाशितम्। 

  नरेन्द्रमोदिनः चीनराष्ट्रपतिः षी जिन् पिङ्, रष्यायाः राष्ट्रपतिः व्लादिमिर् पुतिनः इत्येतयोः सह उपवेशनं भारतस्य अन्ताराष्ट्रियमण्डले अनिषेध्यतां दृढीचकार। यू एन् रक्षासमित्यां भारतस्य ब्रसीलस्य च स्थिरसदस्यत्वाय चीन-रष्ययोः सहयोगम् आवर्तितम्।

Sunday, September 13, 2026

 आणवायुधप्राप्त्यर्थं न यतते - इरानप्रधानमन्त्री।

मसूद पेसेष्कियानः। 

नव दिल्ली> इरानेन आणवायुधं सम्पादयितुं प्रयत्नं न क्रियते, स्वकीया आणवाभियोजना अन्ताराष्ट्रनियमानुसारेणैव प्रवर्तते इति इरानस्य राष्ट्रपतिः मसूद पेसष्कियानः अवदत्। दिल्ल्याम् 'इन्डिया टुडे' नामकाय माध्यमाय दत्ते अभिमुखे भाषमाणः आसीत् सः। अन्ताराष्ट्रियस्तरे अङ्गीकृताः आणवनिरायुधीकरणव्यवस्थाः अनुसृत्य चर्चा एव  राष्ट्रेण अभिकाम्यते इति च तेनोक्तम्। 

  "अस्माभिः इतःपर्यन्तं युद्धं नारब्धम्। स्वयं प्रतिरोध एव कृतः। राष्ट्रभीकरवाद एव अमेरिकया इस्रयेलेन च विधत्ते।" पेसेष्कियानः उक्तवान्।

 प्रतिरोधक्षमता, नूतनीकरणं,सहयोगः, सुस्थिरता।

स्तम्भचतुष्टयम् आधारीकृत्य 'ब्रिक्स्' समूहस्य प्रवर्तनाभियोजना।


नवदिल्ली> भारतस्य अध्यक्षतायां सहयोग-ऐकरूप्यप्रवर्तनेभ्यः अधिकक्षमतां विनियुज्यमानं प्रवर्तनक्रमं सज्जीकृत्य 'ब्रिक्स्'सदस्यराषिट्राणाम् १८तमं सम्मेलनं नवदिल्ल्यां भारतमण्डपे समारब्धम्। राष्ट्ररक्षा, नूतनीकरणं, सदस्यराष्ट्राणां सहयोगः, राष्ट्राभिवृद्धये उपयुज्यमानेषु विभिन्नविषयेषु सुस्थितिः इत्येषु चतुर्षु स्तम्भेषु आधारितानि बहूनि संविधानानि नूतनप्रवर्तमाभियोजनाश्च  सदस्यराष्ट्रनेतारः रूपीकृतवन्तः। 

  प्रथमस्तम्भे - राष्ट्रसुरक्षानामके - कृषि-प्रकृतिदुरन्तनिवारण-स्वास्थ्य-उन्मादकद्रव्य-पर्यावरण-गमनागमन-व्यापारमण्डलेभ्यः प्राधान्यं दत्तम्। नूतनीकरणमिति द्वितीयस्तम्भे कृष्यादिषु विविधक्षेत्रेषु डिजिटल प्रौद्योगिकीयविद्यानां सक्षममुपयोगः विधास्यते। 

  तृतीयस्तम्भे सहयोगाख्ये सदस्यराष्ट्राणां मिथः सम्बन्धस्य शक्तीकरणं सङ्कल्पते। सुस्थितिरिति चतुर्थस्तम्भे हितकरं  पर्यावरणसंरक्षणं,  ऋतु विज्ञानीयप्रवर्तनानि, हरितोर्जः, हितकरी जीवनशैली च विषयरूपेण अन्तर्भवन्ति।

 महिला एष्यन् चषकः। 

अद्य भारत-श्रीलङ्कयोः अन्तिमस्पर्धा। 

दुबाय्> महिलानाम् एष्याचषक टि-२० क्रिकटक्रीडायाः अन्तिमप्रतिद्वन्द्वे भारतं श्रीलङ्कया सह स्पर्धते। पूर्वान्त्यचरणस्य प्रथमस्पर्धायां बङ्गलादेशं पराजित्य आसीत् भारतस्य अन्तिमस्पर्धाप्रवेशः। ह्यः सम्पन्ने द्वीतीये पूर्वान्त्यप्रतिद्वन्द्वे श्रीलङ्का पाकिस्थानं चतुर्णां द्वारकाणां पराजापयत। प्राप्ताङ्कसूचिका - पाकिस्थानं २० क्षेपणचक्रेषु १३०/५।श्रीलङ्का १८.५ क्षेपणचक्रेषु १३४/६।

Saturday, September 12, 2026

 रक्तसमुद्रे युद्धं व्याप्यते। 

यमने सौद्याः व्योमाक्रमणम्। 

हूतिनियन्त्रणाधीनं मोखा विमाननिलयः भग्नः। 

यमनस्थाः हूत्यनुकूलिनः। 

केय्रो> यू एस्-इरानसंघर्षेण सह यमनदेशे गृहसंघर्षे आरब्धे, रक्तसमुद्रमण्डले युद्धं व्याप्यते। एतत्तु विश्वस्य आशङ्कां संवर्धयति च।

  यमनस्थं मोखाविमाननिलयं प्रति शुक्रवासरे सौदी अरेब्यया व्योमाक्रमणं विधत्तमिति हूतिमाध्यमैः वृत्तान्तीकृतम्। रक्तसमुद्रतीरे वर्तमानः तन्त्रप्रधानं नौकाश्रयनगरमस्ति मोखा। मोखानगरं इरानस्य सहयोगेन विमतहूतिभिः संगहीतमासीत्। तदनन्तरमस्ति सौद्याः व्योमाक्रमणरूपेण  प्रतिक्रिया। 

  हूतिविभागेन यमनात् ३.५ कि मी समीपे वर्तमानः 'मायून्' द्वीपं [पेरिम द्वीपः], तत्समीपस्थं 'दुबाब्' इति तीरनगरं च निगृहीताः हूतिभटाः रक्तसमुद्रे तन्त्रप्रधानः पण्यवस्तुसञ्चारमार्गः इति मन्यमानस्य 'बाब् एल् माण्टब्' नामकसमुद्रधुनेः ८० कि मी दूरे वर्तन्ते इति रक्तसमुद्रमार्गेण महानौकागमनागमनाय भीषा अस्तीति आशङ्क्यते।

संस्कृतमासमहोत्सवः

 राजकीयस्नातकोत्तरमहाविद्यालये कोटद्वारे संस्कृतमासमहोत्सवस्य अन्तर्जालीयसङ्गोष्ठी सम्पन्ना

Sanskrit Month Programme.

​वार्ताहर:-कुलदीपमैन्दोला

    उत्तराखण्डसंस्कृतसंस्थानेन आयोजितस्य संस्कृतमासमहोत्सवस्य अन्तर्गतं पौड़ीजनपदे भारतीयज्ञानपरम्परायां वैदिकदार्शनिकं चिन्तनं इत्यस्मिन् विषये अन्तर्जालीयसङ्गोष्ठी उच्चतकनीकिपद्धत्या राजकीयस्नातकोत्तरमहाविद्यालये कोटद्वारे महता उत्साहेन सम्पन्नाभूत्।

 एष्याचषकमहिलाक्रिकट् टि-२०

बङ्गलादेशं विजित्य भारतम् अन्त्यस्पर्धायाम्।

दुबाय्> महिलानाम् एष्याचषक टि-२० क्रिकट् स्पर्धायाः पूर्वान्त्यप्रतिद्वन्द्वे बङ्गलादेशं ४० धावनाङ्कैः पराजित्य भारतं अन्तिमप्रतिद्वन्द्वं प्राविशत्। पाकिस्थान-श्रीलङ्कयोः स्पर्धायां यो गणः जेष्यति सः रविवासरे भारतं प्रति अन्तिमस्पर्धायां क्रीडिष्यति। 

  प्रथमं कन्दुकताडनं कृतवत् भारतं षट् द्वारकाणां विनष्टे १४९ धावनाङ्कान् सम्प्राप। ४० कन्दुकेभ्यः षेफाली वर्मा भारताय अर्धशतकं [६४] प्राप्तवती। प्रत्युत्तरक्रीडायां २० क्षेपणचक्रेषु १०९ धावनाङ्कान् सम्पाद्य बङ्गलादेशस्य क्रीडिकाः सर्वे बहिरानीताः।

 ब्रिक्स् शिखरसम्मेलनम्। 

दिल्ल्यां दढा सुरक्षा जागरूकता च। 

दिल्ल्यां विधत्ता सुरक्षा। 

नवदिल्ली> भारतस्य राजधानीनगरे 'भारतमण्डपे' अद्य आरभ्यमाणस्य ब्रिक्स् शिखरसम्मेलनस्य अंशतया नगरे सर्वत्र शक्ता सुरक्षा विधत्ता। शनिवासरे रविवासरे च नगरे गमनागमननियन्त्रणं च आदिष्टम्। बस् याननिस्थानानि, विपण्यः, भोजनालयाः, मेट्रो निस्थानानि, रेल् निस्थानानि इत्यादिषु सामाजिकस्थानेषु नितान्तजागरूकता च विधत्ता अस्ति। 

  वीथिषु दृश्यमानेषु अनाथेषु  परित्यक्तेषु  च वस्तुषु स्पर्शनादिव्यवहारः न कार्य इति जनाः निर्दिष्टाः। गृहेषु अपरिच्तानां कृते वासव्यवस्था न कार्या। 

 रविवासरे अपराह्णे शिखरसम्मेलनं परिसमाप्स्यते।

Friday, September 11, 2026

 ब्रिक्स-शिखरसम्मेलनात् पूर्वं मोदि-पुतिनयोः सम्मेलनम्; द्विपक्षीयव्यापारस्य दश-लक्ष-कोटि-रूप्यकाणि (१०० अरब-डॉलर) यावत् वर्धनस्य सहमतिः
Modi Putin

​ स्वकीयलेखकः

       ​देहली> स्वः आरभ्यमाणस्य ब्रिक्स्-शिखरसम्मेलनात् पूर्वं भारतस्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी रष्यादेशस्य राष्ट्रपतिना व्लादिमिर-पुतिनेन सह मिलितवान्। प्रधानमन्त्री मोदी रष्या-राष्ट्रपतिने तिरुवल्लुवरेण रचितस्य 'तिरुक्कुरळ्'-ग्रन्थस्य रष्याभाषानुवादं उपहाररूपेण समर्पितवान्। रष्या-यूक्रेनयोः सङ्घर्षस्य निवारणस्य सम्भावनाः उभौ नेतृवृन्दौ  समालोकितवन्तौ। भारत-रष्या- उभयपक्षीयव्यापारस्य २०३० तमवर्षपर्यन्तं दश-लक्ष-कोटि-रूप्यकाणि (१०० अरब-डॉलर्) यावत् वर्धनस्य सहमतिः अपि अस्मिन् उपवेशने संजाता। प्रधानमन्त्री मोदी शीघ्रमेव ईरानस्य राष्ट्रपतिना मसूद-पेज़ेश्कियानेन सह सम्भाषियिष्यते। श्वः चीनादेशस्य राष्ट्रपतिना शी-जिन्पिङ्गेन सह अस्य वार्ता भविष्यति। आर्थिकसहयोगः इत्यादयः विषयाः कार्यसूच्यां सन्ति।

 बालकानां सामाजिकमाध्यमोपयोगः - 

केन्द्रस्य मतमन्वेषयन् सर्वोच्चन्यायालयः। 

नवदिल्ली> अपक्ववयस्कानां बालकानां समाजमाध्यमोपयागान् नियन्त्रयितुं सुरक्षासंविधानानि विधातुं वा केन्द्रसर्वकारः निर्देष्टव्यः इति याचिकायां सर्वोच्चन्यायालयः केन्द्रसर्वकारस्य मतम् अन्वैक्षत। 'Just Rights for Children Alliance' नामकेन संघटनेन समर्पितायां याचिकायामस्ति नियम- ऐ टि मन्त्रालयान् प्रति सर्वच्चन्यायालयस्य अन्वेषणपत्रप्रेषणम्।

 एस् ऐ आर् - १३. ३७ कोटि मतदानिनः अपसृताः। 


आहत्य मतदानिसंख्या ८७ कोटि भवेत्। 

निष्कासिताः अधिकतया  उत्तरप्रदेशे। 

नवदिल्ली> समग्रमतदान्यावलीपरिष्करणस्य [SIR] तृतीयचरणे समाप्तिं प्राप्तवति सति आराष्ट्रम् आहत्य १३. ३७ कोटि मतदानिनः आवलीतः अपसृताः इति गण्यते। २०२४ लोकसभानिर्वाचने आहत्य मतदानिनः ९९ कोटि आसीत्। परिष्करणप्रक्रियायाः  तृतीयचरणे समाप्यमाने मतदानिनां संख्या ८७ कोटि भवेदिति सूच्यते। 

  अत्यधिके मतदानिनः उत्तरप्रदेशादेव अपसृताः - २.८ कोटि। महाराष्ट्रात् २.१ कोटि, कर्णाटकात् १ कोटि, पश्चिमवंगात् ९० लक्षं च मतदानिनः नूतनावलीतः निष्कासिताः।

 ब्रिक्स् उच्चशिखरसम्मेलनं श्वः आरभते। 

सम्मेलनस्य प्रचरणार्थं अमृतसरे सज्जीकृते विज्ञप्तिपत्रे चित्रकारस्य वृत्तिः। 

नवदिल्ली> भारतेन आतिथ्यं वहमानं ब्रिक्स् उच्चशिखरसम्मेलनं शनिवासरे आरभते। रविवासरे समाप्स्यते। सम्मेलनाभ्यन्तरे विविधराष्ट्रनेतृभिः सह भारतस्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी उभयराष्ट्रचर्चां विधास्यति। बहवः सदस्यराष्ट्रनेतारः भारतं प्राप्तवन्तः सन्ति। 

  सम्मेलनस्य अन्ते प्रकाश्यमानाय संयुक्तप्रस्तावाय ऐकरूप्यं दुष्करमिति सूच्यते। पश्चिमेष्यासंघर्षस्य पश्चाद्भूमिकायां ११ सदस्यराष्ट्राणां नयतन्त्रोद्योगस्थाः अनुरञ्जितप्रस्तावं सज्जीकर्तुम्  अतिक्लेशमनुभवन्ति। इरानं, यू ए ई, सौदी अरेब्याराष्ट्राणि तर्कविषयेषु विरुद्धमतानि स्वीकुर्वन्ति इत्यतः अनुरञ्जनं दुष्करमस्ति।

Thursday, September 10, 2026

 एष्यन् गयिंस्

भारतीयसंघानां प्रस्थानम् आरब्धम्। 

नवदिल्ली> जापानराष्ट्रे २० तमायै एष्यन् गयिंस् क्रीडायै नवदिनेषु अवशिष्टेषु भागभाजः विभिन्नविभागाः भारतीयसंघाः जापानं प्रति प्रस्थानं समारभन्त। भारतस्य महिला होक्कीसंघः कुजवासरे, पुरुषसंघः बुधवासरे च प्रस्थितौ। कयाकिंग् कानोयिंग् संघाः जापानं सम्प्राप्य परिशीलनमारब्धवन्तः।

  तरणसंघः गुरुवासरे, कायिकक्रीडासंघः शनिवासरे च प्रस्थास्यते।

चीनस्य मुक्तिसेना (PLA)

 चीनस्य मुक्तिसेना (PLA)

Robots

       भविष्ययुद्धतन्त्रेषु उपयोगाय यन्त्रमानवानाम् (Humanoid Robots) विकासं शीघ्रतरं करोति। नगरेषु युद्धकाले भवनानां ग्रहणं, चक्षुष्मत्त्वं, रक्षणकार्यं, सङ्कटपूर्णस्थानेषु शोधनं, सैनिकानां साहाय्यं च एतेषां प्रमुखाणि कार्याणि सन्ति। एतेषां नियोजनेन धातिष्णुकार्येषु सैनिकानां प्राणहानिं न्यूनीकर्तुं शक्यते। यद्यपि सम्प्रति एते यन्त्रमानवाः युद्धभूमौ शस्त्रैः सह साक्षात् न विहिताः, तथापि सैन्यगवेषणसंस्थाः एतेषां दुष्करं शिक्षणं परीक्षणं च कुर्वन्ति। एवम् कृत्रिमबुद्धेः रोबोटिक्स-तन्त्रज्ञानस्य च योजनेन अनागते काले योधैः सह यन्त्रसैन्यस्यापि विनियोगाय चैनदेशः महते अभूतपूर्वपरिवर्तनाय सन्नद्धः भवति।

 होर्मुस् पुनरपि प्रक्षुब्धम्।

इरानस्य ५ तैलमहानौकाः यू एसेन भग्नाः।

केय्रो> षण्मासातीतम् इरान-यू एस् युद्धाग्निः होर्मुस समुद्रधुनिं केन्द्रीकृत्य पुनरपि प्रज्वलति। इरानस्य पञ्च तैलवाहकमहानौकाः यू एस् सेनया आक्रम्य भञ्जिताः। तस्य प्रत्याक्रमणरूपेण अमेरिकायाः जोर्दानस्थं सेनाशिबिरं प्रति इरानेन बालिस्टिक मिसैलशस्त्राणि विक्षिप्तानि। 

  गल्फ् ओफ् ओमान्, खार्ग द्वीपे च आसीत् अमेरिकायाः आक्रमणम्। जेर्दानस्थे अल् असरास् व्योमनिलयं विरुध्य आसीत् इरानस्य प्रत्याक्रमणम्।

Wednesday, September 9, 2026

 नेपालप्रलयः - मरणानि १४००। 

५८०० + अदृश्यमानाः। 

काठ्मण्डुः> हिमानिभञ्जनेन नेपालराष्ट्रे दुरापन्ने आकस्मिकप्रलये नेपाले टिबटे च  मृतानां संख्या १४०० अतीता। ५८०० तः अधिके जनाः इदानीमपि अदृश्यमानाः वर्तन्ते। अदृष्टेषु ५८९ विदेशीयाः अन्तर्भवन्तीति नेपालसर्वकारेण निगदितम्। उप चत्वारिंशत् सहस्रं जनाः रक्षासेनया रक्षिताः। 

  चिट्वान्, नुवाकोट्, रासुवा इत्यादिभ्यः जनपदेभ्यः एव अधिकसंख्यकानि मृतशरीराणि उपलब्धानि। मृतशरीराणि अधिकदूरं प्रवहितानि इत्यतः प्रत्यभिज्ञानं दुष्करमस्ति।  डि एन् ए परिशोधनया प्रत्यभिज्ञाताः उपशतं मृतदेहाः बान्धवेभ्यः हस्तान्तरीकृताः।

 असंस्कृततैलेन्धनस्य मूल्यं १०० डोलर् उपगच्छति। 


मुम्बई> गल्फराष्ट्राणाम् अशान्तिषु अनुवर्तमानेषु असंस्कृततैलेन्धनस्य मूल्यं पुनरपि वर्धते। मङ्गलवासरे अन्ताराष्ट्रतुलनमानोपेतस्य 'ब्रन्ड् क्रूड्' इन्धनस्य मूल्यं प्रत्ययोभाण्डं १०० डोलर् मितम् उपागच्छत्। सार्धमासस्य अत्युन्नतमूल्यं भवत्येतत्। 

  यमनस्य हूति विभागस्य आक्रमणेन सौदी अरेबियायाः कतिपयानां तैलखननकेन्द्राणां प्रवर्तनं स्थगितमित्येतत् कारणं भवति। अमेरिका-इरानयोः तैलमहानौकाः अपि अनुस्यूततया आक्रमणाधीनाः वर्तन्ते इत्यपि तैलेन्धनस्य मूल्यवर्धनस्य कारणं भवति।

 ब्रिक्स् शिखरसम्मेलनाय भारतं सज्जम्। 

पश्चिमेष्यासन्दिग्धता मुख्यचर्चाविषयो भविष्यति। 

नवदिल्ली> भारतेन आतिथ्यम् ऊढ्यमानं ब्रिक्स् शिखरसम्मेलनं शनि-रविवासरयोः नवदिल्ल्यां सम्पत्स्यते। भारतमण्डपः मुख्यवेदिका भवति,यत्र पूर्वं जि-२० शिखरसम्मेलनं सम्पन्नम्।पश्चिमेष्यायाम् अनुवर्तमाना सन्दिग्धता मुख्यचर्चाविषयो भविष्यति। 

  ११ सदस्यराष्ट्राणि, १० सहकारिराष्ट्राणि च सम्मेलने भागं वक्ष्यन्ति। चीनस्य राष्ट्रपतिः षी जिन् पिङ्, रष्यायाः राष्ट्रपतिः व्लादिमिर् पुतिनः, ईजिप्त्, इन्डोनेष्या, इरानं, कसाखिस्थानम् इत्येतेषां राष्ट्राणां राष्ट्रपतयः, मलेष्या, एत्योप्या, तायलान्ड् राष्ट्राणां प्रधानमन्त्रिणः, संयुक्तराष्टसभायाः कार्यदर्शिप्रमुखः अन्टोणियो गुट्टरसः इत्येते शिखरसम्मेलने भागम् ऊढ्मानेषु प्रधानिनः सन्ति।

Tuesday, September 8, 2026

 आरवल्ली निर्वचनं- अधिककालः न दातव्यः।

 नवम्बर् ३० तमाभ्यन्तरे आवेदनपत्रं समर्पणीयमिति सर्वोच्चन्यायालयः।

आरवल्ली पर्वतश्रेणी। 

नवदिल्ली> आरवल्ली पर्वतश्रेण्याः एकीकृतनिर्वचनं समर्पयितुं अधिककालः आवश्यक इति उन्नताधिकारसमित्याः निवेदनं सर्वोच्चन्यायालयेन निरस्तम्। नवम्बर् त्रिंशद्दिनाभ्यन्तरे अन्तिमावेदनपत्रं समर्पयितुं न्यायालयेन कर्कशनिर्देशः दत्तः। २०२७ फेब्रुवरि २८ दिनाङ्कपर्यन्तम् इत्यासीत् समित्याः कालाधिकाभ्यर्थना।

  गुजराततः आरभ्य दिल्लीपर्यन्तं व्याप्यमानायाः ६९३ कि मी दैर्घ्ययुक्तायाः आरवल्ली पर्वतश्रेण्याः शास्त्रीयं निर्वचनं कर्तुं पर्वतश्रेण्याः खनन-पारिस्थितिकाघातान् वस्तुनिष्ठेन मूल्यनिर्णयं कर्तुं च Indian Council of Forestry Research & Education Director General पदीयायाः काञ्जन देव्याः नेतृत्वे पञ्चसदस्योपेता समितिः रूपीकृता आसीत्।

न्यायाधिपः जोय् मल्या बोग्चि, न्याया. वि मोहनः इत्येताभ्यामुपेतः नीतिपीठ एव कर्कशनिर्देशम् आदिदेश। प्रकरणं डिसम्बर् द्वितीयदिनाङ्के सर्वोच्चन्यायालयेन पुनः परिगणयिष्यते।

 बिहारे महान् प्रलयः; गंगायां जलमानं अत्युन्नतस्थितौ।

पाट्ना> बिहारराज्ये महत्या वृष्ट्या गंगामभिव्याप्य समेषु नदीषु जलमानं क्रमातीतम् अवर्धत। ११ जनपदेषु १९ लक्षाधिके जनाः प्रलयदुष्प्रभाविताः जाताः। पाट्नायां गान्धिघट्टे गंगानद्यां जलमानम् अत्युन्नतस्थितिं प्राप। निम्नप्रदेशेषु अतिजागरूकतानिर्देशः विहितः।

 १२१ जनाः सुरङ्गेषु लग्नाः इति सन्देहः।

काठ्मण्डुः> नेपाले दुरापन्ने आकस्मिकप्रलये अदृष्टानां मार्गणं सर्वकारेण प्रबलं कारितम्। भग्नानां जलविद्युदायोजनानां सुरङ्गेषु १२१ जनाः लग्नाः वर्तन्ते इति नूतनी सूचना अस्ति। नेपालसेनया अत्याधुनिकोपकरणैः सुरङ्गेषु अन्वेषणम् अनुवर्तते।

 नेपथ्या 'कूटियाट्टमहोत्सवः' समाप्तः। 

मायासीताङ्कात् किञ्चन दृश्यम्। 

मूष़िक्कुलं> 'नेपथ्या' इति कूटियाट्टकलाकेन्द्रस्य नेतृत्वे आयोजितः कूटियाट्टमहोत्सवः मायासीताङ्कस्य प्रस्तुतेन समाप्तः।  आगस्ट् मासस्य १९ तमे दिनाङ्के आरब्धः महोत्सवः चरणद्वयेन १४ दिनात्मकः आसीत्। युनेस्को संस्थया   विश्वपैतृकदृश्यरूपकेषु अन्तर्भावितं भवति कूटियाट्टम्। तस्य सांप्रदायिककैरलीयकलारूपस्य अर्थगर्भत्वम् अभिनयवैशिष्ट्यं कलाश्रेष्ठत्वं च आस्वादकेभ्यः परिचायनं क्रियमाणाः विभिन्नाः प्रस्तुत्यंशाः मञ्चे अवतारिताः। 

  शक्तिभद्रस्य आश्चर्यचूडामणिनाटकस्य तृतीयः अङ्कः नाम्ना मायासीताङ्कः, भासस्य प्रतिमानाटके पञ्चमाङ्कश्च [रावणाङ्कः] आसीत् मुख्यप्रस्तुतिः। सीतापहरणमेव अङ्कद्वयस्यापि इतिवृत्तं,  तथापि द्वयोः रचयित्रोः विभिन्ने रचनाद्वये एकः एव कथातन्तुः विभिन्नतया नाटकात्मकतया भिन्नाभिनयरीत्या मञ्चे आविष्कृतः आसीत् इत्येतत् कूटियाट्टमहोत्सवस्य वैशिष्ट्यम्।  

  प्रोफ. डेविड् षूल् मान्, भरतनाट्यनर्तकी लीला सांसणः, डो सुधा गोपालकृष्णः, डो के जि पौलोस् इत्यादयः, भारतीयाः वैदेशिकाश्च बहवः कलास्वादकाः गवेषकाश्च महोत्सवे भागं गृहीतवन्तः।


   

Monday, September 7, 2026

 चीना मास्टेर्स् बाड्मिन्टण् 

सात्विक-चिरागसख्यस्य किरीटप्राप्तिः। 


षेन्सन् [चीनः]> अत्यन्तमुत्साहभरिते अन्तिमप्रतिद्वन्द्वे चीनीयसख्यं विजित्य भारतस्य सात्विक साय् राज रेङ्किरड्डी- चिराग षट्टी सख्यं इदंप्रथमतया चीना मास्टेर्स् बाड्मिन्टण् किरीटं प्राप।  पुरुषाणां युगलविभागे अन्त्यस्पर्धायां चीनस्य ही जी टिङ् - रेन् सियाङ् यू सख्यं विरुध्य ११-२१, २१-१३, २१-१७ इति प्राप्ताङ्कैः एव भारतसख्यस्य विजयः। 

  २०२५ तमवर्षस्य चीना मास्टेर्स् प्रतिद्वन्द्वस्य अन्तिमस्पर्धायां लब्धस्य पराजयस्य मधुरप्रतीकार आसीत् अयं विजयः। अस्मिन् क्रीडाकाले अस्य सख्यस्य द्वितीयः किरीटप्राप्तिरयम्। सिंहपुरं ओपण् वीरतायामपि सख्येनानेन किरीटं प्राप्तवत्। एष्यन् गयिंस् भवति सख्यस्यास्य आगामिनी वीरतास्पर्धा।

 नेपालप्रलयः। 

सुरङ्गात् एकोSपि रक्षितः। 

काठ्मण्डुः> नेपाले आकस्मिकप्रलयात् त्रिशूली जलविद्युतभियोजनायाः सुरङ्गे लग्नः कश्चन चीनीयः सजीवं बहिर्नीतः। प्रलयानन्तरं ११ दिनेभ्यः परमेव रक्षणम्। सुरङ्गस्य २२५ मीटर् अन्ततः आसीदयं बहिर्नीतः।

 केरलम्। 

ओपरेषन् तूफानस्य द्वितीयचरणं घोषितम्। 

अभियोजना भवनानि आधारीकृत्य अनुवर्तते। 

कोष़िक्कोट्> राज्ये मादकवस्तून्मूलनाय आरब्धा 'ओपरेषन् तूफान्'  अभियोजना गृहाण्याधारीकृत्य उद्बोधनेन द्वितीयचरणं प्रविशति। एतस्याः घोषणां कोष़िक्कोट् नगरे गृहमन्त्री रमेश चेन्नित्तला अकरोत्। 

  आराज्यं तद्देशस्वयंशासनविभागेन सह संभूय एव तूफानस्य प्रवर्तनम्। सर्वासु ग्रामसभासु नगरसभासु च तूफानसमित्यः, प्रतिसभांशं [ward] न्यूनातिन्यूनं दश तूफानभटाः चिताः भविष्यन्ति। एते प्रतिगृहं आरक्षक-एक्सैस् सेनया सह उद्बोधनं करिष्यन्ति।

Sunday, September 6, 2026

 ४० वर्षीयं छात्रावासभवनं भग्नम्। 

त्रीणि मरणानि, नव रक्षिताः, उपत्रिंशत् लग्नाः। 

दुरन्तदृश्यम्। 

दिल्ली> दक्षिणपश्चिमदिल्ल्यां सत्यनिकेतनस्य समीपं Hotel Days नामकं छात्रावासभवनं सन्निपत्य त्रयः जनाः मृताः। नव जनाः क्षतैः रक्षिताः। किन्तु त्रयाणामवस्था गुरुतरा वर्तते। 

  ४० वर्षीये पञ्चस्तरात्मके  निजीयभवने पुरुषछात्राः सशुल्कातिथिरूपेण [Paying guest] निवसन्तः सन्ति। उपचत्वारिंशत् छात्राः आसन्निति कथ्यते।  अद्य अपराह्णे आसीत् दुर्घटना। अनुस्यूतवृष्टिकाले अधःस्तरे स्थाने विधत्ता निर्माणवृत्तिरेव दुर्घटनाहेतुरिति सूच्यते। NDRF, आरक्षकाग्निशमनसेनासंघानां रक्षाप्रवर्तनं रात्रावपि  अनुवर्तते।

 हिन्दुकुष प्रान्ते हिमानी अतिशीघ्रं द्रवति।

कोच्ची> अस्य शतकस्य आरम्भात् हिन्दुकुष हिमालयपर्वतश्रेण्यां हिमानी आशङ्काजनकरीत्या द्रवति इत्यधिगमः। International Center for Integrated Mountain Development (ICIMD) संस्थया कृते अनुशीलने अस्ति अयमधिगमः। महानदीः आश्रयमाणाः एष्याभूखण्डनिवासिनः बिल्यण् द्वयमिताः जनाः जीवने सन्दिग्धताम् अभिमुखीकुर्वन्तीति आवेदने सूच्यते। कोटिशः जनानां भोज्य-जल-ऊर्ज-जीवजालसुरक्षा इत्यादयः प्रातिकूल्येन बाधेरन्। 

  अफ्गानिस्थानादारभ्य म्यान्मरपर्यन्तं ३,५०० कि मी व्याप्यमानः, विश्वस्मिन् मुख्यपर्वतश्रेणिषु अन्यतमः भवति हिन्दुकुष हिमालयः। ध्रुवप्रदेशान् विहाय बृहत्तमः हिमसञ्चयः अत्रैव वर्तते।


  

 नेपालसुरङ्के अद्भुतकरं रक्षादौत्यम्। 

द्वौ जीवनं प्रत्यागतौ।


काठ्मण्डुः> नेपाले आकस्मिकप्रलयस्य दशदिनेभ्यः परं सुरङ्गे लग्नौ द्वौ रक्षां कृत्वा रक्षादौत्यसंघस्य अद्भुतकृत्यम्। 'त्रिशूली ३ ए' जलविद्युताभियोजनायाः सुरङ्गे लग्नौ द्वौ कर्मकरौ रक्षादौत्यसंघस्य  दशदिनानां अक्षीणप्रयत्नस्य अन्ते सजीवौ बहिरागतौ। सञ्जय शाहः, कबीर् महर्जान् इत्येतौ सुरङ्गस्य ६० मीटर् अन्तः लग्नौ आस्ताम्। 

  सुरङ्गस्य १५० मीटर् अन्तः 'गोल् डिलोक्स्' नामके सुरक्षितस्थाने अधिके कर्मकराः लग्नाः वर्तन्ते, तानपि रक्षितुं शक्ष्यन्ते इति प्रतीक्षायामस्ति रक्षासंघः।

 लष्करस्य कमान्डर् पदीयः यासिर् हतः।

श्रीनगरं> निरुद्धभीकरसंघटनस्य लष्कर् ई तोय्बा इत्यस्य कमान्डर् पदीयः यासिर् नामकः क्रूरापराधी सुरक्षासेनया सह प्रतिद्वन्द्वे हतः।  जम्मु-काश्मीरे बड्गामजनपदे शुक्रवासरे आसीदयं पाकिस्थानीयः हतः। 

  जम्मु-काश्मीरे सर्वत्र विधत्तेषु बहुषु भीकराक्रमणेषु यासिरः भागभाक् आसीदिति सुरक्षासेनया निगदितम्। २०२४ तमे वर्षे व्योमसेनाव्यूहं प्रति विधत्तस्य आक्रमणस्य सूत्रधारः अयमासीत्। तथा च तस्मिन् वर्षे एव सोनामार्गे गंगन् गीर् इत्यत्र कञ्चन वैद्यं निर्माणकर्मकरान् चाभिव्याप्य सप्त जनाः भीकराणां भुषुण्डिप्रयोगेण हताः आसन्। तत्रापि अयं भागमकरोत्। यासिरस्य सहप्रवर्तकः मूसा इत्यभिधानाय अन्वेषणम् अनुवर्तते।

Saturday, September 5, 2026

 इस्रो दौत्यं पूर्णविजयः। 

उपग्रहः भ्रमणपथं प्राप्तः। 

जि एस् एल् वि एफ् -17 उद्गच्छति। 

श्रीहरिक्कोट्टा> सप्तमासानां विरामकालानन्तरं ऐ एस् आर् ओ [इस्रो] संस्थया विधत्तं बहिराकाश दौत्यं सम्पूर्णविजयं प्राप्तम्। भारतस्य भौमनिरीक्षणोपग्रहं जि साट् 1A (EOS 05) इत्येनं वहतः  जि एस् एल् वि - एफ् 17 इत्यस्य विक्षेपणं शुक्रवासरे प्रत्युषसि सम्पन्नम्। श्रीहरिक्कोट्टायां सतीष् धवान् बहिराकाशकेन्द्रात् विक्षिप्तस्य उपग्रहस्य सौरोर्जपक्षौ यथायुक्तं विकसितौ। यथासमयं  निश्चितभ्रमणपथं प्राप्तः च। 

   विक्षेपणं यथोद्दिष्टं - सम्प्राप्तमिति इस्रो संस्थायाः अध्यक्षः डो वि नारायणः प्रोक्तवान्। नव वर्षाणि एव अस्योपग्रहस्य आयुः प्रतीक्षते।

 भारत-बल्जियं प्रधानमन्त्रिणोः मेलनम्। 

व्यापारं द्विगुणीकरिष्यति; राष्ट्ररक्षासहयोगं वर्धापयिष्यति।

बल्जियस्य प्रधानमन्त्रिणा सह मोदिवर्यस्य मेलनम्। 

नव दिल्ली> आगामि पञ्चवर्षाभ्यन्तरे उभयपक्षव्यापारं द्विगुणीकर्तुं भारतं बल्जियेन सह सन्धिमकरोत्। भारतस्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, बल्जियस्य प्रधानमन्त्री बार्ट् डि विवर् इत्यनेन सह दिल्ल्यां विधत्ते मेलने आसीदयं निर्णयः। 

  एतदतिरिच्य, राष्ट्ररक्षा, पारम्पर्येतर ऊर्जः, राष्ट्रान्तरापराधानां सूचनानां परस्परोपसंक्रमणं, राष्ट्रनीतितन्त्रपरिशीलनक्षेत्रे परस्परसहयोगः इत्यादीनां सन्धिपत्राणि च हस्ताक्षरीकृतानि।