OUR YouTube Channel 1. SampratiVartah |  
Statutary Warning- चलन मुद्रिका download कृत्वा विद्यालयेषु प्रदर्शनीया https://twitter.com/samprativartah

marquee

संस्कृतपठनेन बुद्धि: वर्धते इति मतिमुन्नीय गवेषका:॥ व्यावहारिकप्रयोगैः संस्कृतं राष्ट्रियभाषा भवितव्या - डॉ. बलदेवानन्दसागरः।

Social Media

Sunday, June 7, 2026

 वर्षाकालदुष्प्रभावः

केरले पञ्च मरणानि। 

अनन्तपुरी> वर्षाकालमारभ्य दिनत्रये अतीते केरले विविधप्रदेशेषु पञ्च जनाः मृताः। तेषु त्रयः बालकाः भवन्ति। 

  कोष़िक्कोट् जनपदे स्नानार्थं नदीं गत्वा प्रवाहे निपत्य माता सप्तवयस्कः पुत्रश्च मृतौ। कासरगोडजनपदे वृष्ट्या गृहस्य आवेष्टकं निपत्य द्वौ बालकौ मृतौ। तृश्शूर् जनपदे एकः युवकः वृक्षनिकृन्तनः मृतः। दशमदिनाङ्कपर्यन्तं तीव्रवृष्टिः अनुवर्तिष्यते इति ऋतुविज्ञानीयविभागेन निगदितम्।

 जन्तर् मन्तर् क्रीडाङ्कणे सी जे पी युवसामाजिकसंघटनस्य प्रतिषेधः सम्पन्नः। 

जन्तर मन्तरे प्रतिषेधाय सञ्चितवन्तः जनाः। 

नवदिल्ली> नीट्, सि बी एस् ई परीक्षाणां कृत्यविलोपम् आलक्ष्य केन्द्र विद्याभ्यमन्त्रिणा धर्मेन्द्र प्रधानेन स्थानं त्यक्तव्यम् इति कार्यमुन्नीय राष्ट्रराजधान्यां सी जे पी [कोक्रोच् जनता पार्टी]  नामक युवजनसमाजस्य प्रत्यक्षप्रतिषेधः सम्पन्नः। 'सामाजिकमाध्यमान्दोलनम्'  इति रीत्या आरब्धस्य सी जे पी युवजनसमाजस्य प्रथमे प्रत्यक्षरोषप्रकटने सहस्रशः युवजनाः भागं कृतवन्तः। 

  कोक्रोच् जनता पार्टी इत्यस्य स्थापकः अभिजित् दीप् के इत्यस्य ओम् लैन् द्वारा आह्वानमनुसृत्य जन्तर् मन्तर् क्रीडाङ्कणे प्राप्तानां युवकानां हस्तेषु राष्ट्रियध्वजं पुष्पाणि च दृश्यन्ते स्म। ह्यः आसीत् अभिजित् दीपस्य अमेरिकातः स्वदेशं प्रति आगमनम्। 

  प्रभाते दशवादने आरब्धः प्रतिषेधः सायं उपचतुर्वादने समाप्तः। सप्ताहाभ्यन्तरे विद्याभ्यासमन्त्रिणः स्थानत्यागं न भविष्यति तर्हि राष्ट्रव्यापकं प्रतिषेधं विधास्यतीति अभिजित् दीप् के वर्येण प्रोक्तम्।

 वैभवसूर्यवंशी भारतस्य वरिष्ठसंघे। 

वैभव सूर्यवंशी।

भारतीयसंघं प्राप्नुवन् कनिष्ठतमः क्रीडकः। 

सूर्यकुमारः निराकृतः; सञ्जू अन्तर्भूतः। 

मुम्बई> कतिपयकालेन क्रिकटक्रीडाक्षेत्रे तरङ्गायितः कौमारवयस्कः कन्दुकताडकः वैभव सूर्यवंशी भारतस्य वरिष्ठदलं प्राप्यमाणः कनिष्ठकमः क्रिकट्तारमभवत्। अस्य मासस्यान्त्ये अयर्लान्डे ततः इङ्गलाण्टे च आयोज्यमानासु टि-२० क्रीडासु एव सूर्यवंशिनः स्थानम्। 

  १५ वर्षाणि, ७१ दिनानि च वयस्के वैभवे क्रीडासंघं प्राप्ते क्रिकट् इतिहासस्य सच्चिन् टेण्टुल्करस्य नाम्नि भूतः विश्वविक्रमः [world record] पुरावृत्तमभवत्। यदा सच्चिनः भारताय प्रथमं क्रीडितवान् तदा तस्य वयः  १६ वर्षाणि २०५ दिनानि चासीत्। 

  सूर्यकुमार यादवं नायकस्थानात् संघाच्च निष्कासितः।नायकस्थाने श्रेयस् अय्यरः नियुक्तः। टि -२० विश्वचषके उज्वलप्रकटनं प्रदर्शितवान् सञ्जू सांसणः  अपि भारतदले अन्तर्भूतः।

 राष्ट्रे ४८ उत्क्षेपिणीषु 'ई-८५' इन्धनम्।

राष्ट्रे ई-८५ एथनोल्मिश्रितेन्धनं मन्त्री हरदीप सिंह पुरी उद्घाटयति। 

नवदिल्ली> भारते ८५% एथनोल् नामकरासवस्तूपेतम् इन्धनं  - ई ८५ - विश्वपर्यावरणदिने बहिर्नीतम्। शुक्रवासरे केन्द्र पेट्रोलियं मन्त्री हरदीप सिंह पुरी दिल्ल्याम् इन्डियन् ओयिल् उत्क्षेपिणीकेन्द्रे अस्य उद्घाटनमकरोत्। 

  विविधेन्धनवाहनेभ्यः [flex fuel vehicles] सज्जीकृते अस्मिन् ई-८५ इन्धने ८५ प्रति शतं एथनोल् अवशिष्टं पेट्रोल् चास्ति। 

  इदानीं आराष्ट्रं ४८ उत्क्षेपिणीषु ई - ८५ इन्धनं लभ्यते। डिसम्बरमासे ५०० उत्क्षेपिणीभ्यः लभ्यते। २०२७ वर्षान्त्ये ५००० उत्क्षेपिणीभ्यः इदमिन्धनं लप्स्यते। पेट्रोलियम् इन्धनानाम् आयातं न्यूनीकर्तुमुद्दिश्य एव अयं नूतनः प्रक्रमः।

 रष्यातः भारताय 'सुखोय्-५७' वाग्दत्तम्। 

सेन्ट पीटेर्स्बर्ग्> रष्यायाः पञ्चमपरम्परायां वर्तमानं युद्धविमानं सुखोय् - ५७ नामकं भारताय दास्यतीति रूसीयराष्ट्रपतिः व्लादिमिर् पुतिनः अवोचत्। भारते रष्यया सह सुखोय् - ५७ युद्धविमानं निर्मातुं सन्नद्धता अपि तेन निगदिता। विविधवार्तासंस्थानाम् अधिकारिभिः सह कृते मेलने आसीत् तस्यायं प्रस्तावः। 

  भारतस्य विश्वस्तः सहयोगी भवति भारतमिति पुतिनेन प्रोक्तम्। भारत-रूसयोः सौहृदं विनाशयितुं केषांचित् पाश्चात्यराष्ट्राणां प्रयत्नः विफलः भवेदिति सः अवदत्।

Saturday, June 6, 2026

 विविधेन्धनवाहनानाम् उपयोगं वर्धापयितुं केन्द्रप्रशासनम्।

८५% एथनोल् युक्तेन्धनं प्रयुज्यते। 

मुम्बई> राष्ट्रे विविधेन्धनवाहनानाम् [Flex Fuel Vehicles] उपयोगः वर्धापयिष्यते इति केन्द्र पेट्रोलियं-प्रकृतिवायुविभागस्य मन्त्री हरदीप सिंह पुरी प्रावोचत्। तदर्थं ८५% एथनोल् युक्तवाहनानि राष्ट्रे  व्यापकं कर्तुं प्रचारं विधास्यति। पेट्रोलियेन्धनस्य आयातं नयूनीकर्तुमेव अस्य उद्देश्यमिति मन्त्रिणा प्रोक्तम्। 

  प्रारम्भस्तरे दिल्ली-एन् सि आर् क्षेत्रं, पूने,नासिक् इत्येतेषु स्थानेषु अभियोजनेयं विधास्यते। ५०० एथनोल् उत्क्षेपणयन्त्राणि [pump] अचिरेण एषु स्थानेषु सज्जीकरिष्यन्ति। वर्षेणैकेन उत्क्षेपणयन्त्राणां संख्या ५००० इति वर्धिष्यते। मारुति सुसुकी संस्थायाः फ्लेक्स् फ्यूवल् वाहनं 'वागण् आर्' इत्यस्य प्रस्तितिवेलायामासीत् मन्त्रिणः अयं प्रस्तावः।

 आन्डमानतटे बृहत्परिमाणे प्रकृतिवायुसञ्चयः।

आन्डमानसमुद्रान्तर्भागे प्रकृतिवाय्विन्धने अधिगते। 

हैदराबादः> आन्डमान निकोबार द्वीपसमीपे समुद्रतीरे बृहत्परिमाणे वायुरूपं प्रकृतेन्धनम् अधिगतम्। द्वीपसमूहस्य पूर्वतटात् १५ कि मी दूरे 'ओयिल् इन्डिया लिमिटड्' संस्थायाः 'श्रीविजयपुरं-३' इत्यस्मिन् पर्यवेक्षणकूपे अस्ति वाय्विन्धनस्य सान्निध्यम् अधिगतम्। केन्द्र पेट्रोलियं-प्रकृतिवायुमन्त्री हर्दीप सिंह पुरी वृत्तान्तमिदं निगदितवान्। 

  समुद्रस्य ३५५ मीटर् अधस्तात् १९०० मीटर् भौमान्तर्भागे अस्ति वायुसान्निध्यं दृष्टम्। राष्ट्रस्य समुद्रान्तरपर्यवेक्षणाभियोजना 'समुद्रमन्तन् मिषन्' इत्यस्मिन् एव अयमभिमानोपलब्धिः।

 उत्तरप्रदेशः

नोयिडायां स्थानद्वये अग्निबाधा। 

नोयिडा> राष्ट्रराजधानीसमीपे उत्तरप्रदेशस्थे नोयिडाप्रदेशे 'सेक्टर् ७४' इत्यत्र वाससमुच्चये अग्निबाधा दुरापन्ना। जनापायः नाभवत्। २८ श्रेणीयुक्तस्य वाससमुच्चयस्य १२ तमश्रेण्यामासीत् अग्निबाधा। 

 'सेक्टर् ५२' इत्यत्र शताब्दि विहारे अतिथिवासस्थाने अपि शुक्रवासरे अग्निबाधा जाता। तत्रापि जनापायः नाभवत्।

 संस्कृतविश्वविद्यालयपरिसरः निशाशलभैः सम्पन्नः।

जैववैविध्यानुशीलनं कृतवन्तः के ए श्रीजीत्, पि जि मनोज्, पि धन्या, ऐश्वर्या सुरेष्, टि आदर्शः च।

कालटी> श्रीशङ्कराचार्य संस्कृत विश्वविद्यालयस्य आस्थानकेन्द्रं कालटीपरिसरः जैववैविध्यैः सम्पन्न इति अनुशीलने प्रत्यभिज्ञातम्। शलभेषु निशाशलभेषु च अधिकं जैववैविध्यम् अत्र दृश्यते। केरले इतःपर्यन्तं प्रत्यभिज्ञातेषु २२१५ निशाशलभजातिप्रकारेषु [species] ३६३ वर्गाः अत्र विद्यन्ते। विश्वविद्यालयस्य 'सुकृति' नामकस्य अरण्यसमाजस्य [Forestry club] नेतृत्वे आसीत् जैववैविध्यस्य आधिकारिकम् अङ्कनं कृतम्। 

  २०२४ ओक्टोबरमासे अनुशीलनं समारब्धम्। ऊर्णनाभः (१६ जातिप्रकाराः), सस्यानि (१४१ जातिप्रकाराः), मण्डूकः (६ जातिप्रकाराः), सर्पाः (८ जातिप्रकाराः) इत्येते च कालटी मुख्यपरिसरे विद्यन्ते। भौमशास्त्रे शोधच्छात्रः टी आदर्शः, समाजसदस्यौ तथा आंगलेयविभागे शोधच्छात्रे ऐश्वर्या सुरेषः, पी धन्या, चरित्रविभागे गवेषक‌ः के ए श्रीजित्, विश्वविद्यालयस्य ग्रन्थशालातः सेवानिवृत्तः जीविनिरीक्षकः पी जी मनोजः इत्येतैः एव अनुशीलनानन्तरम् आवेदनपत्रं सज्जीकृतम्। पि जी मनोजेन प्रोक्तं यत् परिसरात् अधिगम्यमानानां जीविनां चित्राणि Eye naturalist platform इत्यत्र उपारोपणं [upload] कृत्वा Geo-tag क्रियन्ते च। अनन्तरं कृत्रिमबुद्धिमत्तायाः (AI) साहाय्येन प्रत्यभिज्ञायन्ते। आविश्वं शास्त्रज्ञाः प्रकृत्यनुशीलनकुशलाश्च इमानि अधिगमनानि स्थिरीकुर्वन्ति। 

  स्वकीयपक्षिसङ्केतेन विद्यमानः केरलस्य एक एव परिसरः भवति कालटी संस्कृतविश्वविद्यालयपरिसरः।

Friday, June 5, 2026

 केरलम्।

राज्यस्य आर्थिकस्वास्थ्यविषये धवलपत्रं प्रकाशितम्। 

मुख्यमन्त्री वी डी सतीशः विधानसभायां धवलपत्रं प्रस्तौति। 

५.०७ कोटीनां ऋणसंकटः। समूलपरिष्करणमावश्यकमिति सर्वकारः।

आयव्ययपत्रसम्मेलनं १९ तमे दिनाङ्के आरप्स्यते। 

अनन्तपुरी> केरलस्य  आर्थिकस्वास्थ्यस्थितिमधिकृत्य नूतनेन यू डी एफ् सर्वकारेण सज्जीकृतं  धवलपत्रं वित्तमन्त्रिपदं वहन् मुख्यमन्त्री वि डि सतीशः विधानसभायां समर्पितवान्। राज्यं ५. ०७लक्षं कोटि रूप्यकाणाम् ऋणबन्धने वर्तते। सर्वकारसेवकेभ्यः अनुबद्धकेभ्यश्च [contractors] ४८,७७३ कोटि रूप्यकाणि  अवश्यं दातव्यानि सन्ति। 'किफ्बी' संस्थया जाता ऋणग्रस्तता ५६,००० कोटि अस्ति।  ऋणमोक्षाय  न   केवलव्ययाकुञ्चनं किन्तु समग्रं परिष्करणम् आवश्यकमिति मुख्यमन्त्री  प्रस्तुतवान्। 

  भूतपूर्वः 'केबिनट् सेक्रेटरी' पदीयस्य डो के एम् चन्द्रशेखरस्य आध्यक्ष्ये आर्थिक कुशलौ प्रोफसर् सी वीरमणिः, डी नारायणः इत्येतयोः सदस्यत्वे च  आसीत् धवलपत्रस्य सज्जीकरणम्। 

  मुख्यमन्त्री वि डि सतीशः परं वार्ताहरसम्मेलने धवलपत्रस्य विशदीकरणं power point साहाय्येन कृतवान्। किन्तु यानि धवलपत्रे परामृष्टानि तानि वस्तुताविरुद्धानि इत्यादिक्षिप्तं विपक्षीयैः।

 मध्यप्रदेशे हल्मा-परम्परायाः पुनरुज्जीवनम्  

​मध्यप्रदेशे हल्मा-प्रथायाः पुनरुज्जीवनं जनजातीयपरम्परायाः प्रभावः प्रकटयति। बोरपाडाग्रामे पङ्किलकूपस्य पुनरुद्धारणाय तथा च स्वावलम्बनस्य पुनः प्राप्तये भिल्लजनजातीयाः बहुभ्यः वर्षेभ्यः प्रचलन्तीं निःशुलक-सामूहिकश्रमस्य पद्धतिं पुनरुज्जीवितवन्तः। मध्यप्रदेशस्य झाबुआमण्डलस्य बोरपाडाग्रामे एकस्य सार्वजनिककूपस्य स्वच्छतायै पुनरुद्धाराय च भिल्लपरम्परायाः 'हल्मा' इति प्रथां ग्रामवासिनः पुनराविष्कृतवन्तः (पुनरुज्जीवितवन्तः)।

​पञ्चायतसंसदि पुनः पुनः कृताः प्रार्थनाः यदा विफलाः अभवन्, तदा  षट्-विंशत्यधिक-द्विसहस्र (२०२६)  तमस्य वर्षस्य मई-मासस्य षष्ठे दिनाङ्के कूपतः पङ्कं, शिलाखण्डान्, अवकरं च निष्कासयितुं ग्रामवासिनः कूपसमीपं सम्मिलिताः।।

​एषः प्रयासः दर्शयति यत् जनजातीयज्ञानं सामूहिक-प्रवृत्तिः च स्थानीयविकासं कथं पोषयितुं शक्नोति, विशेषतः यदा सर्वकारीयसेवाः विफलाः भवन्ति। ​कस्यापि महानगरस्य आव्हानानि इव कठिनाः समस्याः एव अस्य ग्रामस्य दैनन्दिनजीवनं बाधन्ते। नगरेषु विद्यमानाः क्लेशाः प्रायः प्रवृत्तिषु (वार्तासु) प्रकटीभवन्ति, परन्तु ग्रामस्य कष्टानि अधिकं मौनेन एव सह्यन्ते इति एव विशेषः (भेदः)।

​हल्मा-प्रथायाः स्वरूपम्: -

पारस्परिक-सहयोगस्य सामाजिक-दायित्वस्य च आधारेण, निष्कृतिं विना जनाः यत्र सम्मिल्य कार्यं कुर्वन्ति सा एका पारम्परिका सामूहिकश्रमपद्धतिः अस्ति

 दशमदिनाङ्कपर्यन्तं केरले महती वृष्टिः।

अनन्तपुरी> केरले वर्षाकालः संप्राप्तः इति ऋतुविज्ञानीयविभागेन  निगदितम्। तस्य अंशतया जूण् १० तमदिनाङ्कपर्यन्तं राज्ये महती वृष्टिः भविष्यति इति सूचितम्। शुक्रवासरे पत्तनंतिट्टातः कासर्कोट् पर्यन्तम् एकादशसु जनपदेषु ओरञ्चजागरूकता उद्घोषिता।

 विश्वचषकपादकन्दुकस्पर्धायां भारतं न क्रीडति, किन्तु भारतीयः क्रीडिष्यति। 

खत्तरस्य क्रीडासंघे केरलीयः तह्सिन् मुहम्मद जंषीदः। 

तहसिन् महम्मदः। 

कोषिक्कोट्> अद्यावधि भारतं विश्वचषकपादकन्दुके नाक्रीडत्। समीपभाविनि तथा न सम्भवेत्। किन्तु २०२६ तमवर्षस्य विश्वचषकपादकन्दुकस्पर्धायां कश्चन भारतीयः इदं प्रथमतया क्रीडितुम् सन्दर्भं लभते। केरले कण्णूर् जनपदीयः तह्सिन् मुहम्मद जंषीदः एव सः भाग्यवान्। बी संघे अन्तर्भूतस्य खत्तरराष्ट्रस्य क्रीडासंघे अङ्गमस्ति अयं १९ वयस्कः तह्सिनः। गतदिने विश्वचषकस्य खत्तरसंघे उद्घोषिते फिफाविश्वचषके क्रीड्यमानः "प्रथमभारतीयः तथा प्रथमकेरलीयः" इति चरित्रोपलब्धिः तह्सिनाय दृढीकृता। 

  कण्णूर जनपदे तलश्शेरी प्रदेशे लब्धजन्मनः जंषीदस्य पुत्रः तहसिन् मुहम्मदः इदानीं खत्तरे 'अल् दुहैल् क्लब्' इत्यस्य क्रीडकः अस्ति। २०२४ जूण्मासे विश्वचषकस्य योग्यताचक्रे अफ्गानिस्थानं विरुध्य क्रीडन् राष्ट्रियदले स्थानं लब्धवान्। अतिशीघ्रवान् क्रीडकः इति विशेषता एव तस्मै क्रीडासंघे स्थानं दृढीकृतम्। संघस्य 'प्रथम एकादशे' स्थानं न लब्धमपि सब्स्टिट्यूट् [substitute] रूपेण सः क्रीडिष्यतीति निश्चयः।

 वर्षाकालः सम्प्राप्तः। 


अनन्तपुरी> मण्सूण नामकः दक्षिण-पश्चिमीयवर्षाकालः गुरुवासरे केरलं सम्प्राप्तः। मासैकाभ्यन्तरे आभारतं वर्षाकालः प्राप्स्यतीति केन्द्र ऋतुविज्ञानीयविभागेन निगदितम्। 

  केरलमतिरिच्य माही, कर्णाटकं, तमिलनाटस्य केचित्प्रदेशाः इत्येतेषु स्थानेषु अपि वर्षाकालः प्राप्तः। द्वित्राणां दिनानामाभ्यन्तरे गोवा, महाराष्ट्रं, भारतस्य उत्तर-पूर्वीयराज्येषु च मण्सूणवार्षाः प्राप्स्यन्ति। वंगसमुद्रान्तरालस्य दक्षिण,दक्षिणपश्चिम,मध्य,  उत्तरपूर्वीयभागेषु वर्षा संप्राप्ता इति ऋतु विज्ञानीयविभागेन निगदितम्।

Thursday, June 4, 2026

 गुजराते बङ्गलादेशीयेभ्यः मार्गणम्। 

३०० निगृहीताः। 

अहम्मदाबादः> गुजराते अहम्मदाबादप्रदेशम् अनधिकारत्वेन अधिवसद्भ्यः बङ्गलादेशनागरिकेभ्यः आरक्षकाधिकारिभिः कृते अन्वेषणे - ओपरेषन् डेल्टा  नामके - उपत्रिशतं जनाः गृहीताः। एषु १६६ जनाः बङ्गलादेशनागरिकाः इति प्रत्यभिज्ञाताः। गतवर्षे चन्दोला तटाकपरिसरे कृते अन्वेषणे रक्षां प्राप्ताः जनाः नगरे विभिन्नस्थानेषु वासं कुर्वन्ति इति सूचना लब्धा आसीत्।

 पश्चिमेष्या पुनरपि संघर्षभरिता; रक्तरूषिता।

कुवैट् विमाननिलये इरानस्य ड्रोण् आक्रमणं- भारतीयो मृतः। 

कुवैट् नगरं> लबननविषये शान्तुपस्थापने सन्दिग्धे आक्रमण-प्रत्याक्रमणैः पश्चिमेष्या पुनरपि संघर्षभरिता जाता। कुवैटे, बहरिने च वर्तमानान् यू एसस्य निलयान् प्रति इरानेन अग्निशस्त्राणि ड्रोण् आयुधानि च प्रयुक्तानि। प्रत्याक्रमणरीत्या होर्मिस् समुद्रसङ्कोचसमीपं वर्तमानम् इरानसेनायाः नियन्त्रणकेन्द्रं यू एसेन आक्रमितम्। 

  कुवैट् अन्ताराष्ट्रविमाननिलयं विरुध्य इरानेन विधत्ते आक्रमणे एकः भारतीयः मृतः। मध्यप्रदेशीयः मन्सूर् अहम्मदः अस्ति मृतः। अनेन फेब्रुवरी २८ दिनाङ्के युद्धारम्भात् परं मृतानां भारतीयानां संख्या १० अभवत्। 

  ह्यस्तने आक्रमणे ६३ जनाः व्रणिताः। तेषु १२ जनाः भारतीयाः भवन्ति। तेषु त्रयः केरलीयाः।

 दिल्ल्यां वाससमुच्चये अग्निबाधा। 

अग्निबाधायाः दृश्यानि। 

२१ जनाः मृताः। 

मृतेषु ११ विदेशीयाः। 

नवदिल्ली> राष्ट्रराजधानीं प्रकम्पितायाम् महत्याम् अग्निबाधायां ह्यः २१ जनाः दग्धाः। बुधवासरे प्रभाते दक्षिणदिल्ल्यां मालव्यानगरस्थे 'फ्लरिस् स्टे बी आन्ड् बी' - Flourish Stay B&B- नामके वाससमुच्चये आसीत् महदग्निबाधा। उपपञ्चाशत् जनाः आहताः सन्तः विभिन्नेषु आतुरालयेषु परिचर्यायां वर्तन्ते। 

  मृतेषु ११ विदेशीयाः अपि सन्ति। नैजीरिया, मोसांबिक्, लैबीरिया, बङ्गलादेशः इत्येतेभ्यः राष्ट्रेभ्यः प्राप्ताः इति सूच्यते।

 कर्णाटकम्।

डि के शिवकुमारः मुख्यमन्त्रिपदं प्राप्तवान्।

डि के शिवकुमारः शपथं कुर्वन् पदं स्वीकरोति। 

बङ्गलुरु> कर्णाटकराज्ये मुख्यमन्त्रिरूपेण कोण्ग्रस् नेता डि के शिवकुमारः प्रतिज्ञावाचनं कृत्वा कार्यभारम् प्राप्तवान्। लोकभवने 'ग्लास् हौस्' इत्यत्र राज्यपालः तावर चन्द गहलोट् वर्यः प्रतिज्ञावाचनं कारितवान्। शिवकुमारेण सह १२ मन्त्रिणः अपि शपथं कृत्वा  अधिकारं प्राप्तवन्तः। जि परमेश्वरः उपमुख्यमन्त्री भविष्यति। 

  सिद्धरामय्ये स्थानत्यागे कृतवति अस्ति डि के शिवकुमारस्य पदप्राप्तिः। कोण्ग्रस् नेतृवरिष्ठाः राहुल गान्धी, मल्लिकार्जुन खार्गे, के सि वेणुगोपालः, केरलस्य मुख्यमन्त्री वी डी सतीशः इतरे मन्त्रिणः इत्यादयः प्रतिज्ञावाचन कार्यक्रमे भागं कृतवन्तः।

 सि बी एस् ई कृत्यविलोपे परिहारप्रक्रमः। 

अध्यक्षः कार्यदर्शी च निष्कासितौ। शिक्षामन्त्री सुरक्षितः।

नवदिल्ली> सि बी एस् ई संस्थायाः द्वादशकक्ष्यापरीक्षायाः 'डिजिटल्' मूल्यनिर्णये जातं कृत्यविलोपमधिकृत्य आक्षेपविमर्शनेषु केन्द्रसर्वकारेण मुखसंरक्षणप्रक्रमाः आरब्धाः। सि बी एस् ई संस्थायाः अध्यक्षः राहुल सिंहः, कार्यदर्शी हिमांशु गुप्तः च तत्तत्स्थानाभ्यां निष्कासितौ। किन्तु मुख्योत्तरदायित्वे वर्तमानः विद्याभ्यासमन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानः अस्पृश्यः वर्तते। 

  तथा च अस्मिन् वर्षे द्वादशकक्ष्याछात्राणां मूल्यनिर्णयाय Onscreen marking नामकं संविधानं निर्वोढुं ये  सन्धिं प्राप्तवन्तः तेषामुपरि अन्वेषणाय समितिः रूपीकृता। परीक्षाकृत्यविलोपे विद्याभ्यासमन्त्रिणः स्थानत्यागमालक्ष्य विपक्षीयदलानां प्रतिषेधः अपि प्रचलति।

Wednesday, June 3, 2026

 सर्वोच्चन्यायालये पञ्च न्यायाधिपाः अपि नियुक्ताः। 


नवदिल्ली> सर्वोच्चन्यायालये पञ्च न्यायाधिपाः अपि गतदिने नियुक्ताः। पञ्चाब-हरियानयोः मुख्यन्यायाधिपः शील नागुः, मुम्बई उच्चन्यायालयस्य मुख्यन्यायाधिपः श्री चन्द्रशेखरः, मध्यप्रदेशस्य मुख्यन्यायाधिपः सञ्जीव सत् देवः, जम्मु काश्मीरस्य मुख्यन्यायाधिपः अरुण पल्ली तथा वरिष्ठा नीतिज्ञा वी मोहना च नियुक्ताः। मोहनवर्यायाः नियोगेन महिलान्यायाधिपसंख्या द्वे जाते।

 यू एसेन सह चर्चा इरानेन समापिता। 

इस्रयेलस्य लबननं विरुध्य आक्रमणं हेतुः।

टेहरानं> इरान-यू एस् युद्धविरामसन्धौ मुख्यव्यवस्थासु अन्यतमः  'लबनने युद्धविरामः' इत्ययं  इस्रयेलेन उल्लंघितः इत्यारोप्य यू एसेन सह शान्तिचर्चा इरानेन समापिता। इरानीय वार्ताप्रतिनिधिः 'तस्निम्' इत्यनया संस्थया निगदितं यत् मध्यस्थद्वारा प्रचाल्यमानानि सर्वाणि आशयविनिमयानि सम्भाषणानि च इरानस्य चर्चासंघेन समापितानि। 

  रविवासरे चरित्रप्रसिद्धं 'ब्ल्यू फोर्ट् कासिल्' [Blueu fort castle]नामकं दुर्गं सन्निगृह्य इस्रयेलः लबनने स्वाधिनिवेशं प्रबलीकुरुत।लबननस्य राजधानीनगरस्य - बेय्रूत् - दक्षिणप्रदेशम् आक्रमितुं सैन्यं प्रति बञ्चमिन् नेतन्याहुः आदिशत् च। लबननं प्रति सैनिकप्रक्रमाय यू एसस्य सहयोगः लब्धः इति इस्रयेलमाध्यमैः वृत्तान्तीकृतम्।

Tuesday, June 2, 2026

 धावनाङ्कप्राप्तिवैभवे

वैभव सूर्यवंशिनः अङ्गीकारः - ऐ पी एल् ओरञ्चशिरोवेष्टनम्।

ओरञ्ज् शिरोवेष्टनं लब्धवान् वैभव सर्यवंशी इतरैः पुरस्कारैः सह। 

अहम्मदाबादः> ऐ पी एल् क्रिकट् महोत्सवे बहुषु महारथेषु सत्स्वपि धावनाङ्काSSखेटनस्य कृते दीयमानं ओरञ्चशिरोवेष्टनम् [Orange Cap] इत्यङ्गीकाराय कौमारक्रीडकः वैभव सूर्यवंशी अर्हः अभवत्। राजस्थान् रोयल्स् दलस्य नूतनः अयं 'महाप्रभः तारकः' [Super Star] १६ क्रीडाभ्यः ७७६ धावनाङ्कान् सम्पाद्य धावनाङ्कप्राप्तौ प्रथमस्थानम् अलभत। ओरञ्चशिरोवेष्टनाय स्पर्धितवन्तौ गुजरात टैटन्स् दलीयौ शुभमान गिलः (७३२), साय् सुदर्शनः (७२२) इत्येतौ अन्तिम स्पर्धायां न प्रशोभितवन्तौ। 

  सूर्यवंशी ऐ पी एल् क्रीडासु एकं शतकं, पञ्च अर्धशतकानि च प्राप्तवान्।त्रिषु क्रीडासु अर्धशतकानन्तरं नवत्युपरि धावनाङ्कान् प्राप्य शतं इत्येतत् प्राप्तप्रायःआसीत्। किंतु तदानीं सः अविचारितया रीत्या निष्कासितः अभवत्।

 आहत्य ७२ षट्काणि, ६३ चतुष्काणि च तस्य ताडनीतः जातानि। Orange Cap इत्येतत् अतिरिच्य super striker, emerging player, topest sixer , श्रेष्ठः क्रीडकः इत्येते पुरस्काराः अपि तेन लब्धाः।

 राष्ट्रिय परिवारस्वास्थ्य समीक्षणम्।

पोषकखाद्यन्यूनता वरिष्ठेषु वर्धते।

निर्णायकसूचनाः तमस्कृताः इति सर्वकारं प्रति विमर्शः च।

नवदिल्ली> केन्द्रसर्वकारस्य स्वास्थ्य-परिवारकल्याणमन्त्रालयस्य अधीशत्वे अन्ताराष्ट्रीयजनसंख्यानुशीलनकेन्द्रेण विधत्तस्य राष्ट्रिय परिवारस्वास्थ्य समीक्षणस्य विज्ञप्तिलेखः प्रकाशितः। शरीरभारसूचिका [Body Mass Index] सामान्येन आवश्यपरिमाणात् न्यूनीभूतानां महिलानां मानं नगरप्रदेशेषु वर्धते इति विज्ञप्तिलेखे सूच्यते। बालकेषु पोषकाहारन्यूनतां गणनीयरीत्या आकुञ्चयितुम् अशक्यत। किन्तु ग्रामक्षेत्रेषु पुरुषेषु तथा महिलासु च पोषकभोज्यन्यूनता वर्धते इति प्रत्यभिज्ञातम्। वृत्तिराहित्यम्, आर्थिकसन्दिग्धता च अस्य कारणमिति मन्यते। 

 महिलासु पुरुषेषु च अतिस्थूलत्वं [Obesity] नगरेषु ग्रामेषु च वर्धते। तमाखुं [tobacco] तस्योत्पन्नानि च उपयुज्यमानानां महिलानां मानं ग्रामेषु वर्धते। 

  किन्तु निर्णायकवृत्तान्तानि तमस्कृत्य एव राष्ट्रिय परिवारस्वास्थ्यसमीक्षणं विधत्तमिति विमर्शः अपि बहिःश्रूयते। राष्ट्रस्य रक्ताल्पताबाधितानां[Anemia] मानं, पाकेन्धनवातोपयोगः, स्वच्छताप्रगतिः इत्यादीनि सुप्रधानसूचकानि समीक्षणे न विद्यन्ते इत्येतत् विमर्शविधेयमभवत्।

 कर्णाटकम्। 

डि के शिवकुमारस्य प्रतिज्ञा बुधवासरे। 


बङ्गलुरु> कर्णाटके मुख्यमन्त्रिरूपेण कोण्ग्रस् दलस्य वरिष्ठनेता डि के शिवकुमारः जूण् तृतीयदिनाङ्के प्रतिज्ञां कृत्वा पदं प्राप्स्यति। राज्यपालः तावर् चन्द गहलोत् इत्यस्य पुरतः सायं ४. ०५ वादने प्रतिज्ञावाचनं करिष्यति। 

  स्थनत्यागं कुर्वतः सिद्धरामय्यस्य स्थाने अस्ति शिवकुमारस्य पदप्रवेशः। शनिवासरे विधानसौधस्य सभागारे सम्पन्ने कोण्ग्रसः सामाजिकसम्मेलने सः ऐककण्ठ्येन चितः। सिद्धरामय्यवर्यः तस्य नाम निरदिशत्।

Monday, June 1, 2026

 केरलम्। 

'ट्रोलिंग्' निरोधः नवमदिनाङ्कतः। 

अनन्तपुरी> केरलस्य तीरसमुद्रेषु जूण् ९ दिनाङ्कतः जूलाय् ३१ दिनाङ्कपर्यन्तं trolling नामकस्य यन्त्रवत्कृतनौकामुपयुज्य क्रियमाणस्य मत्स्यबन्धनस्य निरोधः विहितः। एषः कालखण्डः मत्स्यानां प्रमुखः प्रजननकालः इत्यतः मत्स्यसम्पदं संरक्षितुमुद्दिश्य एव ५२ दिनानां ट्रोलिंग् निरोधः विहितः। 

  तीरसमुद्रे परम्परागतधीवराणाम् उपरितलमत्स्यबन्धनाय निरोधो नास्ति। यन्त्रवत्कृतमत्स्यबन्धनयानानां कर्मकराः ये वृत्तिनष्टेन क्लेशमनुभूयमानाः, तेभ्यः अनुबन्धवृत्तिकरेभ्यश्च अस्मिन् कालखण्डे निश्शुल्कम् अन्नपरिमाणं [ration] अनुमोदयिष्यते।