OUR YouTube Channel 1. SampratiVartah |  
Statutary Warning- चलन मुद्रिका download कृत्वा विद्यालयेषु प्रदर्शनीया https://twitter.com/samprativartah

marquee

संस्कृतपठनेन बुद्धि: वर्धते इति मतिमुन्नीय गवेषका:॥ व्यावहारिकप्रयोगैः संस्कृतं राष्ट्रियभाषा भवितव्या - डॉ. बलदेवानन्दसागरः।

Social Media

Call for Papers
Samprati Vārtāḥ (Śodhamañjarī)
An International Peer-Reviewed /Refereed Research Journal on Indology and Indian Knowledge System
🌐 Publishing in: Sanskrit | English | Hindi

Friday, November 6, 2026

 कार्गिल् मध्ये वाहनदुर्घटना

द्वौ सैनिकौ मृतौ।

जम्मू> कार्गिल्-ले राष्ट्रियमार्गे सैनिकवाहनं गभीरगर्तं निपत्य द्वौ सैनिकौ मृतौ। मद्रास् रजिमेन्ट् [Madras Regiment] मध्ये हविल् दार् पदीयः केरलीयः कोष़िक्कोट् प्रदेशीयः एस् आर् अरुण राजः एव मृतः। द्वितीयः कः इति सूचना न लब्धा। गतदिने मध्याह्ने आसीत् दुर्घटना। वाहने द्वावेवास्तम्।

 क्रिस्टियानो रोनाल्डो अन्ताराष्ट्रीय पादकन्दुकात् विरतः।


लिस्बण्> पोर्चुगलराष्ट्रस्य विश्वविख्यातः पादकन्दुकक्रीडकः क्रिस्टियानो रोनाल्डो वर्यः अन्ताराष्ट्रीय पादकन्दुकक्रीडाभ्यः विरतः। किन्तु समित्यानां   स्पर्धासु [Club Football] ४१ वयस्कः सः परं क्रीडिष्यति। 

  अर्जेन्टीना इतिहासः लयणल् मेसी वर्यः समीपकाले अन्ताराष्ट्रीय पादकन्दुकक्रीडाभ्यः विरतः आसीत्। इदानीं CR 7 इति आराधकैः आह्वयमानः रोनाल्डो अपि विरमति इत्येतत् विश्वस्मिन् पादकन्दुकाराधकाणां मध्ये महच्छून्यतां जनयति।

Thursday, November 5, 2026

 यू एस् मध्यकालीननिर्वाचनम्।

ट्रम्पस्य प्रत्याघातः। 

डमोक्राट् दलः अग्रे। 

डोनाल्ड ट्रम्पः। 

वाषिङ्टणः>  यू एस् राष्ट्रे उपरिसभा [Senate], जनप्रतिनिधिसभा इत्येनं सभाद्वयं प्रति सम्पन्ने मध्यकालीननिर्वाचने राष्ट्रपतेः डोनाल्ड ट्रम्पस्य महान् प्रत्याघातः। सभाद्वयस्यापि नियन्त्रणं विपक्षस्य डेमोक्राट्दलस्य अधीने आगच्छति। शतं स्थानेपु ५४ स्थानेषु डेमोक्राट्दलस्थानाशिनः अग्रगामिनः वर्तन्ते।

  ४३५ जनप्रतिनिधिसभासु २२८ स्थानेषु डेमोक्राट्दलस्थानाशिनः विजयीभूताः। राज्यपालेषु २८ संख्याकाः डमोक्राटीयाः विजिताः। २० स्थानेषु  ट्रम्पस्य दलीयाः विजिताः। ट्रम्पस्य सुरक्षितस्थानानि बहूनि विनष्टानि। आगामिवर्षद्वये शासनाय डोनाल्ड ट्रम्पः नितरां क्लेशिष्यते इति अभिज्ञाः वदन्ति।

Wednesday, November 4, 2026

 इराने पुनरपि यू एस् आक्रमणम्।

टेहरानं> अल्पकालीनविरामानन्तरम् इराने पुनरपि अमेरिकायाः आक्रमणम्। होर्मुस् समुद्रसङ्कोचतटे वर्तमानानि इरानस्य स्थानानि लक्ष्यीकृत्य ह्रस्वमाक्रमणं कृतमिति यू एस् सेनया निगदितम्। 

  इरानस्याधीने वर्तमाने खेषमद्वीपे, हेनगामद्वीपे, बन्दार् अब्बास् इत्यत्र च स्फोटनानि वृत्तान्तीकृतानि। यू एसे निर्वाचनाय होरासु अवशिष्टेषु आसीदिदम् आक्रमणम्।

 उदग्रयानसंघट्टनं - भारतीयः मृतः।


काठ्मण्डुः> समुद्रतलात् ४५०० कि मी उच्चस्थाने 'एवरस्ट् बेस् कैंप्' [Everest Base Camp] इत्यस्य समीपम् उदग्रयानद्वयसंघट्टनेन एकः भारतीयनागरिकः मृतः। मंगलवासरे प्रभाते नेपाले सोलुखुम्बु जनपदे आसीदियं दुर्घटना। ४७ वयस्कः वसन्तकुमार बालरामरामडुः एव मृतः। उदग्रयानचालकौ, इतरः कश्चन यात्रिकः न्यूसिलान्डमधिवसन् भारतीयवंशजः च क्षताः अभवन्। कति यात्रिकाः आसन्निति सूचना न लब्धा।

Tuesday, November 3, 2026

 यू एसे मध्यकालीननिर्वाचनम् अद्य।

वाषिङ्टणः> अमेरिकायाः राजनैतिकमण्डले निर्णायकं मध्यकालीननिर्वाचनं मंगलवासरे सम्पद्यते। राष्ट्रपतेः डोनाल्ड ट्रम्पस्य रिपब्लिकन् पार्टी, विपक्षः डेमोक्रेटिक् पार्टी इत्येतयोः प्रचरणस्य अन्तिमचरणं समाप्तम्। 

  जनप्रतिनिधिसभायाः सम्पूर्णस्थानेभ्यः (४३५),  सेनट् नामकसभायाः ३७ स्थानेभ्यः (आहत्य १००) च निर्वाचनं सम्पद्यते। एतदाभ्यन्तरे ५.४ कोटि जनाः स्वमतानि प्रकटितवन्तः सन्ति।

Monday, November 2, 2026

 आन्ध्रप्रदेशं लक्ष्यीकृत्य इतरः चक्रवातः समागच्छति।

केरले षट् जनपदेषु अद्य  वृष्टिसाध्यता।

अनन्तपुरी> अर्णबचक्रवातमनुगम्य 'मुरश्' इति कृतनामधेयः इतरः चक्रवातोSपि आन्ध्रप्रदेशं लक्ष्यीकृत्य रूपीकृतः अस्ति। वंगसमुद्रान्तराले चेन्नैतः ६३० कि मी पूर्वदक्षिणदिशि एव चक्रवातस्य उद्भवः। 

  सोमवासरे चक्रवातः तीव्रः भविष्यति। मंगलवासरे प्रत्युषसि १२० कि मी यावत् शीघ्रतां समार्ज्य आन्ध्रे नेल्लूर् नरसपुरम् इत्येतयोर्मध्ये स्थाने भूतलं समेष्यतीति पर्यावरणविभागेन निगदितम्। ओडीषा, आन्ध्रप्रदेशादि राज्येषु जागरूकता पालनीया।

  केरले मुरशचक्रवातस्य प्रभावेण बुधवासरपर्यन्तं वृष्टिसाध्यता प्रोक्ता अस्ति। अतः पालक्काट्, मलप्पुरं, कोष़िक्कोट्, वयनाट्, कण्णूर्, कासरगोड जनपदेषु  अद्य पीतजागरूकता उद्घोषिता।

 मेतिल् राधाकृष्णः एष़ुत्तच्छन् पुरस्कारेण समाद्रियते।


अनन्तपुरी> केरलसर्वकारस्य अस्य वर्षस्य  परमोच्चसाहित्यपुरस्कारः - एष़ुत्तच्छन् पुरस्कारः - सुविख्यातसाहित्यकाराय मेतिल् राधाकृष्णाय दीयते। सांस्कृतिकमन्त्री पि सि विष्णुनाथः पुरस्कारोद्घोषणं कृतवान्। 

  'अनन्येन लावण्यबोधेन धिषणाबलेन च मलयालसाहित्ये नवभावुकत्वं सृष्टवान् ग्रन्थकारो भवति मेतिल् राधाकृष्णः' इति विधिनिर्णयसमित्या निर्णीतम्। अस्मिन् मासे कोष़िक्कोट् समायोज्यमाने कार्यक्रमे पुरस्कारं प्रदास्यति।

Sunday, November 1, 2026

 केरलम्।

राज्यस्तरीयविद्यालय कायिकोत्सवे तिरुवनन्तपुरं जनपदः सर्वाङ्गविजेता। 

अनन्तपुरीसंघस्य किरीटस्वीकरणम्। 

अत्लटिक्स् विभागे मलप्पुरं जनपदस्य त्रिक्रमिकविजयः; ऐडियल् विद्यालयः अत्लटिक्स् वीरः।

कोष़िक्कोट्> केरलस्य राज्यस्तरीयविद्यालय-कायिकोत्सवे अस्मिन् वर्षे अपि सर्वाङ्गविजेतृपदं [Overall Championship] तिरुवनन्तपुरं जनपदेन सम्प्राप्तम्। अनुस्यूततया तृतीयवारमेव अनन्तपुर्याः समग्रविजयप्राप्तिः। २२७ सुवर्णानि, १६० रजतानि, १७१ कांस्यानि इत्येवं क्रमेण २०१२.३ अङ्कान् सम्पाद्य एव अनन्तपुरस्य किरीटप्राप्तिः। ११७ पवन् इति भारयुतं सुवर्णचषकं शिक्षामन्त्री एन् षंसुदीनः अनन्तपुराय प्रदत्तवान्। तृश्शूर् मलप्पुरं जनपदौ यथाक्रमं द्वितीय तृतीयस्थानं प्रापतुः। 

  अत्लटिक्स् विभागे मलप्पुरं जनपदः त्रिक्रमिकविजयेन [Hattrick] किरीटं सम्प्राप। २०४.३ अङ्काः [१९ सुवर्णानि, २३ रजतानि, १९ कांस्यानि] मलप्पुरेण सम्प्राप्ताः। मलप्पुरं जनपदस्थः कटकश्शेरि ऐडियल् ई एछ् एस् एस् विद्यालयः अत्लटिक्स् विभागे किरीटं सम्प्राप।



महात्मगांधिनः प्रपौत्रस्य अमरीकास्थितस्य भूभागस्य पुनर्प्राप्तिः

 महात्मगांधिनः प्रपौत्रस्य अमरीकास्थितस्य भूभागस्य पुनर्प्राप्तिः

कनु गान्धी - (चित्रम् टी ओ ऐ)

     सूरत्>  ​गुजरातराज्यस्य सूरतनगरस्य निवासी परिमलदेशायीवर्यस्य विंशतिमासानां विधिक्रीडायाः साफल्येन महात्मगांधिनः प्रपौत्रस्य स्वर्गतस्य कनुगांधिनः तस्य पत्न्याः शिवागांधिनः च स्वामित्वे विद्यमानस्य वर्जीनिया (अमरीका) राज्यस्थितस्य ३० एकर् परिमितस्य भूभागस्य अनाधिकारक्रमणं दूरीकर्तुम् अमरीकीयायाः न्यायालयः आदेशं दत्तवान्। १९८७ तमे वर्षे क्रीतः एषः भूभागः गान्धिदम्पतीभ्यां संस्थापिताय धर्मार्थन्यासाय (Charitable Trust) समर्पितः आसीत्, यस्य प्रबन्धक-न्यासी परिमलदेशायीवर्यः अस्ति।

​१५ वर्षाणां प्रतिकूलाधिकारं (Adverse possession) स्वीकृत्य भूमेः स्वामित्वं दातुं ग्रेगोरी-ब्लैक्-नामकेन अमरीकीयनागरिकेन कृताः वादाः न्यायालयीयप्रमाणैः निरस्ताः। अक्टोबर् २१ दिनाङ्कस्य आदेशानुसारं वारेन्-कौण्टी-सर्किट्-न्यायालयस्य न्यायाधीशेन डारिल् एल्. फङ्क् वर्येण, भूमौ कृतानि अनधिकृतनिर्माणानि ३० दिनाभ्यन्तरे स्वकीयेन व्ययेन निष्कासयितुं, भूभागस्य आधिपत्यं न्यासाय समर्पयितुं च ग्रेगोरी-ब्लैक् इत्याख्यः निर्दिष्टः।

 जनसंख्यागणनस्य द्वितीयचरणं जनुवरिमासे।

नव दिल्ली> केरलमभिव्याप्य राज्येषु जनसंख्यागणनस्य द्वितीयचरणं जनुवरि २५ तमदिनाङ्के आरप्स्यते। फेब्रुवरि २८ तमे दिनाङ्के समाप्स्यते। प्रतिगृहं सदस्यानां संख्या, एकैकस्य सदस्यस्य व्यक्तिगतवृत्तान्तैः सह  सामाजिकार्थिकसूचनाः अपि संगृहिष्यन्ते। आहत्य ४० प्रश्नाः समाधेयाः भविष्यन्ति। जातिगणनमपि अस्मिन् चरणे सम्पत्स्यते।

  पूर्णतया डिजिटल् रूपेण भवति वृत्तान्तसंग्रहणम्। जनुवरि दशमदिनाङ्कतः २४ पर्यन्तं आत्मना एव वृत्तान्तसमर्पणाय [Self Enumeration] सुविधा अस्ति।

Saturday, October 31, 2026

 प्रतिषेधप्रक्षोभेभ्यः विमुक्तिः।

जन्तरमन्तराय परं सांस्कृतिकपरिवेषः। 

'इन्डिया बिनाले' डिसम्बर् ४ तः आरभ्यते। 

जन्तरमन्तरम्। 

दिल्ली> इतःपर्यन्तं प्रतिषेध प्रक्षोभाणां वेदिकारूपेण ज्ञायमानं जन्तरमन्तरं परं कला-सांस्कृतिककार्यक्रमाणां वेदिका भविष्यति। 

डिसम्बर् चतुर्थदिनाङ्कादारभ्य १०८ दिनानि यावत् दीर्घ्यमानस्य 'इन्डिया बिनाले' प्रदर्शनस्य मुख्यवेदिकारूपेण जन्तरमन्तरं केन्द्र सांस्कृतिकविभागेन निश्चितम्। 

  राष्ट्रराजधान्यां बहुजनान्दोलनाय प्रतिषेधाय च बहुकालैः यावत् उपयुज्यमानमिदं स्थानं सप्ताहद्वयात्पूर्वं प्रतिषेधस्थानानाम् आवलीतः केन्द्रप्रशासनेन निष्कासितमासीत्।

  १७२४ तमे वर्षे जयपुरं महारेजेन सवाय् जयसिंह द्वितीयेन स्थापितं ज्योतिश्शास्त्रनिरीक्षणकेन्द्रमस्ति जन्तर मन्तरम्। सूर्यस्य ग्रहाणां च स्थानं निर्णेतुं सहायकानि १३ ज्योतिश्शास्त्र-वास्तुविद्या उपकरणानि अत्र विद्यन्ते। खगोलानि निरीक्षितुं ग्रहाणां चलनं सूक्ष्मतया प्रवक्तुं च एतैरुपकरणैः शक्यते। 

Friday, October 30, 2026

 सुपर् एल् निनो प्रभावात् भारते ५५ सहस्रजनानां मरणशङ्का

नवदेहली> २०२६ तमे वर्षे आगमिष्यन् 'सुपर् एल् नीनो' (Super El Niño) प्रभावः भारते अत्यधिकं उष्णतातरङ्गं वातावरणपरिवर्तनं च जनयिष्यति इति एकस्मिन् वृत्तान्ते स्पष्टीकृतम्। 'क्लाइमेट् इम्पाक्ट्  लाब्' (Climate Impact Lab) इत्यस्याः संस्थायाः अध्ययने एषा सूचना दत्ता अस्ति।

अस्य अध्ययनस्य अनुसारम्, अस्य प्रभावस्य तीव्रतया आगामि-मार्च्-मासाभ्यन्तरे भारते प्रायः ५५,००० जनानाम् उष्णतायाः कारणात् मृत्युः भवितुम् अर्हति। आगामिषु षट्सु मासेषु जगति ३.५ लक्षाधिकान् जनान् एषा उष्णता बाधिष्यते, यत्र भारतम् अत्यधिक-सङ्कटापन्नेषु देशेषु अन्यतमम् अस्ति।

अत्यधिक-तापमानेन बाह्यक्षेत्रेषु कार्यं कुर्वन्तः जनाः, शीतलीकरण-सुविधाहीनाः सामान्याः नागरिकाः च अधिकं सङ्कटं प्राप्स्यन्ति। अतः अस्याः वातावरण-विपदः निवारणाय पूर्वमेव सज्जता-सुरक्षा-उपायाः स्वीकरणीयाः इति एतेन अध्ययनेन सूच्यते।

 इस्रयेल् निर्वाचनं

नेतन्याहू सख्यम् अग्रे गच्छति। 

जरुसलेमः> इस्रयेले संसद् निर्वाचनस्य ८६% मतगणनायां समाप्तायां वर्तमानीनप्रधानमन्त्रिणा बञ्चमिन् नेतन्याहुना नीयमानं सख्यं ५३ स्थानानि स्वायत्तीचकार।  आहत्य १२० स्थानानि वर्तन्ते। 

  प्रमुखविपक्षसख्याय ४८ स्थानानि अलभन्त। अरबदलेभ्यः १९ स्थानानि लब्धानि। किन्तु  प्रशासनरूपीकरणाय अपेक्षितम् अङ्गबलं प्राप्तुं केनापि सख्येन न शक्यते स्म।

Thursday, October 29, 2026

 'अर्णब्' भूतलमस्पृशत् - आन्ध्रे त्रीणि मरणानि।

ओडीषायां च अतिवृष्टिः। १.८ लक्षं जनाः सुरक्षितस्थानं नीताः।

नव दिल्ली> वंगसमुद्रान्तराले जातः न्यूनमर्दः 'अर्णब' नामकचक्रवातेन रूपान्तरं प्राप्य मंगलवासरे रात्रौ  भूतलस्पर्शमकरोत्। आन्ध्रप्रदेशे महानाशमजायत। त्रयः मृताः। उपद्विशतं गृहाणि विशीर्णानि। आन्ध्रे ओडीषायां च १.८ लक्षं जनाः सुरक्षितस्थानं नीताः।  

  झार्खण्डः, छत्तीसगढः, तेलङ्कानं, पुतुच्चेरी, आन्डमान्-निकोबार् प्रदेशेषु दुरन्तनिवारणसेना विन्यस्ता।

 महिला क्रिकट् परम्परा - भारतस्य सम्पूर्णविजयः।

वडोदरा> सिम्बाब्वें विरुध्य महिलानाम् एकदिनक्रिकटपरम्परायां भारतस्य सम्पूर्णविजयः।  अन्तिमे तृतीये च प्रतिद्वन्द्वे अष्ट द्वारकाणां विजय एव भारतेन प्राप्तः। प्राप्ताङ्कसूचिका - सिम्बाब्वे ३९.५ क्षेपणचक्रेषु १३१ धावनाङ्कान् सम्पाद्य सर्वे बहिर्नीताः। भारतं तु १७ क्षेपणचक्रेषु द्वारकद्वयस्य विनष्टेन १३३। पूर्वं टि-20 परम्परा अपि भारतेन प्राप्ता आसीत्।

Wednesday, October 28, 2026

 सप्तदशवयस्केन चालितेन कार् यानघट्टनेन कुटुम्बनाथस्य मृत्युः। 

चत्वारः आरक्षकाधिकारिणः विलम्बिताः।

दुर्घटनाविधेयं यानं, मृतः जयबालकृष्णः च। 

# कार् यानस्य पञ्जीकरणं विलम्बिष्यते।

# १७ वयस्कस्य २५ तमवयः पर्यन्तम् अनुज्ञप्तिपत्रनिरासः।

# पितुः अतिरिक्तन्यायाधीशस्य उपरि अपराधः विहितः।

कोच्ची> नगरप्रान्ते सप्तदशवयस्केन कृते कार् यानदुर्घटनाविषये सर्वकारनिर्देशानुसारं आरक्षकविभागेन कर्कशप्रक्रमाः विधत्ताः। दुर्घटनायाः प्राथमिकान्वेषणे हानिरजायत इति उन्नताधिकारिणः प्रतिवेदनस्य आधारे चत्वारः आरक्षकाधिकारिणः निलम्बिताः। चेरानल्लूर् आरक्षकनिस्थानस्य CI, SHO, ASI, CPO पदीयाः सन्ति सेवायाः विलम्बिताः। 

  कार् यानस्य पञ्जीकरणं निरस्तुं प्रक्रमः यन्त्र वाहन विभागेन आरब्धः। तथा च १७ वयस्कः कुमारः तस्य २५ तमवयःपर्यन्तं चालनानुज्ञप्तिपत्रस्य निरासाय विहितः। 

  यदि अपक्ववयस्कः यन्त्रयानं प्रचाल्य दुर्घटनां कारयति तर्हि यानस्वामी रक्षिता वा अपराधी भविष्यतीति नियमानुसरणेन कुमारस्य पितुः अतिरिक्तन्यायाधिपस्य उपरि अपराधः विहितः। 

  अतीते रविवासरे प्रत्युषसि आसीत् दुर्घटना। माञ्ञालि निवासी जयबालकृष्णः आसीत् मृतः। आरक्षकाणां कृत्यविलोपे कुटुम्बस्य बहुजनस्यापि प्रक्षोभः एव कर्कशप्रक्रमानां प्रेरणा।

 कर्णाटके अन्तिमा मतदानावलिः प्रकाशिता।

९९.३२ लक्षं नामानि अपसृतानि। 

बङ्गलुरु> कर्णाटकराज्ये तीव्र मतदानावलीपरिष्करणस्य [एस् ऐ आर्] अन्ते अन्तिमा मतदानावलिः प्रकाशिता। ४,५५,००,०११ जनाः आवल्यां विद्यन्ते। एस् ऐ आर् प्रक्रियायाः पूर्वं ५,५४,३२,३१४ मतदानिनः आसन्। ९९,३२,३०३ नामानि आवल्याः तिरस्कृतानि।

  किन्तु ये अन्तिमावल्यां नान्तर्भवन्ति, तेषां form-6 प्रकारेण अपेक्षां  समर्पयितुं शक्यते इति मुख्यनिर्वाचनाधिकारिणा निगदितम्।

 तमिलनाट्।

तेनि जनपदस्थात् कारागृहात् १७  बन्धनस्धाः पलायिताः।

१३ निगृहीताः। 

चेन्नै> तममिलनाटे आण्टिप्पट्टि तेक्कं पाट्टा इत्यत्र जनपदीयकारगृहात् १७ कारागृहवासिनः सोमवासरे रात्रौ रक्षां प्राप्ताः। तेषु १३ कारागृहवासिनः अन्वेषणे मंगलवासरे उषसि एव निगृहीताः। चतुर्णां कृते अन्वेषणं केरले अपि अनुवर्तते। घटनायां नव कारागृहाधिकारिणः पदेभ्यः अल्पकालीनतया अपसृताः।

  कपटज्वरम् अभिनीय कारागृहाधिकारिणः समाहूय तान् आक्रम्य आसीत् कारागृहवासिनां रक्षाप्राप्तिः।

Tuesday, October 27, 2026

 विद्यालयकायिकोत्सवः

अत्लटिक् स्पर्धाः अद्य आरभन्ते।

कोष़िक्कोट्> केरले राज्यस्तरीय विद्यालयकायिकोत्सवे अत्लटिक् स्पर्धाः मंगलवासरे आरभन्ते। एन् ऐ टि क्रीडाङ्कणस्य नूतने 'सिन्तटिक्' मार्गे एव स्पर्धाः। 

  अद्य १४ स्पर्धासु विधिनिर्णयः भविष्यति। नूतने मार्गे कायिकाभिलेख्याः अधिकतया भविष्यन्ति वा इत्याकांक्षायां सन्ति कायिकप्रेमिणः।