OUR YouTube Channel 1. SampratiVartah |  
Statutary Warning- चलन मुद्रिका download कृत्वा विद्यालयेषु प्रदर्शनीया https://twitter.com/samprativartah

marquee

संस्कृतपठनेन बुद्धि: वर्धते इति मतिमुन्नीय गवेषका:॥ व्यावहारिकप्रयोगैः संस्कृतं राष्ट्रियभाषा भवितव्या - डॉ. बलदेवानन्दसागरः।

Social Media

Call for Papers
Samprati Vārtāḥ (Śodhamañjarī)
An International Peer-Reviewed /Refereed Research Journal on Indology and Indian Knowledge System
🌐 Publishing in: Sanskrit | English | Hindi

Friday, August 28, 2026

 अद्य संस्कृतदिनम्।

आभारतं संस्कृतदिनोत्सवः आमन्यते। 


सर्वेषां कृते संस्कृतदिनस्य शुभकामनाः। 

> अद्य श्रावणपूर्णिमा। आभारतं विद्यालयेषु संस्कृताभिमुख्यसंस्थासु च अयं पुण्यदिनं संस्कृत दिनोत्सवरूपेण विविधैः कार्यक्रमैः आमान्यते। बहुत्र संस्कृतसप्ताहरूपेण संस्कृतदिनकार्यक्रमाः प्रचलन्तः सन्ति।

 भारत-श्रीलङ्का द्वितीयनिकषे समस्थितिः। 

भारतस्य परम्पराप्राप्तिः।


कोलम्बो> 'स्ंहलीस् स्पोर्ट्स् क्लब्' क्रीडाङ्कणे सम्पन्ना भारत-श्रीलङ्कयोः द्वितीया क्रिकेट निकषस्पर्धा समस्थितौ परिसमाप्ता। प्राप्ताङ्कसूचिका - प्रथमचरणे भारते ५०३/९ इति प्राप्ते क्रीडासमाप्तिम् उदघोषयत्। श्रीलङ्का २९० धावनाङ्कैः सर्वे बहिर्नीताः। द्वितीयचरणे अनुस्यूतक्रीडां [follow on] कृतवान् लङ्कागणः नव ताडकानां विनष्टे ४२९ धावनाङ्कान् सम्प्राप। क्रीडा समस्थितौ परिसमाप्ता।

  प्रथमचरणे भारताय देवदत्त पटिकल् [११७], ध्रुव जुरैल् [११५] इत्येतौ शतकं प्राप्तवन्तौ। श्रीलङ्कागणस्य संग्रामवीर्यः समस्थितिप्राप्तये निर्णायकभागम् अवहत्। तेषां सोनल् दिनुषनामकः  १३३ धावनाङ्कान् सम्पाद्य अपराजितः जातः। स एव श्रेष्ठक्रीडकः। परम्पराद्वये अपि शतकं प्राप्तवान् भारतक्रीडकः देवदत्त पटिकलः परम्परायाः श्रेष्ठक्रीडकरूपेण चितः।

Thursday, August 27, 2026

 उत्तराखण्डे मृत्प्रपातः।

बदरीनाथयात्रा स्थगिता। 

उत्तराखण्डे दुरापन्नः मृत्पातः। 

चमोली>  उत्तराखण्डे अद्य प्रत्युषसि जाते मृत्प्रपाते बदरीनाथराष्ट्रियमार्गः विनाशितः। चमोली जनपदे जोषिमठ-मार्वारी  सेतुसमीपं वीथी विशीर्णः। बहवः तीर्थाटकाः  प्रदेशवासिनश्च तत्र लग्नाः। जीवहानिः इतःपर्यन्तं न वत्तान्तीकृतः।

 नेपालदुरन्तः

भारतस्य साहाय्यहस्तः। 

बिहारे उत्तरप्रदेशे च जागरूकता।

दुरन्तदृश्यम्। 

नव दिल्ली>  भूविच्छेदेन दुरितमनुभूयमानाय नेपालाय भारतस्य उदारः  साहाय्यहस्तः। दश टण् मितानि दुरितसमाश्वासवस्तूनि औषधानि च नेपालं प्रापितानि। 

  नेपालदुरन्तस्य अंशतया बिहारे उत्तरप्रदेशे च जागरूकता निर्दिष्टा। बिहारस्थे पश्चिमचम्पारन् सीमाप्रदेशे निरीक्षणं शक्तायितम्। गण्टकनदीतीरे जागरूकता उद्घोषिता। ५००० जनाः सुरक्षितस्थानं नीताः। 

  उत्तरप्रदेशे महाबादगञ्च्,, कुशीनगरं जनपदयोः अतीवजागरूकता निर्दिष्टा। दुरन्तनिवारणसेनायाः [NDRF] २० संघाः विन्यस्ताः।

 रेल्वे-परिसरस्य मालिन्यकरणे १,००० रूप्यकाणां दण्डः; नूतनः नियमः प्रवृत्तः।

​       नवदिल्ली > रेल्वे-स्थानकेषु रेलयानेषु च मालिन्यं कुर्वद्भ्यः जनेभ्यः इतः परं तीव्रदण्डः वोढव्यः भविष्यति। पूर्वं विद्यमानः ५०० रूप्यकाणां दण्डः १,००० रूप्यकाणि यावत् वर्धयित्वा रेल्वे-नियमे संशोधनं कृतम्। सोमवासरात् आरभ्य नूतना व्यवस्था प्रवृत्ता। दण्डदाने अस्वीकारे कृते अभियुक्तः न्यायालये उपस्थापयिष्यते। अपराधे सिद्धे सति न्यायालयः २,००० रूप्यकाणि यावत् दण्डं विधातुं शक्नोति। स्टेशन्-मास्टर्, स्टेशन्-मानेजर्, टिकट्-कलेक्टर् इत्येतेषां समानस्य वा तेभ्यः उच्चपदस्थस्य वा अधिकारिणः दण्डारोपणस्य अधिकारः अस्ति।

    ​रेलयानेषु रेल्वे-परिसरेषु वा अवकरप्रक्षेपः, निष्ठीवनं (spit), मलमूत्रविसर्जनम्, पशुपक्षिभ्यः भोजनप्रदानम्, अननुमतस्थानेषु पाककरणम् इत्यादयः क्रियाः अपि इतः परं दण्डनीयाः भविष्यन्ति। रेल्वे-परिसरे वस्त्राणां प्रक्षालनम्, वाहनानां प्रक्षालनम् वा अपि दण्डार्हाः अपराधाः सन्ति। एतदतिरिच्य रेल्वे-सम्पत्तेः नाशं कुर्वभ्योऽपि दण्डं दास्यन्ति। रेल्वे-स्थानकस्य परिसरेषु अनधिकृतं भित्तिलेखनं विज्ञापनानां लेपनं च दण्ड्यं भवति। English news👇

 नेपालदुरन्तहेतुः भूस्खलनम्। 

१६० मरणानि; ८४४ अदृष्टाः। 

दुरन्तस्थानस्य आकाशदृश्यम्। 

काठ्मण्डुः> नेपालराष्ट्रे बुधवासरे दुरापन्नस्य आकस्मिकप्रलयस्य कारणं न भूकम्पः तीव्रं भूस्खलनमिति United States Geological Survey (USGS) संस्थया निगदितम्। ४. ४ तीव्रताङ्कितः भूकम्पः जात इति संस्थया निगदितमासीत्। अनुभूतं प्रकम्पनं शक्तेन भूस्खलनेन जातमस्ति।भोट्टे कोशी नद्याः लेन्डे खोलानामकशाखायां शक्तः भूविच्छेदः आपन्नः। 

  दुरन्तभूमौ रक्षाप्रवर्तनानि चटुलं प्रचलन्ति। १६० मरणानि अभवन्निति इतःपर्यन्तं दृढीकृतम्। मृत्युसंख्या वर्धिष्यते इति सूच्यते। ८४४ जनाः अप्रत्यक्षाः जाताः। तेषु १४२ भारतीयाः सन्ति। विदेशराष्ट्रेभ्यः प्राप्ताः विनोदयात्रिकाः अपि दुरन्ते अदृष्टेषु अन्तर्भवन्ति।

 गुजराते मद्यदुरन्तः 

२७ जनाः निगृहीताः। 

भावनगरं> गुजरातराज्ये व्याजमद्यपानेन १३ जनाः मृताः इति घटनायां आहत्य २७ अपराधिनः आरक्षकसेनया निगृहीताः। गुजराते मद्यनिर्माण- विपणन- उपयोगादिकं निरुद्धमस्ति। 

  गुप्तरूपेण वितरीतम् 'मेथनोल्' नामकरासवस्तूपेतं मद्यमेव मरणकारणम् अभवत्। ६७ जनाः मद्यम् उपयुक्तवन्तः इति अधिगतम्।

 आगामिवर्षादारभ्य तमिलनाटे शिक्षानीतेः आपादचूडपरिवर्तनम्। 

चेन्नई>आगामि अध्ययनवर्षादारभ्य तमिलनाटराज्ये नूतनी शिक्षानीतिः प्रबलं भविष्यतीति शिक्षामन्त्री राजमोहनः न्यगादीत्। प्रथमकक्ष्यायाः आरभ्य १२ कक्ष्यापर्यन्तं छात्रेभ्यः नैपुणीविकासाय अपि अवकाशं लप्स्यते। 

  छात्राणां प्रतिभा, सर्गात्मकता इत्यादीनां विकासाय पाठ्यांशानां परिष्करणं भविष्यति। कृत्रिममेधा [AI], Machine Learning, इत्यादीनां प्राधान्यं दास्यति।

Wednesday, August 26, 2026

संस्कृतभाषा भारतीयज्ञानपरम्परायाः महत्त्वपूर्णा संवाहिका- 

"प्रो.पी.वी.बी.सुब्रह्मण्यम् निदेशक: के.सं.सं देवप्रयाग:"

पौडी, उत्तराखण्डम्> डॉ. बी. जी. आर. पौड़ीपरिसरे  संस्कृतविभागेन सप्तदिवसीयस्य संस्कृतसप्ताहस्य शुभारम्भः कृतः। अस्मिन् संस्कृतसप्ताहे सप्तदिनपर्यन्तं विविधविषयेषु विशेषज्ञाणां व्याख्यानानि आयोज्यन्ते, येषां मुख्योद्देश्य: संस्कृतभाषाया:, साहित्यस्य तथा भारतीयज्ञानपरम्परायाः समकालीनप्रासङ्गिकताया: प्रकाशनम् अस्ति।

      संस्कृतसप्ताहस्य प्रथमदिने “समकालीनवैश्विकपरिप्रेक्ष्ये संस्कृतस्य प्रासङ्गिकता”  विषयेस्मिन् मुख्यवक्ता प्रो. पी. वी. बी. सुब्रमण्यम्, निदेशकः, केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य श्रीरघुनाथकीर्तिपरिसरस्य देवप्रयागस्थस्य, व्याख्यानम् अददात्। स्वव्याख्याने तेन समकालीनवैश्विकपरिदृश्ये संस्कृतस्य भूमिका तथा प्रासङ्गिकता विस्तरेण प्रतिपादिता। तेन संस्कृतभाषा भारतीयज्ञानपरम्परायाः महत्त्वपूर्णा संवाहिका भाषा इति प्रतिपाद्य तस्याः अध्ययनस्य व्यापकसम्भावनाः विवेचिताः। संस्कृतं केवलं भाषासाहित्ययोः सीमितं न स्थापयित्वा दर्शनसंस्कृतिज्ञानविज्ञानादिभिः विविधैः

 नेपाले आकस्मिकप्रलयः।

४०० भारतीयाः अदृष्टाः। ४६ मरणानि। 

ग्रामाः स्राविताः। 

नेपाले दुरापन्नस्य आकस्मिकप्रलयस्य दृश्यम्। 

काठ्मण्डुः> नेपालराष्ट्रे टिबट् सीमाप्रदेशस्य समीपं रसुवा नामके जनपदे भोट्टे कोशी नद्यां दुरापन्ने आकस्मिकप्रलये  महान् दुरन्तः। ४५ जनाः मत्युवशं गताः इति प्राथमिकगणना। विनोद-तीर्थाटनायात्रायै प्राप्ताः ४०० भारतीयान् अभिव्याप्य बहवः अदृष्टाः जाताः। 

  नैके ग्रामाः राक्षसीये जलप्रवाहे स्राविताः। १२ जलविद्युताभियोजनाः क्षीयन्ते स्म। बहूनि वासगृहाणि, भवनानि, वाहनानि, सेतवश्च नाशमुपगतानि। 

  काठ्मण्डु नगरात् १२५ कि मी दूरे अस्ति भोट्टे कोशी नदी। बुधवासरे प्रभाते सार्धनववादने आसीत् प्रलयेन जलोपप्लवः दुरापन्नः।

 अखिलभारतीय-शिक्षा-समागम–२०२६, ज्ञानवर्धक-रचनात्मक-कार्यक्रमाणाम् आयोजनम् अभवत्

     चन्द्रबदनी, टिहरी> श्रीदेवसुमन-उत्तराखण्ड-विश्वविद्यालयस्य चन्द्रबदनी-परिसरे परिसरनिदेशकस्य डाॅ. महन्थमौर्यस्य अध्यक्षतायां शिक्षामन्त्रालयस्य भारतसर्वकारस्य तत्त्वावधाने आयोजितस्य अखिलभारतीय-शिक्षा-समागम–२०२६ इत्यन्तर्गतं ज्ञानवर्धक-रचनात्मक-कार्यक्रमाणाम् आयोजनम् अभवत्।

      अस्मिन् कार्यक्रमे कविता-रचना तथा भारतीय-ज्ञान-परम्परा-विषये प्रश्नोत्तरी-प्रतियोगिते आयोजिते। विद्यार्थिनः महोत्साहेन प्रतियोगितासु सहभागित्वं कृतवन्तः।

 निजीयक्षेत्राणां कृते मिसैल् साङ्केतिकविद्या।

केन्द्रप्रशासनस्य अनुज्ञा लब्धा। 

अनन्तपुरी> राष्ट्ररक्षागवेषणसंस्था डि आर् डि ओ [Defence Research and Development Organisation] इत्यनेन साक्षात्कृता अग्निशस्त्रसाङ्केतिकविद्या [Missile Technology] प्रतिरोधमण्डले प्रवर्तमानेभ्यः निजीयसमवायेभ्यः समर्पयितुं रक्षामन्त्रालयेन अनुज्ञा दत्ता। अनेन डि आर् डि ओ संस्थया विकसितानि अग्निशस्त्राणि निजीयसमवायैः निर्मातुं शक्यन्ते। 

  प्रथमस्तरे परम्परागता मिसैल् साङ्केतिकविद्या एव हस्तान्तरीक्रियते तथापि क्रमेण तन्त्रप्रधाना बालिस्ट्क् मिसैल् शस्त्राणां विकासाय निर्माणाय च निजीयसमवायेभ्यः अवकाशः लप्स्यते। तन्त्रप्रधानायुधानां निर्माणाय ये सज्जाः तादृशान् समवायान् अधिगन्तुं DRDO संस्थया तात्पर्यपत्रम् आमन्त्रितमासीत्।

  'आत्मनिर्भर भारतम्' अभियोजनया विभाविता स्वयंपर्याप्तता रक्षामण्डले अपि स्वायत्तीकर्तव्या इत्यस्ति अस्य नयपरिवर्तनस्य कारणत्वेन कथ्यते। रक्षाविभागेन DRDO संस्थया च निश्चितानि सुरक्षातत्वानि मानदण्डान् च ये समवायाः अनुपालयन्ति तेभ्य एव अनुज्ञा लप्स्यते।

 केरले 'ओणोत्सवः'। 


राष्ट्रपतेः श्रावणोत्सवाशंसाः। 


अनन्तपुरी> समृद्धेः परस्परप्रेमस्य एकतायाश्च सन्देशमुद्घोषयन् आविश्वं केरलीयाः ओणोत्सवम् [श्रावणोत्सवः] आमानयन्ति। 

नवदिल्ली> भारते विदेशे  च वसतां सर्वेषां केरलीयसोदराणां कृते राष्ट्रपतिः द्रौपदी मुर्मू श्रावणोत्सवस्य  हार्दिकशुभकामनाः आशशंस। नानात्वे एकत्वं प्रोत्साहमाणः अयमुत्सवः सर्वेषां जीवने सन्तोषं समृद्धिं शान्तिं च प्रदास्यतीति सा आशंसितवती।

 इरानं विरुध्य ट्रम्पस्य आर्थिकयुद्धम्। 

वाषिङ्टणः> इरानं विरुध्य युद्धम् अन्तिमचरणं प्राप्नोतीति डोनाल्ड ट्रम्पः। तस्य अंशतया इरानम् आर्थिकसम्बन्धनेन पराजेतुं प्रक्रमः आरब्ध इति यू एसस्य वित्तकोशसचिवः स्कोट् बसन्ट् निगदितवान्। 

  इरानेन सह व्यापारः, धनव्यवहारः वा क्रियमाणानि राष्ट्राणि, वित्तकोशाः, इतरसंस्थाः इत्यादीनि लक्ष्यीकृत्य उपरोधं विधत्तुमेव अमेरिकायाः प्रयत्नः।

Tuesday, August 25, 2026

 अजित् डोवलः चीनराष्ट्रे।

सीमातर्केषु अद्य बीजिंगे चर्चा।

अजित् डोवलः। 

नवदिल्ली> भारतचीनयोः सीमाविषयकतर्कान् चर्चितुं भारतस्य राष्ट्रिय सुरक्षा उपदेष्टा अजित् डोवलः चीनां प्राप्तवान्। कुजवासरे चीनस्य प्रतिनिधिः तथा विदेशकार्यमन्त्री च वाङ् यि इत्यनेन सह बीजिंग् मध्ये मेलनं भविष्यति। 

  ३४८८ कि मी दैर्घ्योपेतां भारत-चीनासीमाम् अधिकृत्य विद्यमानानां तर्काणां परिहारः, सैनिकसान्निध्यस्य लघूकरणम् इत्यादय एव मुख्यचर्चाविषयाः।

 'ओपरेषन् सिन्दूरे' भञ्जितम् आस्थानं जय् षे निर्ममौ। 

इस्लामबादः> ओपरेषन् सिन्दूरं सैनिकप्रक्रमे भारतेन भञ्जितम् जय् षे मुहम्मद् नामकस्य भीकरसंघटनस्य आस्थानं १५ मासैः संघटनेन पुनर्निमितम्। भारतस्य गुप्तान्वेषणसंस्थायाः सूचनामनुसृत्य पुनर्निर्माणाय  पाकिस्थानप्रशासनेन विविधचरणैः जेय् षे संघटनाय २५ कोटिमितानि पाकिस्थानरूप्यकाणि दत्तानि। 

  पाकिस्थाने बहवलपुरम् इत्यत्र वर्तमानस्य 'मर्कस् सुबहान् अल्ला' इति आस्थानभवनस्य नवीकरणमस्ति सम्पन्नम्। आक्रमणे भग्ने भवनसमुच्चये वर्तमानानि वासस्थानानि, प्रार्थनामन्दिरम् इत्यादीनि अपनीय नूतनानां निर्माणमारब्धम्।

 २६ विनोदयात्रिकाणां प्राणहरणे हेतुभूतस्य पहलगामभीकराक्रमणस्य प्रत्युत्तररूपेण आसीत् ओपरेषन् सिन्दूरम्।

Monday, August 24, 2026

 एष्यन् गयिंस् 

भारतस्य ४९२ अङ्गोपेतः संघः।

नव दिल्ली> जापानराष्ट्रे सेप्तम्बरे आरप्स्यमाणायै एष्यन् गयिंस् कायिकक्रीडायै भारतात् ४९२ अङ्गोपेतसंघाय अनुज्ञा लब्धा। २६५ पुरुषकायिकताराणि, २२७ महिलाकायिकताराणि च संघे सन्ति। अतीते सन्दर्भे ६६१ कायिकताराणि आसन्। 

  अस्मिन् वारे अत्लटिक्स् विभागात् भारताय अधिकपदकानि प्रतीक्षन्ते। ३५ पुरुषाः ३८ महिलाश्च अस्मिन् विभागे स्पर्धन्ते।

 युद्धकाले निर्वाचनं न शक्यते इति सेलन्स्की।


कीव्> रष्यायाः अधिनिवेशं विरुध्य युद्धे सम्पद्यमाने युक्रैने निर्वाचनं दुस्साध्यमिति युक्रैनस्य राष्ट्रपतिः वोलोदिमिर् सेलन्स्की अवोचत्। युद्धकाले सम्पद्यमानं निर्वाचनं राष्ट्रस्य विभजनाय कारणं भवेदिति तेनोक्तम्। 

  युक्रैनप्रशासने महती सन्दिग्धता वर्तते; अतः निर्वाचनम् आवश्यकमिति निष्कासितः रक्षामन्त्री मिखैलो फेदरोव् इत्यस्य मतस्याधारे अस्ति सेलन्स्किनः अयं प्रस्तावः। युद्धावसरे सेनानियमः एव राष्ट्रे वर्तते। तदा निर्वाचनं मास्तु इति युक्रैनस्य संविधानेन अनुशास्यते।

Sunday, August 23, 2026

 नेहरु ट्रोफी नौका क्रीडा

  'अरोमा चुण्टन्' जलराजः। 

नौका क्रीडायाः अन्तिमस्पर्धा। 

आलप्पुष़ा> अत्यन्तम् उत्साहोज्वले अन्तिमप्रतिद्वन्द्वे क्षणकालस्य अल्पाल्पव्यत्यये कोल्लं 'अरोमा बोट् क्लब्' इत्यनेन नीता अरोमा चुण्टन् नामिका नौका ७२ तमं नेहरु ट्रोफी चषकं स्वायत्तीचकार। इदंप्रथमभागभागित्वे अस्ति अरोमा नौकायाः अयं चरित्रोपलब्धिः। 

  'नटुभागं चुण्टन्' नामिका नौका द्वितीयस्थानं , 'वीयपुरं चुण्टन्' तृतीयस्थानं च सम्प्राप।

 विश्व पिञ्छकन्दुकवीरतास्पर्धा।

पूर्वान्त्ये भारतस्य वीरपराजयः, कांस्यपदकम्।

नव दिल्ली> विश्व पिञ्छकन्दुकवीरतास्पर्धायाः पूर्वान्त्यचक्रे भारतमहिलयोः वीरोचितः पराजयः। विश्वे प्रथमश्रेण्यां वर्तमानात् चीनसख्यात् पराजयं स्वीकृत्य कांस्यपदकेन भारतस्य ट्रीसा जोली - गायत्री गोपी चन्दसख्यं भारतस्य यशः परिपालयामास। 

 चीनस्य टान् निङ् - लियू  षेङ् षू सख्यं प्रति प्रथमगणं विजित्य [२१-१८] तदनन्तरं गणद्वये पराजयः अनुभूतः [१३-३१, ८-३१]। 

 रविवासरे दक्षिणकोरियां विरुध्य अस्ति चीनस्य अन्त्यस्पर्धा।

Saturday, August 22, 2026

 विश्वपिञ्छकन्दुकवीरतास्पर्धा

युगले भारतं पूर्वान्त्ये; पदकं निश्चितम्। 

गायत्री, ट्रीसा च। 

नव दिल्ली> विश्वपिञ्छकन्दुकवीरतास्पर्धायाः महिलानां युगलप्रतिद्वन्द्वे भारतस्य ट्रीसा जोली - गायत्री गोपी चन्द्रसख्यं पूर्वान्त्यचक्रं प्राविशत्। पूर्वान्त्यचक्रे पराजयं भवेदपि कांस्यपदकं लभेत। 

 प्रपूर्वान्त्ये चीनस्य सख्यं पराजित्य अस्ति भारतसख्यस्य पूर्वान्त्यप्रवेशः। भारतस्य प्रमुखपिञ्छकन्दुकक्रीडकस्य पुल्लेल गोपीचन्दस्य पुत्री भवति गायत्री। ट्रीसा जोली केरलीया चास्ति। 

  १५ वर्षेभ्यः परमेव भारताय महिलानां युगले पदकप्राप्तिः। २०११ तमे वर्षे अश्विनी पोन्नप्पा - ज्वाला गुट्टा संख्येन कांस्यपदकं लब्धमासीत्।

 नेहरु ट्रोफी नौकाक्रीडा अद्य।

नौकाक्रीडायाः दृश्यं [लेख्यपत्रात् उद्धृतम्।]

आलप्पुष़ा> ७२ तमा नेहरु ट्रोफी नौकाक्रीडा शनिवासरे अपराह्णे आलप्पुष़ायां पुन्नमटा तटाके सम्पत्स्यते। मुख्यमन्त्री वी डी सतीशः जलक्रीडायाः उद्घाटनं द्विवादने निर्वक्ष्यति।

   'इरुट्टुकुत्ती', 'चुण्टन्' विभागेषु आहत्य ७१ नौकाः स्पर्धन्ते। चुण्टन् विभागनौकानां स्पर्धा एवात्यन्तं प्रसिद्धा। २२ चुण्टन् नौकाः स्पर्धमानाः सन्ति। 

 शनिवासरे आलप्पुष़ाजनपदे सर्वकारीयसंस्थानां विद्यालयानां च कर्मविरामः उद्घोषितः। नगरे गमनागमननियन्त्रणमपि विहितम्।

 कीव् मध्ये रष्यायाः मिसैल-ड्रोण् आक्रमणं - १६ मरणानि।

कीव्> युक्रैनस्य राजधान्यां समीपप्रदेशेषु च रष्या बुधवासरे रात्रौ विधत्ते तीव्रे व्योमाक्रमणे १६ जनाः मृताः। ४० जनाः क्षताः। 

 समीपकाले युक्रैनं विरुध्य रष्या 'बालिस्टिक्' अग्निशस्त्राणि उपयुज्य कठिनम् आक्रमणं  करोति।'बालिस्टिक्' अग्निशस्त्राणि प्रतिरोद्धुं शक्तं पेट्रियट् मिसैल् आयुधस्य दौर्लभ्यं युक्रैने अस्ति च।

रसना-पत्रिकायै राष्ट्रियपुरस्कारः।

 रसना-पत्रिकायै राष्ट्रियपुरस्कारः।

       तृश्शूर्> संस्कृतभाषायां पत्रकारिता क्षेत्रे उत्कृष्टसेवायै दीयमानः २०२६ वर्षस्य 'उत्कर्षसम्मानः' इति राष्ट्रियपुरस्कारः केरलात् प्रकाश्यमानायै 'रसना' इति संस्कृतमासिकपत्रिकायै लब्धः।

      केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयः (नवदेहली), श्रीलालबहादुरशास्त्रीराष्ट्रियसंस्कृतविश्वविद्यालयः (नवदेहली), तथा तिरुपति-राष्ट्रियसंस्कृतविश्वविद्यालयः इत्येतेषां संयुक्तकार्ययोजनायां तिरुपति-राष्ट्रियसंस्कृतविश्वविद्यालये आयोजितस्य उत्कर्षमहोत्सवस्य अवसरे केन्द्रीयमन्त्रिणः अर्जुनराममेघवाल-वर्यात् रसनामासिकस्य सम्पादिका डा. श्यामला जनार्दनन् पुरस्कारम् गृहीतवती। अस्मिन् पुरस्कारे लक्षरूप्यकाणां धनराशिः, प्रशंसापत्रं च समाविष्टम् अस्ति।

भारतीयज्ञानपरम्परायाः समृद्धिं, प्रासङ्गिकतां, चिरन्तनसांस्कृतिकमहत्त्वं  च प्रकाशयति सप्तदिवसीयः संस्कृत-महोत्सवः


     केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य एकलव्यपरिसरेण, लेम्बुचेरा-त्रिपुरायां, आयोजितः सप्तदिवसीयः संस्कृत-महोत्सवः २०२६ अगस्तमासस्य २१ दिनाङ्के परिसरस्य बहुप्रयोजनसभागारे भव्यतया उद्घाटितः। अयं महोत्सवः अगस्तमासस्य २१ दिनाङ्कतः २८ दिनाङ्कपर्यन्तं प्रचलिष्यति। संस्कृतभाषायाः, साहित्यस्य, भारतीयज्ञानपरम्परायाः च समृद्धिं, प्रासङ्गिकतां, चिरन्तनसांस्कृतिकमहत्त्वं च प्रकाशयितुम् अस्य महोत्सवस्य आयोजनं क्रियते। अस्य कार्यक्रमस्य मार्गदर्शकः प्रो. गुरूचरणसिंहनेगी आसीत्।

    उद्घाटनसमारोहः प्रातः सार्धदशवादने मङ्गलदीपप्रज्वलनेन प्रारब्धः। ततः राष्ट्रगीतं, विश्वविद्यालयस्य कुलगीतं, वैदिकमङ्गलाचरणं च सम्पन्नम्। वैदिकमङ्गलाचरणं वेदविभागस्य संयोजकेन डॉ. आशीषमिश्रेण प्रस्तुतम्। तदनन्तरं परिसरस्य छात्रैः उपस्थितानां सर्वेषां विशिष्टातिथीनां सम्मानार्थं संस्कृतस्वागतगीतम् प्रस्तुतम्।


एकलव्यपरिसरस्य सहनिदेशकः प्रो. सुशान्तकुमारराजः स्वागताभिभाषणं तथा कार्यक्रमस्य परिचयात्मकं वक्तव्यं च प्रस्तुतवान्। कार्यक्रमे सर्वेषां विशिष्टातिथीनां सम्माननमपि सम्पन्नम्। लेफुङ्गा-खण्डसमित्याः अध्यक्षः श्री दीपकदेववर्मा विशिष्टातिथिरूपेण स्वकीयम् अभिभाषणं प्रस्तुतवान्। मुख्यातिथिः श्री शान्तनुबिकाशदासः, टी.सी.एस्. ग्रेड्–I, मोहानपुरस्य उपमण्डलाधिकारी, सभां सम्बोधयन् भारतस्य भाषिक-साहित्यिक-सांस्कृतिकवैभवस्य संरक्षणस्य संवर्धनस्य च महत्त्वं प्रतिपादितवान्। विश्वविद्यालयेन संस्कृतशास्त्राणां प्रचार-प्रसाराय क्रियमाणस्य प्रयासस्य प्रशंसां कृत्वा सः सर्वान् विद्यार्थिनः कक्षासु समयपालनपूर्वकं उपस्थितान् भवितुं, अध्ययनशीलाः भवितुं, अधिगतज्ञानस्य समाजहिताय समुचितरूपेण प्रयोगं कर्तुं च प्रेरितवान्।

      उद्घाटनसमारोहस्य अध्यक्षतां प्रो. बुलुसु पद्ममित्रश्रीनिवासः, कार्यवाहकनिदेशकः,

Friday, August 21, 2026

 दक्षिणप्रान्तीयराज्यानां मेलनं सम्पन्नम्। 

मुल्लप्पेरियार् - नूतनः जलबन्धः आवश्यक इति केरलम्। 

दक्षिणप्रान्तीयराज्यानां मेलने तमिलनाटमुख्यमन्त्रिणा विजय जोसफेन सह केरलमुख्यमन्त्री वि डि सतीशः, उद्योगमन्त्री पि के कुञ्ञालिकुट्टी च सौहृदभाषणे। 

चेन्नै> दक्षिणप्रान्तीयराज्यानां समितेः ३१ तममुपवेशनं तमिलनाटे चेन्नैनगरे सम्पन्नम्। केन्द्रगृहमन्त्री अमित शाहस्य आध्यक्षे आयोजिते उपवेशने केरलं, तमिलनाट्, कर्णाटकम्, आन्ध्रप्रदेशः इत्येतेषां राज्यानां मुख्यमन्त्रिणः, तेलङ्कानस्य उपमुख्यमन्त्री, पुदुच्चेरी तथा अन्तमान् निकोबार् केन्द्रशासनप्रदेशयोः लफ्टनन्ट् पदीयौ राज्यपालौ, लक्षद्वीपात् प्रदेशशासकश्च भागं गृहीतवन्तः। 

  नदीजलोपयोगविषये उद्भूताः तर्कवितर्काः परस्परचर्चया परिहर्तव्याः इति अमित शाह वर्येण निर्दिष्टम्। ब्रह्मपुत्रः, गोदावरी, कावेरी इत्यादीनां महानदीनां संयोजनेन आगामिशतवर्षाणि यावत् राष्ट्रे जलदौर्लभ्यं न भवेदिति च तेन प्रोक्तम्। 

 मुल्लप्पेरियारे नूतनजलबन्धः आवश्यकः।

   केरले  मुल्लप्पेरियार् नद्यां वर्तमानस्य जलबन्धस्य स्थाने नूतनः जलबन्धः आवश्यकः इति केरलराज्येन निर्दिष्टम्। जलबन्धस्य स्थानं, रूपकल्पनम् इत्यादिकं तमिलनाटेन निर्णीयतामिति च केरलाय मुख्यमन्त्रिणा वि डि सतीशेन प्रोक्तम्। नूतनजलबन्धस्य निर्माणव्ययः सर्वः केरलेनैव वोढुं सन्नद्धमिति च तेनोक्तम्।  किन्तु वर्तमानीने जलबन्धे जलतलस्य उन्नतिः १५२ पादमितेन वर्धयितव्य इति दढमते अस्ति तमिलनाटः।

 नेहरू ट्रोफी नौकाकेलिः श्वः मध्याह्ने द्विवादने भविष्यति।

       आलप्पुषा> द्विसप्ततितमस्य नेहरू ट्रोफी नौकाकेल्याः उद्घाटनम् श्वः शनिवासरे मध्याह्ने द्विवादने केरलस्य मुख्यमन्त्री श्री वि डि सतीशः निर्वत्स्यति। उद्घाटनानन्तरं भागं गृह्णतां नौकानां सामूहिकसञ्चलनम् (mass drill) भविष्यति। तदनन्तरं सर्पनौकानाम् (snake boats) प्रारम्भिकस्पर्धाः,  अन्तिमस्पर्धा च भविष्यतः। २२ सर्पनौकाः आहत्य एकसप्तति नौकाः स्पर्धायां भागं स्वीकरिष्यन्ति। प्रातःकाले नववादनादारम्य नगरे गतागतनियन्त्रणमपि आयोजितमस्ति।

 'नीट्' प्रतिषेधे संघर्षः। 

अन्वेषणाय सर्वोच्चन्यायालयस्य समितिः।

न्यायाधीशः सुभाष रेड्डिः पञ्चसदस्योपेतसमित्याः अध्यक्षः।

नवदिल्ली> नीट् [NEET]प्रश्नपत्रचोरणं विरुध्य दिल्ल्यां तथा राष्ट्रस्य विभिन्नस्थानेषु सम्पन्नेषु प्रतिषेधेषु जातान् संघर्षान् अधिकृत्य अन्वेष्टुं पञ्चसदस्योपेतसमितिः 

सर्वोच्चन्यायालयेन नियुक्ता।सर्वोच्चन्यायालयस्य भूतपूर्वः 

न्यायाधीशः सुभाष रेड्डिः समित्याः अध्यक्षः भविष्यति। 

  अभियाचकैः उन्नीताः आरक्षकभटानाम् अतिक्रमः, दण्डप्रयोगादिकप्रक्रमाः, सर्वकारीयपक्षतः उन्नीतानि  पुलीसदलं विरुध्य प्रक्षोभकैः कृतमाक्रमणं, वाहनानां विनाशनं, इतराणि आरोपणानि च समित्याः अन्वेषणपरिधौ सन्ति।

Thursday, August 20, 2026

 आपद्बान्धवः केरलराज्यपालः। 

गात्रसीदनात् पतिताय यात्रिकाय आर्लेकरवर्यस्य परिचर्या।

मार्गे समक्षं सीदनात् पतितं यात्रिकं साहाय्यमाचरन् राज्यपालः राजेन्द्र आर्लेकरः।

अनन्तपुरी> लोकभवनस्य पुरतः गात्रसीदनात् भूमौ पतिताय यात्रिकाय १५ निमेषान् यावत् परिचरणादिकं साहाय्यं दत्वा केरलस्य राज्यपालः राजेन्द्र आर्लेकरः आपद्बान्धवः अभवत्। 

 राज्यपालः कार् यानेन लोकभवनात् बहिः गच्छन्नासीत्। तदा वेल्लयम्पलं निवासी गिरीशः लोकभवनस्य पुरतः पतन्निति दृष्ट्वा यानं स्थगयित्वा बहिरवतीर्य गिरीशस्य समीपं प्राप्तवान्। तस्मै आवश्यकं साहाय्यं दातुं स्वसेवकान् निरदिशत्। गिरीशस्य दूरवाणीतः तस्य परिवारमाहूय वृत्तान्तं न्यवेदयच्च। किन्तु परिवारस्य विदूरवर्तित्वात् गिरीशम् आतुरालयं प्रवेशयितुं व्यवस्थां कृतवान्। १५ निमेषान् यावत् तस्य समीपम् स्थित्वा आर्लेकरवर्यः परिचरणादिकं कृतवान्। आतुरालयं प्रविष्टस्य तस्य स्वास्थ्यं समीचीनं वर्तते।

   Latest newsLatest news

 भारत-श्रीलङ्कानिकषः।

प्रथमस्पर्धायां भारतस्य विजयः।

देवदत्त पटिकल् , मानव सुतरः च।

गोल्> स्पर्धाद्वयोपेते क्रिकट् निकषे प्रथमस्पर्धायां भारतस्य १६५ धावनाङ्कानां विजयः। ३७२ धावनाङ्कानां विजयलक्ष्येण द्वितीयप्रकरणे क्रीडामारब्धा श्रीलङ्का २०६ धावनाङ्कैः सर्वे बहिर्गताः। अनेन भारतं १-० इति रीत्या अग्रे तिष्ठति। 

प्राप्ताङ्कसूचिका - भारतं ४६२,१९३। श्रीलङ्का २८४, २०६। 

  प्रथमप्रकरणे शतकं (१६७), द्वितीयप्रकरणे ४४ धावनाङ्कान् च प्राप्तवान् देवदत्त पटिकल् इत्येषः श्रेष्ठक्रीडकोSभवत्। राजस्थाननिवासी मानव सुतरः ५५ धावनाङ्कैः ६ द्वारकाणि सम्प्राप्तवान्।

 केरलम्। 

विष़िञ्ञं नौकाश्रयेण निर्यातायाताः समारब्धाः। 

राज्यस्य विशिष्टकालं प्रति पदक्षेपः इति मुख्यमन्त्री।

एक्सिम् दौत्यं मुख्यमन्त्री वी डी सतीशः ध्वजप्रदर्शनेन उद्घाटयति। 

अनन्तपुरी> राज्यस्य आर्थिकाभिवृद्धये राष्ट्रस्य समग्रविकासाय च नूतनाध्यायं विरचयन् विष़िञ्ञम् अन्ताराष्ट्रनौकाश्रयेण सम्पूर्णनिर्यातायातप्रवर्तनानि [EXIM - Export & Import] समारब्धानि। प्रथमं निर्यातस्य समुद्रवहनभाण्डस्य (Container) प्रस्थानं मुख्यमन्त्री वि डि सतीशः ध्वजप्रदर्शनेन उद्घाटनमकरोत्। 

  राज्यस्य आर्थिकाभिवृद्धये विशिष्टकालस्य प्रारम्भ इति उद्घाटनकार्यक्रमे मुख्यमन्त्रिणा प्रोक्तम्। भौगोलिकव्यापारमार्गान् ऋजुरूपेण सम्बद्ध्यमानम् अन्ताराष्ट्रकवाटरूपेण अयं नौकाश्रयः परिणमिष्यते इति सः प्रतीक्षां प्रकटयामास। 

  विष़िञ्ञम् अन्ताराष्ट्रनौकाश्रयेण विभिन्नान् भूखण्डान् प्रति मातृमहानौकया एव  पण्यवस्तूनाम् उपसंक्रमणं साध्यमस्ति। अनेन यातायायव्ययः न्यूनीकर्तुं शक्यते। विश्वस्मिन् ११० नौकाश्रयान् प्रति केरलस्य उत्पन्नानि ऋजुरूपेण  अतिशीघ्रं नीतुं शक्यते।

Wednesday, August 19, 2026

 होर्मुस् संघर्षः अनुवर्तते - तैलेन्धनमूल्यं वर्धते।

       पश्चिमेष्यायां संजातस्य संघर्षस्य पृष्ठभूमौ होर्मुस्-समुद्रसंयोजक-मार्गेण यातायातस्य अनिश्चितता निरन्तरं वर्तते। इरानेन सह किमपि वार्तालापं न करिष्यामः इति अमेरिक-राष्ट्रस्य अध्यक्षः डोनाल्द् ट्रम्पः अवदत्। किन्तु होर्मुस्-मार्गस्य पुनरुद्धाटनाय अमेरिकेन आर्थिक-प्रतिबन्धाः समापनीयाः इति इरानस्य अभिमतम् अस्ति। होर्मुस्-क्षेत्रे संकटस्य वर्धनेन वैश्विक-खनिजतैलस्य मूल्यं वर्धते। ‘ब्रेण्ट् क्रूद्’ तैलस्य मूल्यं प्रतिबारल् ९१ डालर्-मुद्राः अतिक्रान्तवत्। गल्फ-क्षेत्राद् बहिः स्थितेषु सुरक्षितेषु स्थानेषु तैलस्य सञ्चयं वर्धयितुं साऊदी-अरब्-संयुक्त-अरब्-अमीरात्-देशौ प्रयतेते। जापान-देशे वर्तमानः तैलसङ्ग्रहः दशगुणेन वर्धयितुं कार्यम् आरब्धम्। एतस्मिन्नेव समये, होर्मुस्-समुद्रसंयोजकं पुनः उद्घाटयितुम् अमेरिक-ओमान-देशौ इरानेन सह पृथक्-पृथक् विचारविमर्शं कुरुतः।