OUR YouTube Channel 1. SampratiVartah |  
Statutary Warning- चलन मुद्रिका download कृत्वा विद्यालयेषु प्रदर्शनीया https://twitter.com/samprativartah

marquee

संस्कृतपठनेन बुद्धि: वर्धते इति मतिमुन्नीय गवेषका:॥ व्यावहारिकप्रयोगैः संस्कृतं राष्ट्रियभाषा भवितव्या - डॉ. बलदेवानन्दसागरः।

Social Media

Saturday, July 11, 2026

 विख्याता नेपथ्यगायिका एस् जानकी दिवंगता।


मैसुरु> शब्दमाधुर्येण संगीतास्वादकलोकं विस्मितवती सुविख्याता नेपथ्यगायिका एस् जानकी दिवंगता। ८८ वयस्का आसीत्। शनिवासरे सायं मैसूरु नगरस्थे अप्पोलो आतुरालये आसीदन्त्यम्। 

  शास्त्रीयसंगीते अनभ्यस्ता एस् जानकी विंशत्यधिकासु भाषासु उपार्धलक्षं गानानि आललाप। चतुर्वारं राष्ट्रियपुरस्कारः, १४ सन्दर्भेषु केरलस्य पुरस्कारः, सप्तवारं तमिलनाटस्य पुरस्कारः च गानालपने लब्धवती।

 आयत्तुल्ला खमीनेः अन्त्यक्रियाः सम्पन्नाः। 

टेहरानं>  इरानस्य परमोच्चाध्यात्मिकाचार्यः आयत्तुल्ला खमीनिः इत्यस्य अन्त्यकर्माणि दशसहस्राणां साक्षित्वे सम्पन्नानि। उत्तरपश्चिमेराने 'मष्हद्' नामके खमीनेः जन्मस्थाने गुरुवासरे अपराह्णे आसीत् संस्कारक्रिया। मष्हद् नगरस्थे इमां रिसा देवालये  अस्ति तस्य 'खबर्स्थानम्' [अन्त्यस्थानम्]। 

  शनिवासरे आसीत् अन्त्यक्रियाणाम् आरम्भः। इराखे बहुत्र प्रार्थनाकार्यक्रमाः आयोजिताः। ततः गुरुवासरे विमानमार्गेण मृतदेहः मष्हदमानीतः। खमेनिना सह हताः तस्य पत्नी,पुत्री, पौत्री इत्येषां संस्कारकर्माणि अपि तत्र सम्पन्नानि। सुरक्षासमस्यामालक्ष्य तस्य पुत्रः तथा इदानीन्तनपरमोच्चनेता च मोज्ताबा खमेनिः कार्यक्रमेषु न भागं कृतवान्।

 नोर्वे विश्ववीरः भविष्यति वा?

चरित्रप्रमाणेषु विश्वासमर्पयित्वा 'गूढसिद्धान्तिनः'।

> अस्मिन् सन्दर्भे नोर्वेदलः विश्वचषकं प्राप्स्यति वा? चरित्रगणनामुपजीव्य तादृशः कश्चन सिद्धान्तः संरचयते। पूर्वभूतघटनानाम् आलम्बने अस्ति तादृशसिद्धान्तः रूपीकृतः। 

 विश्वचषकस्य निर्णायकचक्रे [knockout] येन गणेन जापानः पराजीयते तं गणं कः पराजापयते स गणः विश्वचषकं प्राप्स्यतीति स सिद्धान्तः। वादस्यास्य चरित्रस्य आलम्बनमस्तीति विशेषः। 

  २००२ विश्वचषके आतिथेयः आसीत् जापानः। प्राक्चतुर्थांशे [pre quarter] जापानः तुर्कीगणेन पराजितः। तं तुर्कीगणं पूर्वान्त्ये [Semi final] ब्रसीलः पराजापयत। ब्रसीलः विश्वविजयी अभवच्च। 

ततः २०१० तमे वर्षे आसीत् जापानः knockout प्रविष्टः। तस्मिन् काले pre quarter स्पर्धायां पराग्वे दलेन जापानः पराजितः। quarter स्पर्धायां पराग्वे दलं स्पेयिनः पराजापयत।स्पेयिनः प्रथमतया विश्ववीरः जातः। 

  २०१८ तमे वर्षे जापानः पुनरपि प्राक्चतुर्थांशे। तत्र बल्जियेन पराजितः। सः बल्जियगणः प्रपूर्वान्त्ये फ्रान्सं प्रति अभिभूतः। तस्मिन् सन्दर्भे विश्वजेता फ्रान्सः! 

अतीते 'खत्तरविश्वचषके' जापानं प्राक्चतुर्थांशे क्रोयेष्या पराजापयत। अर्जेन्टीना तां क्रोयेष्यां पूर्वान्त्यप्रतियोगितायाम्  अभिभाव्य अन्त्यस्पर्धायां फ्रान्सं पराजित्य विश्वकिरीटं प्राप। 

  अस्मिन् विश्वचषके जापानः ब्रसीलेन पराजितः। सः ब्रसीलः नोर्वेदलेन पराजितः। तर्हि नोर्वे विश्वविजयी भवेद्वा?

Latest newsLatest news

 फिफा विश्वचषकः।

श्वः द्वे प्रतियोगिते - नोर्वे x इङ्गलाण्टः , अर्जेन्टीना x स्विट्सर्लान्टः। 

हालन्ट् केय्न् च।

यू एस्> प्रपूर्वान्त्यचक्रस्य अन्तिमं स्पर्धाद्वयं रविवासरे सम्पत्स्यते। रविवासरे प्रत्युषसि २. ३० वादने [भारतीयसमयः] नोर्वेदलम् इङ्गलाण्टदलेन सह स्पर्धिष्यते। फ्लोरिडायां मयामि क्रीडाङ्कणे अस्ति स्पर्धा। अस्मिन् विश्वचषके सप्त लक्ष्यकन्दुकाणि सम्पादितवान् नोर्वेगणस्य एर्लिङ् हालण्टः षट् लक्ष्याणि सम्पाद्य इङ्गलाण्टस्य हारि केय्नः च मुखामुखम् आगच्छतः। 

  प्राक्चतुर्थांशे ब्रसीलं पराजित्य एव नोर्वेदलस्य आगमनम्। इङ्गलाण्टस्तु आतिथेयं मेक्सिकोगणं विजित्य अस्ति चतुर्थांशं प्रविष्टः।

  रविवासरस्य प्रभाते ६. ३० वादने अर्जेंटीना स्विट्सर्लान्टेन सह मिसोरी नगरस्थे कसान्सिटी क्रीडाङ्कणे स्पर्धिष्यते। लयोणल् मेसीवर्ये एव अर्जेंटीनायाः प्रतीक्षा। ७२ वर्षेभ्यः परमेव स्विट्सर्लान्टः चतुर्थांशं क्रीडति।

 नरेन्द्र मोदी न्यूसिलान्टे। 

नरेन्द्रमोदी न्यूसिलान्टस्य प्रधानमन्त्रिणा सह।

ओक्लान्ट्> त्रिराष्ट्रपर्यटनस्य अंशतया  इन्डोनेष्या, आस्ट्रेलिया सन्दर्शनं परिसमाप्य भारतस्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी शुक्रवासरे न्यूसिलान्टं प्राप्तवान्।न्यूसिलान्टस्य प्रधानमन्त्री क्रिस्टफर् लक्सणः ओक्लान्ट् विमाननिलयं समेत्य मोदिनं स्वीचकार। 


  राष्ट्ररक्षा,व्यापारः, कायिकं, संस्कृतिः, शिक्षा इत्येतेषु विषयेषु उभयराष्ट्रसहयोगम् प्रबलीकर्तुं लक्सणेन सह मोदिवर्यः चर्चां करिष्यति। न्यूसिलान्टसन्दर्शनं प्रकीर्त्य मोदी 'एक्स्' माध्यमेन प्रस्तावं कृतवान्।

 बल्जियं विजित्य स्पेयिनः पूर्वान्त्यचक्रं प्राविशत्। 

प्रतिद्वन्दी फ्रान्सः। 

लोस् आन्जलस्> प्रपूर्वान्त्यचक्रस्य द्वितीये प्रतिद्वन्द्वे बल्जियम् एकं विरुध्य लक्ष्यद्वयेन स्पेयिनः विश्वचषकस्य पूर्वान्त्यचक्रं प्राविशत्।

 प्रथमार्धः उभावपि गणौ एकैकं लक्ष्यं सम्पाद्य   समस्थितिमपालयताम्। ३० तमे निमिषे स्पेयिनस्य रूयिस् नामकः बल्जियं विरुध्य प्रथमं लक्ष्यं सम्पादितवान्। ततः ४१ तमे निमिषे बल्जियस्य ले कटेलारे नामकेन लक्ष्यं प्रत्यर्पितम्। अस्मिन् विश्वचषके स्पेयिनस्य जालस्य प्रथमप्रकम्पनम्!

  द्वितीयार्धे विजयं लक्ष्यीकृत्य उभाभ्यामपि दलाभ्यां चटुलानि कन्दुकचालनानि कृतानि। विजयतृष्णा स्पेयिनगणे अधिकतया दृष्टा। ८८ तमे निमिषे स्पेयिनस्य मेरिनो नामकक्रीडकः द्वितीयं लक्ष्यकन्दुकं बल्जियस्य जालं पुनः प्रकम्पयति स्म।  स्पेयिनस्य पूर्वान्त्यचक्रप्रवेशः।

Friday, July 10, 2026

 सर्वकारविद्यालयेषु प्रवेश्यमानानां छात्राणां संख्या वर्षद्वयाभ्यन्तरे ८६ लक्षं न्यूनीकृता। 

निजीयविद्यालयेषु ८९ लक्षं वर्धिता। 


नवदिल्ली> राष्ट्रे सर्वकारीयविद्यालयेषु प्रवेशं क्रियमाणानां छात्राणां संख्या गणनीयरीत्या आकुञ्चति। किन्तु निजीयविद्यालयेषु संख्या वर्धमाना अस्ति। केन्द्रशिक्षामन्त्रालयस्य यू डी ऐ एस् ई [Unified District Information System for Education plus- UDISE] संस्थया प्रकाशिते अनुशीलितपत्रे अस्ति अयं विवरणम्। 

UDISE आवेदनपत्रमनुसृत्य गते वर्षद्वये सर्वकारीयविद्यालयेषु प्रवेशनं कृतवतां छात्राणां संख्यायां ८६ लक्षस्य न्यूनता जाता। किन्तु अस्मिन् काले निजीयविद्यालयेषु ८९ लक्षं वर्धितम्। 

  २०२३ - २४ अकादमिकवर्षे मध्यमस्तरपर्यन्तं आहत्य २४. ८ कोटि छात्राः विद्यालयं प्रविष्टाः। २०२५ - २६ वर्षे एषा संख्या २४. ७२ कोटि इति न्यूनीकृता । सर्वकारीयविद्यालये १२. ७५ कोटि इत्यतः ११. ८९ कोटि इतिरूपेण छात्रसंख्या आकुञ्चिता। निजीयविद्यालयानां छात्रसंख्या पूर्वोक्तवर्षद्वये ९ कोटि इत्यतः ९. ८९ कोटीति वर्धिता। किन्तु इदानीमपि निजीयविद्यालयान् अपेक्ष्य, छात्राः अधिकतया आराष्ट्रं सर्वकारीयविद्यालयेषु एव प्रवेशमिच्छन्ति। 

 विद्यालयाः न्यूनिताः; शिक्षकाः वर्धिताः।

 राष्ट्रमशेषं विद्यालयानां संख्या १४. ७२ लक्षम् इत्यस्मात् १४. ६७ लक्षमिति न्यूना अभवत्। परन्तु शिक्षकाणां संख्या ९८. ०८ लक्षात् १. ०३ कोटि अभवत्। छात्र-शिक्षकानुपातः २५ : १ इत्यस्मात् २४ : १ इति भद्रतरमभवत्।

 उत्तरभारते अतिवृष्टिः। 

व्यापकतया कष्टनष्टानि, मरणानि। 


नवदिल्ली> मण्सूण् वर्षाकाले आभारतं प्राप्ते उत्तरभारतम् अतिवृष्ट्या क्लिश्यते। उत्तरप्रदेशः, उत्तरखण्डः, हिमाचलप्रदेशः, दिल्ली, हरियानं, पञ्चाबः, जम्मु-काश्मीरम् इत्यादिराज्येषु कठिनया वृष्ट्या बहुविधक्लेशाः मरणानि च वृत्तान्तीक्रियन्ते। बहुत्र प्रलयः, मृत्स्खलनं, मार्गरोधनं च अभवन्। 

  उत्तरप्रदेशे दश जनाः वृष्टिदुष्प्रभावेण मृताः। यमुनोत्री राष्ट्रियमार्गे जलोपप्लवेन मृत्स्खलनेन च यातायातं स्थगितम्। 

 उत्तरखण्ड हिमाचलप्रदेशराज्ययोः पर्वतोपान्तप्रदेशेषु तीव्रा वृष्टिः कतिपयदिनानि यावत् अनुभूयते। कतिचनस्थानेषु भूस्खलनानि दुरापन्नानि।  आगामिदिनेषु अपि तीव्रवृष्टिः अनुवर्तिष्यते इत्यतः प्रदेशवासिनः विनोदयात्रिकाश्च जागरूकाः भवेयुः इति केन्द्रपर्यावरणविभागेन निगदितम्। 

दिल्ली, हरियानं, पञ्चाबः इत्यादिराज्येष्वपि वृष्टिः शक्तिमती वर्तते। कतिपयदिनानि यावत् वृष्टिः अनुवर्तिष्यते।

 ई-२० पेट्रोल् 'टर्बो चार्ज्ड् एन्जिन्'विरोधी इति ए आर् ए ऐ संस्था।

मुम्बई> भारते एथ्नोलोपेतपेट्रोल् तैलेन्धनं प्रति परिवर्तयितुम् उत्साहिते सति, आशङ्कां प्रकटयति Automotive Research Association of India (ARAI) नामिका केन्द्रसर्वकारीयसंस्था। संस्थायाः अनुशीलनपत्रमनुसृत्य २०% एत्थनोलमिश्रितस्य तैलेन्धनस्य उपयोगः Turbocharged यन्त्रोपेतानां वाहनानां दोषाय भविष्यतीति सूच्यते। ई-१० इन्धनोपयुज्यमानेषु  वाहनेषु Rubber अधिष्ठितवस्तूनां नाशाय भविष्यति। एत्थनोल् अधिकतया मिश्रीयते चेत् जलवाहनालिका [ hose], दृढीकारः [seal], O-ring, gas ket इत्यादीनि उपकरणानि नाशयेयुः इति अनुशीलनपत्रे सूच्यते। 

  B S -4 विभागे वर्तमानानि यन्त्राणि ई-२० पेट्रोल् सामान्येन तृप्तिकरं प्रवर्तनं प्रदर्शयन्ति। किन्तु B S 6 विभागे अन्तर्भूतेषु turbocharged यन्त्रेषु  कतिपयानि २६५ होरासु अतीतासु दोषयुक्तानि अभवन्। 

  वाहनेभ्यः बहिः वर्तमानं ज्वलनसहायकं वायुं [Oxygen] मर्दनोपकरणम् [compressor] उपयुज्य सम्मर्द्य यन्त्रान्तः प्रवेश्य वायोः अधिकलाभेन इन्धनक्षमतां वर्धयति इत्येव turbocharged यन्त्राणां सविशेषता। केन्द्रप्रशासनस्य अधीने वर्तमाना राष्ट्रे प्रमुखा गवेषण-परिशोधक-प्रमाणनिर्णयाभिकर्ता भवति ए आर् ए ऐ संस्था।

 मेप्पाडि मृत्स्खलनं - मरणानि षट्।

तिरोभूतेषु त्रयाणां शरीराणि अधिगतानि। 

दुरन्तस्थाने अन्वेषणं पुरोगम्यते। 

मेप्पाडि> केरले वयनाट् जनपदस्थे कल्लाडी इति स्थाने भूगर्भमार्गनिर्माणस्थाने दुरापन्ने मृत्स्खलने मृतानां संख्या षट् अभवत्। मृत्स्खलनस्य तृतीयदिने त्रीणि मृतशरीराण्यपि अधिगतानि। मृताः त्रयः अपि निर्माणसंस्थायाः युवकाः कार्यकर्तारः इतरराज्यस्थाः च भवन्ति। 

  बिहारीयः मुहम्मद इम्रान् अन्सारी (३०), हिमाचलप्रदेशीयः राहुल शर्मा (२७), उत्तरप्रदेशीयः अस्हरुद्दीन् अन्सारी (३१) इत्येतेषां मृतदेहाः एव गतदिने अधिगताः। द्वौ इतरराज्यीयौ कार्यकर्तारौ अधिगतव्यौ वर्तेते। एताभ्याम् अन्वेषणम् अनुवर्तिष्यते।

 फिफा विश्वचषकः।

 फ्रान्सः पूर्वान्त्यचक्रं प्राविशत्। 

एम बापे। 

बोस्टणः> यू एसे बोस्टणक्रीडाङ्कणे सम्पन्ने प्रथमे चतुर्थांशप्रतिद्वन्द्वे फ्रान्स गणः मोरोकोगणं २- ० इति लक्ष्यक्रमेण पराजित्य प्रपूर्वान्यचक्रं प्रविवेश। आक्रमणे फ्रान्सस्य सर्वाधिपत्यं दृष्टायां क्रीडायाम् एं बापे, डम्बले इत्येतौ एकैकं लक्ष्यं प्राप्तवन्तौ। 

 २८ तमे निमिषे फ्रान्साय लब्धः, एं बापेवर्येण कृतः दण्डप्रहारः मोरोकोगणस्य लक्ष्यरक्षकस्य  रक्षणेन  निष्फलः जातः। मोरोकोदलमपेक्ष्य फ्रान्सदलेन क्रीडावैभवः प्रदर्शितः अपि मोरोकोदलस्य प्रतिरोधं भेत्तुं वैभवः न दृष्टः।  एवं प्रथमार्धांशः लक्ष्यरहितः परिसमाप्तः।

  द्वितीयार्धे ६० तमे निमिषे किलियन् एम बापेवर्यस्य मनोहरेण लक्ष्येन फ्रान्सः अग्रमागत‌ः। ६६ तमे निमिषे 'ओसुमाने डम्बले' इत्यनेन  फ्रान्सस्य द्वितीयं लक्ष्यं सम्पादितम्। द्वितीयार्धस्य अन्तिमनिमिषेषु एकं लक्ष्यमपि प्रतिदातुं मोरोकोगणस्य तीव्रप्रयत्नः अभवदपि फलवत्तः नाभवत्। भूतपूर्वः विश्ववीरः  फ्रान्सः प्रपूर्वान्त्यं प्राविशत्।

Thursday, July 9, 2026

 फिफा विश्वचषकः।

चतुर्थांशस्पर्धाः अद्य आरभ्यते।

यू एस्> विश्वचषकपादकन्दुस्पर्धाः अद्य आरभ्य तीव्रतां प्रयान्ति। ४८ गणेभ्यः अष्ट गणाः इति स्पर्धायाम् आकुञ्चितायां प्रतिद्वन्द्वाः कठिनायन्ते। 

    चतुर्थांशचक्रस्य  प्रथमस्पर्धायां पूर्वभूतः विश्ववीरः फ्रान्सदलः नूतनं आफ्रिक्कीयप्रबलवन्तं मोरोको दलम् अभिमुखीकरोति। गुरुवासरे रात्रौ १. ३० वादने बूस्टण् क्रीडाङ्कणे अस्ति स्पर्धा। 

  अर्जेन्टीना, फ्रान्सः, इङ्गलाण्टः, स्पेयिनः, मोरोको, नोर्वे, स्विटसर्लान्टः, बेल्जियम् इत्येतानि राष्ट्राणि चतुर्थांशचक्रे स्पर्धन्ते। अद्यतनं विना  प्रतियोगिताक्रमः एवम् - स्पेयिनः x बेल्जियं शुक्रवासरे अर्धरात्रे १२. ३०, नोर्वे x  इङ्गलाण्टः रविवासरे प्रत्युषसि २. ३०, अर्जेन्टीना x स्विटसर्लान्टः रविवासरे प्रभाते ६. ३० वादनेषु।

 श्रीलङ्कायां कारागृहे संघर्षः - २७ मरणानि। 
कारागारात् बहिः दौत्यसंघस्य विन्यासः। 

कोलम्बो> श्रीलङ्कायाः समुद्रतीरनगरे नेगुम्बो इत्यत्र कारागृहे अपराधिनः संघकाः भूत्वा  परस्परं संघर्षमकुर्वन्। २७ जनाः मृताः। शताधिके आहताः। रविवासरे आरब्धः संघर्षः परेद्युरपि अनुवृत्तः। आरक्षकाधिकारिणां भुषुण्डीन् अपहृत्य प्रयुक्तवन्तः इति सूच्यते। 

  कारागारे उन्मादकवस्तूनाम् आनयनम् अनुकूलयन्तः प्रतिकूलयन्तः च आसन्, तयोः मिथः आसीत् संघट्टनम्। संघर्षावस्थां नियन्त्रयितुं सविशेषकर्मसेना प्रशासनेन नियुक्ता। संघट्टने अन्तर्भूतः कश्चन विभागः कारागारान्तरं प्रवेशिताः। ७०० कारागृहवासिनः ततः अपसृताः इति अधिकृतैरुक्तम्।

 परीक्षासु अपक्रमः - सि जे पी आन्दोलनं १९ दिनानि अतीतम्। 

वाङ्चुकवर्यस्य उपवासः अनुवर्तते। 

नवदिल्ली> नीट् यू जी परीक्षासु क्रमभङ्गमारोपणे केन्द्रशिक्षामन्त्रिणा स्थानं त्यक्तव्यं इति आवश्यमुन्नीय 'क्रोकोच् जनता पार्टी' - सी जे पी - इत्यस्य नेतृत्वे जन्तर् मन्तरे प्रचाल्यमानम् आन्दोलनं १९ दिनानि अतीतम्। आन्दोलनवेद्यां ११ दिनानि यावत् उपवासम् अनुष्ठीयमानः पर्यावरण-शैक्षिकप्रवर्तकः सोनं वाङ् चुक् इत्यस्य शरीरभारः सप्त किलो मितं न्यूनितम्। तस्मिन् विशेषतया  स्वास्थ्यसमस्याः न सन्तीति सी जे पी नेतृभिः निगदितम्।

 पश्चिमेष्यायां पुनरपि संघर्षः। 

यू एस् आक्रमणे ८ इरानीयसैनिकाः हताः। 

बहरिने कुवैटे च इरानस्य प्रत्याक्रमणम्। 

टेहरानः> मासचतष्टयात्पूर्वं यू एस्-इस्रेलयोः आक्रमणे हतस्य इरानस्य परमोच्चात्मीयनेतुः आयत्तुल्ला खमीनेः अन्त्यकर्मसु अनुवर्तमानेषु पश्चिमेष्या पुनरपि यू एस् - इरानयोः आक्रमणप्रत्याक्रमणैः कलुषिता जाता। 

  होर्मुस् सामुद्रधुन्यां तिस्रः पण्यमहानौकाः इरानेन आक्रान्ताः इत्यारोप्य इरानस्य उपाशीतिषु सेनाशिबिरेषु यू एस् सेना व्योमाक्रमणमकरोत्। अष्ट इरानीयसैनिकाः मृताः। 

   प्रतिक्रियारूपेण बहरिने कुवैटे च वर्तमानानि यू एसस्य सैनिकशिबिराणि विरुध्य इरान अपि आग्नेयास्त्राणि ड्रोण् आयुधानि च उपयुज्य आक्रमणमकरोत्। 

  युद्धपरिसमाप्त्यर्थं इरानेन सह प्रकल्पितं अल्पकालीनसन्धिपत्रं निरस्तमिति डोनाल्ड ट्रम्पेन प्रोक्तम्। तैलादीनां विक्रयणाय इरानाय परिकल्पितम् उपरोधलाघवं यू एसेन प्रत्याहृतम्। अतः भौगोलिकस्तरे तैलेन्धनमूल्यं वर्धितम्। अंशकविपण्यां तु मूल्यानि आपतितानि च।

 बदरीनाथमन्दिरे अपि समर्पितधनेषु दुर्विनियोगः।

एकस्य वृत्तिनिरोधः। 

बदरीनाथमन्दिरम्।

डराडूणः> अयोध्यामन्दिरमनुगम्य उत्तरखण्डस्थे बदरीनाथमन्दिरे अपि समर्पितधनेषु दुर्विनियोगः आरोप्यते। आरोपणे चतुरङगोपेतायाः समित्याः अन्वेषणम् आरब्धम्। घटनां पुरस्कृत्य मन्दिरसमित्याः निजीयनिर्वाहकसहायी [Private Secretary] मन्दिरोपसेवकः प्रमोद नौट्याली नामकः मन्दिरकार्यात् निरुद्धः [suspended]। बदरीनाथ-केदारनाथमन्दिरसमित्याः वरिष्ठसदस्योपेतया समित्या मन्दिरे प्रथमदृष्ट्या धनविनियोगे क्रमभङ्गः अभवदिति सूचितमासीत्। अत एव वृत्तिनिरोधः कल्पितः इति समित्याः अध्यक्षः हेमन्त द्विवेदी निगदितवान्। तथा उत्तरखण्डसर्वकारेणापि सदस्यत्रयोपेता अन्वेषणसमितिः नियुक्ता। १५ दिनाभ्यन्तरे समित्या आवेदनं समर्पणीयम्।

Wednesday, July 8, 2026

 अयोध्यामन्दिरपरिपालनन्यासस्य

आयः ३२४६ कोटिः; व्ययः २३७० कोटिः।


नवदिल्ली> अयोध्या श्रीरामजन्मभूमि तीर्थमन्दिरपरिपालनन्यासस्य आयव्ययविवरणानि प्रकाशितानि। न्यासस्य कोशाध्यक्षेन प्रकाशितं विवरणमनुसृत्य न्यासरूपीकरणवर्षात् २०२० तमात् आरभ्य अद्यावधि ३२६४ कोटिरूप्यकाणि लब्धानि। मन्दिरनिर्माणाय अनुबन्धप्रवर्तनेभ्यश्च २,३७० रूप्यकाणि विनियुक्तानि। समर्पणरूपेण लब्धानि सुवर्णोपेतानि ३० किलोमितानि वस्तूनि, रजतयुक्तानि १५१८ संख्यकानि वस्तूनि, अमूल्यानि इतरसमर्पितानि च न्यासस्य सकाशे वर्तन्ते इति कोशाध्यक्षः गोविन्द देव गिरिः न्यगादीत्। तेन निगदितं यत् सर्वाणि वस्तूनि सुरक्षितानि सन्ति। तेषां प्रमाणपत्राणि न्यासाधिष्ठितानि सन्ति। 

एस् ऐ टि अन्वेषणमनुवर्तते। 

  एतदाभ्यन्तरे  विविधकार्यक्रमेभ्यः मन्दिरे व्ययीकृतानां १२४ कोटि रूप्यकाणां व्ययसम्बन्धगणना च सविशेषान्वेषणसंघेन आरब्धा। २०२४ जनवरिमासे सम्पन्नः प्रतिष्ठाकार्यक्रमः, महाकुम्भमेलायै कृतं सज्जीकरणं, २०२५ तमवर्षस्य ध्वजारोहणम् इत्यादीनां व्ययगणनमेव परिशोधयति। प्रतिष्ठाकार्यक्रमाय एव ११३ कोटि रूप्यकाणि व्ययीकृतानीति न्यासस्य गणना।

 फिफा विश्वचषकः।

अर्जन्टीना चतुर्थांशे। 

विजेतुः अर्जन्टीनासंघस्य आह्लादः। 

यू एस्> लक्ष्यद्वयस्य पृष्ठतः स्थित्वा पराजयमभिमुखीकृत्य केवलं १५ निमेषाभ्यन्तरे लक्ष्यत्रयं प्रतिसमर्प्य अर्जन्टीनायाः ईजिप्तं विरुध्य अविश्वसनीय विजयः। अनेन विजयेन वर्तमानीनवीरः अर्जन्टीनागणः चतुर्थांशं प्राविशत्। 

  ७९ तमे निमिषे क्रिस्ट्यन् रोमेरा, ८३ तमे निमिषे लयोणल् मेसी, ९०+३ तमे निमिषे एन्सो फेर्णाटस् च अर्जन्टीनायै लक्ष्याणि सम्पादितवन्तौ। १५ तमे निमिषे यासर् इब्राहिमः, ६७ तमे निमिषे मुस्तफा सीको च ईजिप्तस्य लक्ष्यसम्पादकौ। 

  अस्मिन् विश्वचषके मेसेः अष्टमं लक्ष्यं, विश्वचषके आहत्य २१ तमं लक्ष्यं चास्ति ह्यः मेसीवर्येण सम्पादितम्।

 केरलम्। 

वयनाटे मृत्स्खलनं - त्रयः मृताः, पञ्च तिरोभूताः।

दुरन्तस्थानस्य दृश्यम्। 

 

मेप्पाडी [वयनाट्]>  वयनाट् जनपदे 'कल्लाटि - आनक्कांपोयिल्' प्रदेशस्थे सुरङ्गमार्गनिर्माणस्य प्रारम्भस्थाने मीनाक्षी इत्यत्र मृत्स्खलनेन इतरराज्यीयाः त्रयः कर्मकराः मृताः। प्रदेशवासिनः अभिव्याप्य १८ जनाः मृद्विलीनाः अभवन्। नव जनान् अधिगम्य आतुरालयं प्रावेशयत्। पञ्च जनाः तिरोभूताः वर्तन्ते। 

  सुरङ्गमार्गाय निर्भिद्यमानस्य बृहदुपलस्य समीपात् अपनेतुमवशिष्टः मृत्सञ्चय एव स्खलितः।  वीथीतलात् २० पादमितोन्नत्यां सञ्चिता विंशतिसहस्रं टण् मिता मृदेव अतिवृष्ट्याः परिणतेन प्रवाहिता। मङ्गलवासरे प्रभाते ११ वादने आसीदियं दुर्घटना।

Tuesday, July 7, 2026

 फिफा विश्वचषकः। 

पोर्चुगल् बहिर्गतं, रोनाल्डो वर्यस्य निराशया निवृत्तिः। 

स्पेयिनः चतुर्थांशे। 

स्पेयिनस्य विजये तद्दलीयानाम् आह्लादः, रोनाल्डो वर्यस्य निराशा च। 

डालस्> गतरात्रौ सम्पन्नायां पोर्चुगल-स्पेयिनयोः प्राक्चतुर्थांशप्रतियोगितायां स्पेयिनः पोर्चुगलं प्रत्युत्तररहितेन लक्ष्यकन्दुकेनैकेन पराजित्य चतुर्थांशचक्रं प्राविशत्। स्पर्धायाः क्षतपरिहारनिमिषेषु स्पेयिनस्य  मैकल् मेरीनो नामकेन प्राप्तं लक्ष्यं पोर्चुगलस्य बहिर्गमनं स्पेयिनस्य चतुर्थांशचक्रप्रवेशं च साध्यं कृतम्। 

  अनेन विश्वचषकेन विश्वचषकात् क्रीडानिवृत्तिं उद्घोषितवतः क्रिस्ट्यानो रोनाल्डो इति क्रीडाराजस्य पराजयः तमिव लक्षशः आराधकानपि निराशागर्तम् अपातयत्।

 नरेन्द्रमोदिने इन्डोनेष्यायां  हृद्यं स्वीकरणम्। 

मोदिनं इन्डोनेष्यायाः राष्ट्रपतिः स्वीकरोति। मोदिनः विमानं इन्डोनेष्यायुद्धविमानानि अनुगच्छन्ति। 

जकार्ता> त्रिराष्ट्रसन्दर्शनस्य अंशतया सोमवासरे इन्डोनेष्यां प्राप्तवन्तं भारतस्य प्रधानमन्त्रिणं नरेन्द्र मोदिनम् इन्डोनेष्यायाः राष्ट्रपतिः प्रबोवो सुबियान्तो वर्यः विमाननिलयं प्राप्य स्वीकृतवान्। तत्र सन्निहितस्य भारतीयजनसञ्चयस्य कण्ठेभ्यः "भारतमाता की जय्" "मोदी मोदी--" आह्वानानि उद्गतानि। इन्डोनेष्यायाः परम्परागतकलारूपाणि मोदिनः स्वीकरणार्थं सज्जीकृतानि आसन्। यदा नरेन्द्र मोदिनः विमानं इन्डोनेष्यायाः व्योमसीमां प्राविशत् ततः आरभ्य इन्डोनेष्यायाः युद्धविमानानि अन्वगच्छन् च।

 अयोध्या धनापहरणम्।

चम्पत्त रायिनः त्यागपत्रं स्वीकृतम्।

अयोध्या> अयोध्या राममन्दिरे भक्तजनैः समर्पितानां धनराशीनाम् अपहरणविषयमालक्ष्य समर्पितं, मन्दिरपरिपालनन्यासस्य मुख्यकार्यदर्शिनः चम्पत्त रायिनः तथा न्याससदस्यः अनिल मिश्रा इत्यस्य च त्यागपत्रं  सोमवासरे सम्पन्ने न्यासोपवेशने अङ्गीकृतम्। न्यासाध्यक्षस्य नित्यगोपालदासस्य आध्यक्षे सम्पन्ने उपवेशने नव स्थिरसदस्याः भागं गृहीतवन्तः।

 गाज़ा- प्रशासनम् हमास-संघटनया विसर्जितम्। अधिकारहस्तान्तरणं च

     गासा-नगरम्> गाज़ा-क्षेत्रे स्वकीयं शासनं विसृज्य हमास-संघटना अधिकारं 'पलेस्टीनियस्य समितये दास्यति। एषा समितिः तकनीकी-विशेषज्ञैः (Technocrats) निर्मास्यते। डोनल्ड ट्रम्पस्य शान्ति-योजनानुसारम् एषः निर्णयः स्वीकृतः। तथापि, पूर्वतनमन्त्रिपरिषदः कर्मचारिणः च स्वपदस्थाने एव स्थास्यन्ति। सुरक्षा-व्यवस्थायाः उत्तरदायित्वं पुनः हमास-संघटनायाः हस्ते एव भविष्यति।

Monday, July 6, 2026

 चरितम् अनुवृत्य नोर्वे। 

 ब्रसीलं प्रभञ्ज्य चतुर्थांशे। 

एर्लिङ् हालण्टः। 

न्यूयोर्क्> गतरात्रौ न्यू जर्सी क्रीडाङ्कणे सम्पन्ने षोडशगणीयचक्रस्य अन्यतमे प्रतिद्वन्द्वे पञ्चवारं विश्वचषकवीरतापदं प्राप्तवन्तं ब्रसीलगणं १ - २ इति लक्ष्यप्रकारे प्रभञ्ज्य नोर्वे चतुर्थांशचक्रं प्राविशत्। नोर्वेगणस्य श्रेष्ठक्रीडकस्य 'एर्लिङ् हालण्ट'स्य लक्ष्ययुगलमेव नोर्वेविजयस्य आधारः। स्थानेतरादेशत्वेन आगतस्य नेय्मरस्य लक्ष्यमासीत् ब्रसीलस्य समाश्वासः। परस्परस्पर्धाचरित्रे अद्यावधि नोर्वेदलं पराजापयितुं ब्रसीलः न शशाक। 

  क्रीडायाः प्रथमार्धे उभाभ्यामपि दलाभ्यां सविक्रमक्रीडा प्रदर्शिता अपि लक्ष्यजालं न कम्पितम्। १३ तमे ब्रसीलस्य दौर्भाग्यः आरब्धः। ब्रसीलानुकूलाय लब्धः दण्डप्रहारः ब्रूणो गिमारसेन कृतोSपि नोर्वेदलस्य लक्ष्यरक्षकेण और्जन् नेय्लान्ट् इत्येषः  उत्प्लुत्य रक्षितवान्। विश्वचषकस्य चरित्रे ४० वर्षाणामाभ्यन्तरे प्रथमा दण्डप्रहारनिष्फलता!

  द्वितीयार्धे अन्यस्थानीयेन आगतः नोर्वे क्रीडकः आन्ड्रियास् षेन् ड्रूपः क्रीडागतिं परिवर्तितवान्। तस्य साहाय्येन नोर्वेदलस्य सविक्रमक्रीडकः एर्लिंग हालण्टः ७९, ८९ निमिषद्वेये अत्युज्वलं लक्ष्यद्वयं सम्प्राप्तवान्। अनेन हालण्टः अस्मिन् विश्वचषके सप्त लक्ष्याणि सम्पाद्य मेसी, एम्बापे वर्ययोः समशीर्षः जातः। नोर्वे २-० इति अग्रे। 

  ६९ तमे निमिषे अन्यस्थानीयेन आगतः ब्रसीलस्य श्रेष्ठक्रीडकः नेय्मरः ९०+९तमे  निमिषे लब्धेन दण्डप्रहारेण लक्ष्यमवाप्तः अपि स्वदलं रक्षितुं तन्नपर्यप्तमभवत्। ब्रसीलस्य दौर्भाग्यं पूर्णं जातम्।

क्रीडान्त्ये क्रीडाङ्कणे पराजयेन विलपन् नेय्मरः।

 येमने हूतयः १४ सैनिकान् जघ्नुः। 

एडन्> येमनराष्ट्रे आधिकारिकसर्वकारस्य सैन्यस्य १५ भटाः हूतिनामकसायुधसंघस्य आक्रमणे हताः। 'होदैदा'नगरसमीपं हय्स् जनपदस्थे जबल् दुबास् इत्यत्र आसीत् आक्रमणम्। २३ सैनिकाः संघट्टने व्रणिताः। समीपकाले यमने वृत्तं अतीव रक्तरूषिताक्रमणम् अस्त्येतत् इति ए एफ् पि इति वार्तासंस्थया वृत्तान्तीकृतम्।

 फ्रान्सः चतुर्थांशे; प्रतिद्वन्द्वी मोरोक्को।

लक्ष्यसम्पादने एम्बाप्पे मेसेः समः।

किलियन् एम्बापे। 

डालस्> पराग्वे दलीयानां शारीरिकप्रहराणि, ३९ डिग्री तापं चातिक्रम्य फ्रान्सः प्रतियोगिनं १-० इति लक्ष्यक्रमेण पराजित्य विश्वचषकपादकन्दुकस्पर्धायाः चतुर्थांशचक्रं प्राविशत्। ७० तमे निमिषे लब्धं दण्डप्रहारं [Penalty kick] जालं प्रवेशितवान्  नायकः किलियन् एम्बाप्पे एव फ्रान्सस्य विजयशिल्पी। 

  अस्मिन् विश्वचषके एम्बाप्पेवर्यस्य सप्तमं लक्ष्यकन्दुकम् अस्तीदम्। अनेन लक्ष्यसंग्रहणे लयोलण् मेसेः समः अभवत्। आहत्य विश्वचषकलक्ष्येषु १९ संख्याकं प्राप्य मेसेः लक्ष्यैकस्मात्  पृष्ठतः अस्ति। षट्भिः  विश्वचषकैः   अस्ति मेसीवर्यस्य २० लक्ष्यप्राप्तिः। किन्तु २७ वयस्कः एम्बाप्पे त्रिभिः विश्वचषकैः १९ लक्ष्याणि सम्पादितवान्।

 केरले तीव्रवृष्टिः भविष्यति।

अनन्तपुरी> केरले कोष़िक्कोट्, कण्णूर्, कासरगोड् जनपदेषु अतितीव्रवृष्टिः स्यादिति केन्द्रीय ऋतुविज्ञानीयविभागेन निगदितम्। अतः एषु जनपदेषु सोमवासरे मङ्गलवासरे च ओरञ्जजागरूकता घोषिता। इतरेषु जनपदेषु पीतजागरूकता निर्दिष्टा। नवमदिनाङ्कपर्यन्तम् आकेरलं महती वृष्टिः भविष्यति।

Sunday, July 5, 2026

 अयोध्यासमर्पितधनापहरणम्।

निर्णायकोपवेशनं श्वः। 

अयोध्या> राममन्दिरे भक्तजनैः समर्पितानां सुवर्ण-रजत-मुद्रादिधनानाम् अपहरणविवादस्य आधारे श्रीराम जन्मभूमितीर्थ मन्दिरपालनन्यासस्य [Temple Trust] प्रथमोपवेशनं सोमवासरे अपराह्णे त्रिवादने सम्पत्स्यते। न्यासाध्यक्षस्य महन्त् गोपाल दासस्य आश्रमे अस्ति उपवेशनम्। 

  पञ्चसंख्याकानि प्रकरणानि चर्चिष्यन्ते। पूर्वीयकार्यदर्शिप्रमुखः चम्पत् रायि, पूर्वसदस्यः अनिल मिश्रः  इत्यनयोः  स्थानत्यागपत्रमधिकृत्य भवेत् प्रथमा चर्चा। 

  राममन्दिरस्य शासननिर्वहणस्य कार्यक्षमता, २०२५-२६ वर्षस्य आयव्ययानाम् अवलोकनम् इत्यादीनि चर्च्यविषयेषु सन्ति।

 नरेन्द्रमोदिनः त्रिराष्ट्रसन्दर्शनं श्वः आरभ्यते। 


नवदिल्ली> राष्ट्रसुरक्षा, व्यापारः, समुद्रसुरक्षा इत्यादिषु भारतेन सह सहयोगं लक्ष्यीकृत्य प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी इन्डोनेष्या, आस्ट्रेलिया, न्यूसिलान्टः इत्येतानि राष्ट्राणि सम्पश्यति। जूलाय् षष्ठदिनाङ्कतः ११ तमदिनाङ्कपर्यन्तमेव सन्दर्शनम्। 

  ४० वर्षेभ्यः परमेव कश्चन भारतप्रधानमन्त्री न्यूसिलान्टं सम्पश्यति।

 भारत-इङ्लाण्ट् टि-२० परम्परा।

भारतस्य पराजयः। 

सूर्यवंशिनः प्रथमक्रीडा। 

माञ्चस्टर्> अन्ताराष्ट्रक्रिकट्स्पर्धायां भारताय क्रीड्यमानः न्यूनतमवयस्कः इति प्रशोभया वैभव सूर्यवंशी क्रीडितवानपि  भारतम् इङ्लाण्टेन  पराजितम्। द्वितीये टि-२० प्रतिद्वन्द्वे चतुर्भिः द्वारकैः आसीत् भारतस्य पराजयः। 

  प्रथमं कन्दुकताडनं कृतवान् भारतगणः २० क्षेपणचक्रेषु सप्त ताडकानां विनष्टे १९० धावनाङ्कान् सम्पादयामास। इदंप्रथमतया भारतस्य क्रीडावसनं धृत्वा सञ्जू सांसणस्य स्थाने प्रारम्भताडनं कृतवान् वैभव सूर्यवंशी १० कन्दुकेभ्यः १४ धावनाङ्कान् सम्पाद्य बहिर्नीतः। तस्य प्रकटने षट्कद्वयमासीत्। अनन्तरं नायकः श्रेयस् अय्यरः (३७ धावनाङ्काः), इषान किषनः (४९), अभिषेक शर्मा (४३) च भारतस्य प्रमुखाः सम्पादकाः। किन्तु प्रत्त्युत्तरक्रीडायाम् इङ्लाण्टः जेकब् बतलः (७६*), हारी ब्रूकः (३९),टों बान्टणः (३९) इत्येतेषाम् अतुल्यविक्रमे विजयलक्ष्यं प्राप।

 भारतीयक्रिकट् नभोमण्डले नूतनसूर्योदयः। 

वैभव सूर्यवंशी भारताय प्रथमतः क्रीडितवान्।

वैभव सूर्यवंशी । 

सच्चिन् टेण्डुल्करस्य कीर्तिमानम् अतिक्रान्तम्। 

माञ्चस्टर्> भारतीयवरिष्ठक्रिकट्गणस्य परं नूतनः ऊर्जवैभवः। अन्ताराष्ट्र क्रिकट् स्पर्धासु भारताय प्रथमतया क्रीडन् न्यूनतमवयस्कः इति प्रशस्तिः कौमारतारे वैभवसूर्यवंशिनौ प्रतिष्ठाप्यते। शनिवासरे माञ्चस्टर् क्रीडाङ्कणे इंगलान्टं विरुध्य सम्पन्ने द्वितीये टि-२० प्रतिद्वन्द्वे क्रीडितवान्। 

  १५ वर्षाणि ९९ दिनानि चास्ति सूर्यवंशेः वयः। १९८९ तमे वर्षे पाकिस्थानं विरुध्य निकषस्पर्धायां  सच्चिन् टेण्डुल्करे इदंप्रथमतया क्रीडिते तस्य वयः १६ वर्षाणि २०५ दिनानि चासीत्। 

  अन्ताराष्ट्र क्रिकट् समित्याः [ICC] पूर्णसदस्यत्वोपेतराष्ट्रेभ्यः इदंप्राथम्येन क्रीडन् कनिष्ठतमः द्वितीयो भवति वैभव सूर्यवंशी। पाकिस्थानस्य हसन् रासाभिधेयः भवति प्रथमस्थानीयः। तदा तस्य वयः १४ वर्षाणि २२७ दिनानि चासीत्। बिहारे तेजपुरं निवासीयस्य सूर्यवंशिनः अतीते ऐ पि एल् स्पर्धासु वैभवः एव राष्ट्रीयगणप्रवेशाय मार्गः अभवत्।

 मोरोको चतुर्धांशे। 

टेक्सस्> फिफा विश्वचषकस्य प्रथमे प्रचतुर्धांशप्रतिद्वन्द्वे आतिथेयं कानडादलं पराजित्य मोरोको चतुर्धांशं प्राविशत्। उत्तररहितेन लक्ष्यकन्दुकत्रयेण अस्ति मोरोकोदलस्य विजयः। असदीन् उनाहि नामकः लक्ष्यद्वयं प्राप्तवान्। सूफियाने रहीमि नामकः तृतीयं लक्ष्यं प्राप्तवान् च।